Review

PRİMER DİSMENORE İLE BAŞ ETMEDE KULLANILAN TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ YÖNTEMLERE İLİŞKİN KANIT TEMELLİ UYGULAMALAR: SİSTEMATİK DERLEME

Volume: 19 Number: 1 March 25, 2022
TR EN

PRİMER DİSMENORE İLE BAŞ ETMEDE KULLANILAN TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ YÖNTEMLERE İLİŞKİN KANIT TEMELLİ UYGULAMALAR: SİSTEMATİK DERLEME

Abstract

Amaç: Üreme çağındaki kadınlarda en sık karşılaşılan jinekolojik problemlerden biri de primer dismenoredir. Dismenore, kadınlarda fizyolojik ve psikolojik etkilerinin yanı sıra günlük yaşam aktiviteleri ve yaşam kalitesi üzerine de olumsuz etkileri olan jinekolojik bir sorundur. Bu nedenle bu çalışmanın amacı primer dismenore semptomlarıyla baş edebilmek için kullanılan tamamlayıcı ve destekleyici yöntemlere ilişkin kanıta dayalı uygulamaların sistematik analizini yapmaktır. Gereç ve Yöntemler: Bu sistematik derleme PRISMA (2009) sistematik derleme yöntemi kullanılarak, Cochrane, Pubmed, Medline, ScienceDirect, CiteSeerx, EBSCOhost, Scopus, CINAHL ve ULAKBİM veri tabanlarının incelenmesiyle oluşturuldu. Derlemeye 2010-2020 yılları arasında, yayın dili Türkçe ve İngilizce olan, orijinal, tam metni bulunan ve PDF formatındaki randomize kontrollü deneysel 32 araştırma dahil edildi. Literatür tarama sonucu 2944 çalışmaya ulaşıldı. Tarama 16 anahtar sözcük kullanılarak gerçekleştirildi. Bulgular: Literatür taraması sonucunda primer dismenore ile baş etmede kullanılan tamamlayıcı ve destekleyici yöntemlere ilişkin çalışmaların en fazla İran'da olduğu ve en çok da zencefil ve aromaterapi uygulamalarının primer dismenoreye olan etkilerinin araştırıldığı bulundu. Ayrıca aeorobik egzersiz, aromaterapi, yoga, akupressur, lokal ısı uygulaması, transkutanöz elektriksel sinir stimülasyonu, balık yağı, D vitamini ve E vitamini kullanımının en fazla kullanılan ve kanıt düzeyi yüksek olan tamamlayıcı ve destekleyici yöntemler olduğu; esneme egzersizi, akupunktor, zencefil, hipnoz, refleksoloji uygulamalarına ilişkin daha fazla randomize kontrollü deneysel çalışmalara ihtiyaç olduğu bulunmuştur. Sonuç: Primer dismenoresi olan kadınların, dismenore semptomları ile baş edilebilmeleri ve analjezik kullanımının azaltılabilmesi için farmakolojik yöntemlere göre yan etkileri daha az olan hem ucuz hem de güvenilir tamamlayıcı ve destekleyici yöntemlere ilişkin geniş örneklem üzerinde çalışılmış daha fazla randomize kontrollü deneysel çalışmalara ihtiyaç vardır.

Keywords

References

  1. 1. Jones AE. Managing the pain of primary and secondary dysmenorrhoea. Nurs Times 2004; 100(10):40–3.
  2. 2. Taşkın L. Anormal uterus kanamaları: Doğum ve kadın sağlığı hemşireliği. 8. Baskı. Ankara: Sistem Ofset Maatbacılık, 2012:597-606.
  3. 3. Hillen TI, Grbavac SL, Johnston PJ, Straton JA, Keogh JM. Primary dysmenorrhea in young Western Australian women: Prevalence, impact, and knowledge of treatment. J Adolesc Health 1999; 25(1):40–5.
  4. 4. Atasü T, Şahmay S. Dismenore ve premenstrual sendrom. 2. Baskı. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevi, 2001: 521-6.
  5. 5. Harlow S, Campbell O. Epidemiology of menstrual disorders in developing countries: a systematic review. J. Br J Obstet Gynaecol 2004; 16(6):111-6.
  6. 6. Zondervan K, Yudkin PL. The prevalence of chronic pelvic pain in women in the United Kingdom: A systematic review. J. Br J Obstet Gynaecol 1998; 105:93–9.
  7. 6. Klein JR, Litt IF. Epidemiology of adolescent dysmenorrhea. Pediatrics 1981; 68(5):661–4.
  8. 7 . Dorn LD, Negriff S, Huang B, Pabst S, Hillman J, Braverman P, Susman EJ. Menstrual symptoms in adolescent girls: association with smoking, depressive symptoms and anxiety. J Adolesc Health 2009; 44:237-43.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Obstetrics and Gynaecology

Journal Section

Review

Publication Date

March 25, 2022

Submission Date

February 5, 2021

Acceptance Date

September 11, 2021

Published in Issue

Year 2022 Volume: 19 Number: 1

APA
Karacan, E., Akköz Çevik, S., & Kılıçlı, A. (2022). PRİMER DİSMENORE İLE BAŞ ETMEDE KULLANILAN TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ YÖNTEMLERE İLİŞKİN KANIT TEMELLİ UYGULAMALAR: SİSTEMATİK DERLEME. Jinekoloji-Obstetrik Ve Neonatoloji Tıp Dergisi, 19(1), 1192-1221. https://doi.org/10.38136/jgon.874831
AMA
1.Karacan E, Akköz Çevik S, Kılıçlı A. PRİMER DİSMENORE İLE BAŞ ETMEDE KULLANILAN TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ YÖNTEMLERE İLİŞKİN KANIT TEMELLİ UYGULAMALAR: SİSTEMATİK DERLEME. Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi. 2022;19(1):1192-1221. doi:10.38136/jgon.874831
Chicago
Karacan, Emine, Semra Akköz Çevik, and Ayşegül Kılıçlı. 2022. “PRİMER DİSMENORE İLE BAŞ ETMEDE KULLANILAN TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ YÖNTEMLERE İLİŞKİN KANIT TEMELLİ UYGULAMALAR: SİSTEMATİK DERLEME”. Jinekoloji-Obstetrik Ve Neonatoloji Tıp Dergisi 19 (1): 1192-1221. https://doi.org/10.38136/jgon.874831.
EndNote
Karacan E, Akköz Çevik S, Kılıçlı A (March 1, 2022) PRİMER DİSMENORE İLE BAŞ ETMEDE KULLANILAN TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ YÖNTEMLERE İLİŞKİN KANIT TEMELLİ UYGULAMALAR: SİSTEMATİK DERLEME. Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi 19 1 1192–1221.
IEEE
[1]E. Karacan, S. Akköz Çevik, and A. Kılıçlı, “PRİMER DİSMENORE İLE BAŞ ETMEDE KULLANILAN TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ YÖNTEMLERE İLİŞKİN KANIT TEMELLİ UYGULAMALAR: SİSTEMATİK DERLEME”, Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi, vol. 19, no. 1, pp. 1192–1221, Mar. 2022, doi: 10.38136/jgon.874831.
ISNAD
Karacan, Emine - Akköz Çevik, Semra - Kılıçlı, Ayşegül. “PRİMER DİSMENORE İLE BAŞ ETMEDE KULLANILAN TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ YÖNTEMLERE İLİŞKİN KANIT TEMELLİ UYGULAMALAR: SİSTEMATİK DERLEME”. Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi 19/1 (March 1, 2022): 1192-1221. https://doi.org/10.38136/jgon.874831.
JAMA
1.Karacan E, Akköz Çevik S, Kılıçlı A. PRİMER DİSMENORE İLE BAŞ ETMEDE KULLANILAN TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ YÖNTEMLERE İLİŞKİN KANIT TEMELLİ UYGULAMALAR: SİSTEMATİK DERLEME. Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi. 2022;19:1192–1221.
MLA
Karacan, Emine, et al. “PRİMER DİSMENORE İLE BAŞ ETMEDE KULLANILAN TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ YÖNTEMLERE İLİŞKİN KANIT TEMELLİ UYGULAMALAR: SİSTEMATİK DERLEME”. Jinekoloji-Obstetrik Ve Neonatoloji Tıp Dergisi, vol. 19, no. 1, Mar. 2022, pp. 1192-21, doi:10.38136/jgon.874831.
Vancouver
1.Emine Karacan, Semra Akköz Çevik, Ayşegül Kılıçlı. PRİMER DİSMENORE İLE BAŞ ETMEDE KULLANILAN TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ YÖNTEMLERE İLİŞKİN KANIT TEMELLİ UYGULAMALAR: SİSTEMATİK DERLEME. Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi. 2022 Mar. 1;19(1):1192-221. doi:10.38136/jgon.874831

Cited By