EN
TR
Yaşlı Bireylerde Yaşam Kalitesini Artırmada Tarımsal Biyoteknoloji Algısının Rolü
Abstract
Bu çalışmada, yaşlılık döneminde yaşam kalitesini etkileyen sağlık okur-yazarlığı ve genetik olarak değiştirilmiş organizmaların (GDO’lar) etkileri ele alınmaktadır. Yaşlı bireylerin yaşam kalitesinin artırılması için sağlık okur-yazarlığının rolü vurgulanırken, biyoteknolojinin gelişimi ve GDO’ların kullanımıyla ilgili etik boyutlar da araştırılmıştır. Yaşlıların sağlık okur-yazarlığı düzeyleri, doğru sağlık kararları alabilmeleri için kritik bir öneme sahiptir. Ayrıca, biyoteknoloji ve sağlık okur-yazarlığı kavramlarını yaşlı bireylerin GDO algısı ve yaşam kaliteleri ile ilişkilendirerek çok yönlü bir analiz sunmayı amaçlamaktadır. GDO’lara yönelik önyargılar, yaşlı bireylerde yalnızca GDO’lu ürünlere değil, GDO’suz gıdalara dahi güvensizlik ve şüphe duygusu yaratmakta ve bu durum, beslenme düzeni, psikolojik iyi oluş, sosyal katılım ve ekonomik tercihler gibi birçok alanda yaşam kalitesini olumsuz etkilemektedir. Sağlık okur-yazarlığının düşük seviyede olması, yaşlı bireylerin biyoteknolojik yenilikler hakkındaki bilgileri anlamalarını ve doğru değerlendirmelerini zorlaştırmaktadır. Bu durum, yalnızca bireysel sağlık sorunlarına değil, aynı zamanda toplum genelinde gıda tüketimi ve güvenliği algısında da sorunlara yol açmaktadır. Bu çalışma, yaşlı bireylerde Biyoteknoloji ve GDO algısına dair farkındalık ve sağlık okur-yazarlığı seviyelerinin artırılmasının, daha bilinçli beslenme tercihleri ve daha yüksek yaşam kalitesine katkı sağlayacağını öne sürmektedir.
Yaşlı bireylerin biyoteknolojik gelişmelere adaptasyonu, bu alandaki yeniliklerden maksimum fayda sağlamak için büyük önem taşımaktadır. Sağlık okur-yazarlığının artırılması ve GDO’lara yönelik önyargıların aşılması, yaşlı bireylerin yaşam kalitesini artırmada kilit bir role sahiptir.
Keywords
References
- Akbolat, M., Erigüç, G., & Sağlam, H. (2016). Sağlık okuryazarlığı hasta-hekim ilişkisini etkiler mi? Sakarya ilinde bir araştırma. TAF Preventive Medicine Bulletin, 354-362.
- Bilir N. (2014). Sağlık okur-yazarlığı/Health Literacy. Turkish Journal of Public Health, 12(1): 61-8.
- Brabers, A. E., Rademakers, J. D. J. M., Groenewegen, P. P., van Dijk, L., & de Jong, J. D. (2016). What role does health literacy play in patients’ involvement in medical decision-making? PLOS ONE.
- Duman, Y. (2014). Dünyanın en yaşlı ikinci ülkesi Almanya’da Riester emeklilik sistemi ile zorunlu emeklilik sigortası arasındaki ilişkinin analizi. Sosyal Güvence, 5, 49-66.
- EFB. (1997). European Federation of Biotechnology Task Group on Public Perceptions of Biotechnology, Environmental Biotechnology. Briefing p:: 2.
- Ekşioğlu Ahad, Y. (2016). Yaşlıların yaşlılık algısının yaşam kalitesi ve depresyonla ilişkisi. Maltepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
- Erbaş, H, Gül, S.S, (2008). Türkiye’de Biyoteknoloji ve Toplumsal Kesimler: Profesyoneller, Kentsel Tüketiciler, Köylüler, s.s.111
- Eser, S., Saatli, G., Eser, E., Baydur, H., & Fidaner, C. (2010). Yaşlılar için Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Modülü WHOQOL-OLD: Türkiye alan çalışması Türkçe sürüm geçerlilik ve güvenilirlik sonuçları. Türk Psikiyatri Dergisi, 21(1), 37-48.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Industrial Microbiology
Journal Section
Review
Early Pub Date
August 31, 2025
Publication Date
September 1, 2025
Submission Date
April 15, 2025
Acceptance Date
May 17, 2025
Published in Issue
Year 2025 Volume: 15 Number: 3
APA
Yay, Z., & Ünal, A. (2025). Yaşlı Bireylerde Yaşam Kalitesini Artırmada Tarımsal Biyoteknoloji Algısının Rolü. Journal of the Institute of Science and Technology, 15(3), 817-830. https://doi.org/10.21597/jist.1676035
AMA
1.Yay Z, Ünal A. Yaşlı Bireylerde Yaşam Kalitesini Artırmada Tarımsal Biyoteknoloji Algısının Rolü. J. Inst. Sci. and Tech. 2025;15(3):817-830. doi:10.21597/jist.1676035
Chicago
Yay, Zeynep, and Arzu Ünal. 2025. “Yaşlı Bireylerde Yaşam Kalitesini Artırmada Tarımsal Biyoteknoloji Algısının Rolü”. Journal of the Institute of Science and Technology 15 (3): 817-30. https://doi.org/10.21597/jist.1676035.
EndNote
Yay Z, Ünal A (September 1, 2025) Yaşlı Bireylerde Yaşam Kalitesini Artırmada Tarımsal Biyoteknoloji Algısının Rolü. Journal of the Institute of Science and Technology 15 3 817–830.
IEEE
[1]Z. Yay and A. Ünal, “Yaşlı Bireylerde Yaşam Kalitesini Artırmada Tarımsal Biyoteknoloji Algısının Rolü”, J. Inst. Sci. and Tech., vol. 15, no. 3, pp. 817–830, Sept. 2025, doi: 10.21597/jist.1676035.
ISNAD
Yay, Zeynep - Ünal, Arzu. “Yaşlı Bireylerde Yaşam Kalitesini Artırmada Tarımsal Biyoteknoloji Algısının Rolü”. Journal of the Institute of Science and Technology 15/3 (September 1, 2025): 817-830. https://doi.org/10.21597/jist.1676035.
JAMA
1.Yay Z, Ünal A. Yaşlı Bireylerde Yaşam Kalitesini Artırmada Tarımsal Biyoteknoloji Algısının Rolü. J. Inst. Sci. and Tech. 2025;15:817–830.
MLA
Yay, Zeynep, and Arzu Ünal. “Yaşlı Bireylerde Yaşam Kalitesini Artırmada Tarımsal Biyoteknoloji Algısının Rolü”. Journal of the Institute of Science and Technology, vol. 15, no. 3, Sept. 2025, pp. 817-30, doi:10.21597/jist.1676035.
Vancouver
1.Zeynep Yay, Arzu Ünal. Yaşlı Bireylerde Yaşam Kalitesini Artırmada Tarımsal Biyoteknoloji Algısının Rolü. J. Inst. Sci. and Tech. 2025 Sep. 1;15(3):817-30. doi:10.21597/jist.1676035