Research Article

Öğretmenlerde Schadenfreude Algısının İncelenmesi: Nitel Bir Araştırma

Volume: 27 Number: 3 September 30, 2026
EN TR

Öğretmenlerde Schadenfreude Algısının İncelenmesi: Nitel Bir Araştırma

Abstract

Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin meslektaşlarının yaşadığı başarısızlık veya olumsuzluk durumları karşısında hissettikleri schadenfreude (başkalarının talihsizliklerinden haz duyma) duygusuna ilişkin algılarını ve deneyimlerini incelemektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim (fenomenoloji) deseni kullanılmıştır. Çalışma grubunu, Ankara’daki çeşitli okullarda görev yapan sekiz öğretmen (4 kadın, 4 erkek) oluşturmuştur. Katılımcılar, maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemiyle belirlenmiş ve veriler yarı yapılandırılmış odak grup görüşmeleri aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiş; kodlar, kategoriler ve temalar oluşturularak yorumlanmıştır. Bulgular, öğretmenlerin schadenfreude duygusunu çoğunlukla olumsuz bir deneyim olarak tanımladıklarını göstermektedir. Katılımcılar, bu duygunun ortaya çıkışında bireysel (özgüven eksikliği, benlik tehdidi, kıskançlık) ve örgütsel (adaletsizlik, liyakat eksikliği, rekabetçi iklim) etkenlerin belirleyici olduğunu vurgulamıştır. Yönetici tutumlarında adalet, şeffaflık ve liyakat eksikliğinin, öğretmenler arasında güvenin azalmasına ve schadenfreudenin artmasına yol açtığı belirlenmiştir. Bu duygu, mesleki dayanışma, empati ve yardımlaşma davranışlarını zayıflatmakta; örgütsel bağlılık, okul iklimi ve psikolojik iyi oluş üzerinde yıkıcı sonuçlar doğurmaktadır. Sonuç olarak, schadenfreude öğretmenler arası ilişkilerde güven ve iş birliği kültürünü zedeleyen çok boyutlu bir olgu olarak değerlendirilmektedir. Okul yöneticilerinin adil, şeffaf ve empatik bir yönetim anlayışı benimsemeleri; öğretmenler arasında iş birliğini ve ortak başarı kültürünü güçlendiren uygulamaların desteklenmesi önerilmektedir.

Keywords

Ethical Statement

Bu araştırma, Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Sosyal ve Beşerî Bilimler Bilimsel Araştırma ve Yayın Etik Kurulu tarafından 24.09.2025 tarihinde 2025/15/02 karar numarasıyla etik açıdan uygun bulunmuştur. Araştırmada, Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi’nde belirtilen ilkelere ve araştırma etiği kurallarına tümüyle uyulmuştur. Katılımcılardan gönüllü katılım esasına göre onam alınmış; veriler yalnızca bilimsel amaçla kullanılmış ve gizlilik ilkesi titizlikle gözetilmiştir. Araştırma yapılan kurumdan gerekli resmi izinlerin alınması sorumluluğu araştırmacıya aittir.

References

  1. Asma, P. D. (2024). *Sosyal kimliğin ve nezaketsiz davranışın schadenfreude üzerindeki etkisinde bilişlerin ve duyguların rolü* [Yayımlanmamış doktora tezi]. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
  2. Batson, C. D. (2009). These things called empathy: Eight related but distinct phenomena. In J. Decety & W. Ickes (Eds.), *The social neuroscience of empathy* (pp. 3-15). MIT Press. https://doi.org/10.7551/mitpress/9780262012973.003.0002
  3. Ben-Ze'ev, A. (2020). *Schadenfreude: Understanding pleasure at the misfortune of others*. Cambridge University Press.
  4. Cikara, M., & Fiske, S. T. (2013). Their pain, our pleasure: Stereotype content and schadenfreude. *Annals of the New York Academy of Sciences, 1299*(1), 52–59. https://doi.org/10.1111/nyas.12179
  5. Cohen-Charash, Y., & Spector, P. E. (2001). The role of justice in organizations: A meta-analysis. *Organizational Behavior and Human Decision Processes, 86*(2), 278-321. https://doi.org/10.1006/obhd.2001.2958
  6. Erzi, S. (2019). Yardım davranışlarının schadenfreude, benlik saygısı ve benlik tehdit algısı bakımından incelenmesi. *Kastamonu Eğitim Dergisi, 27*(3), 1015-1021. https://doi.org/10.24106/kefdergi.2369
  7. Feather, N. T., & Nairn, K. (2005). Resentment, envy, schadenfreude, and sympathy: Effects of own and other's deserved or undeserved status. *Australian Journal of Psychology, 57*(2), 87-102. https://doi.org/10.1080/00049530500048672
  8. Feather, N. T., & Sherman, R. (2002). Envy, Resentment, Schadenfreude, and Sympathy: Reactions to Deserved and Undeserved Achievement and Subsequent Failure. *Personality and Social Psychology Bulletin*, *28*(7), 953-961. https://doi.org/10.1177/014616720202800708

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Education Management

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 30, 2026

Submission Date

October 12, 2025

Acceptance Date

April 13, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 27 Number: 3

APA
Aytaç, T., Altuntaş, H., & Güzelküçük, D. M. (2026). Öğretmenlerde Schadenfreude Algısının İncelenmesi: Nitel Bir Araştırma. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 27(3), 1548-1581. https://doi.org/10.29299/kefad.1801937
AMA
1.Aytaç T, Altuntaş H, Güzelküçük DM. Öğretmenlerde Schadenfreude Algısının İncelenmesi: Nitel Bir Araştırma. KEFAD. 2026;27(3):1548-1581. doi:10.29299/kefad.1801937
Chicago
Aytaç, Tufan, Hasan Altuntaş, and Devrim Murat Güzelküçük. 2026. “Öğretmenlerde Schadenfreude Algısının İncelenmesi: Nitel Bir Araştırma”. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi 27 (3): 1548-81. https://doi.org/10.29299/kefad.1801937.
EndNote
Aytaç T, Altuntaş H, Güzelküçük DM (September 1, 2026) Öğretmenlerde Schadenfreude Algısının İncelenmesi: Nitel Bir Araştırma. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi 27 3 1548–1581.
IEEE
[1]T. Aytaç, H. Altuntaş, and D. M. Güzelküçük, “Öğretmenlerde Schadenfreude Algısının İncelenmesi: Nitel Bir Araştırma”, KEFAD, vol. 27, no. 3, pp. 1548–1581, Sept. 2026, doi: 10.29299/kefad.1801937.
ISNAD
Aytaç, Tufan - Altuntaş, Hasan - Güzelküçük, Devrim Murat. “Öğretmenlerde Schadenfreude Algısının İncelenmesi: Nitel Bir Araştırma”. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi 27/3 (September 1, 2026): 1548-1581. https://doi.org/10.29299/kefad.1801937.
JAMA
1.Aytaç T, Altuntaş H, Güzelküçük DM. Öğretmenlerde Schadenfreude Algısının İncelenmesi: Nitel Bir Araştırma. KEFAD. 2026;27:1548–1581.
MLA
Aytaç, Tufan, et al. “Öğretmenlerde Schadenfreude Algısının İncelenmesi: Nitel Bir Araştırma”. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, vol. 27, no. 3, Sept. 2026, pp. 1548-81, doi:10.29299/kefad.1801937.
Vancouver
1.Tufan Aytaç, Hasan Altuntaş, Devrim Murat Güzelküçük. Öğretmenlerde Schadenfreude Algısının İncelenmesi: Nitel Bir Araştırma. KEFAD. 2026 Sep. 1;27(3):1548-81. doi:10.29299/kefad.1801937