Research Article

Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocukların Tipik Gelişen Kardeşlerinin Davranışsal, Sosyal Ve Duygusal Özellikleri

Volume: 28 Number: 4 July 20, 2020
Hatice Şengül Erdem , Yeşim Fazlıoğlu
EN TR

Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocukların Tipik Gelişen Kardeşlerinin Davranışsal, Sosyal Ve Duygusal Özellikleri

Abstract

Bu çalışmada Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) olan çocukların tipik gelişen kardeşlerinin davranışsal, sosyal ve duygusal özellikleri ile bu özelliklerin otizm şiddeti ve annelerin depresyon düzeyleri ile ilişkisi incelenmiştir. Araştırma, nicel araştırmalardan korelasyonel araştırma ile nedensel karşılaştırma araştırması olarak desenlenmiş ve çalışma grubu araştırma ve karşılaştırma grubu olarak ikiye ayrılmıştır. Araştırma grubunda OSB’li kardeşi olan 90 çocuk (6-16 yaş) ile anneleri, karşılaştırma grubunda ise hem kendisi hem de kardeşleri tipik gelişen 90 çocuk (6-16 yaş) ile anneleri yer almıştır. Veriler annelerden ölçekler aracılığı ile toplanmış ve istatistiksel analizleri yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre OSB’li çocukların kardeşleri sosyal, davranışsal ve duygusal alanlarında daha yoğun uyum zorlukları yaşamakta ve karşılaştırma grubundaki çocuklara göre daha çok dışa ve içe yönelimli davranış sorunları sergilemektedirler. OSB’li kardeşlerin otizm şiddeti arttıkça kardeşlerdeki içe yönelimli ve dışa yönelimli davranış sorunları ve toplam problem düzeyleri artmaktadır. Araştırma grubun-daki annelerin depresyon düzeylerinin OSB şiddeti ile anlamlı bir ilişkisi çıkmazken tipik gelişen kardeşlerin tüm özellikleri ile arasında pozitif yönlü bir ilişki ortaya çıkmıştır. Tüm bu sonuçlar OSB’li çocukların tipik gelişen kardeşlerinin duygusal, sosyal ve davranışsal özelliklerin OSB’den olumsuz yönde etkilendiğini, OSB şiddeti ile annelerin ruhsal özelliklerinin de bu özelliklerde anlamlı bir yordayıcı olduğunu göstermektedir. Araştırma sonucuna göre OSB’li çocukların tipik gelişen kardeşlerin gelişim açısından risk altında olduğu ve kardeşlerle birlikte annelerin de desteklenmesi gerektiği görülmüştür. Tüm aile bireylerini kapsayan sistemli destek ve uyum programlarına ihtiyaç olduğu söylenebilir.

Keywords

anne depresyonu, davranışsal uyum, duygusal özellik, tipik gelişen kardeş, OSB şiddeti

References

  1. Akçakın, M. (1985). Çocukların davranışlarını değerlendirme ölçeğinin tanıtımı ve güvenirlik çalışması. Psikoloji Dergisi, 5(18), 3-6.
  2. APA (2013). Diagnostic ans statistical manual of mental disorders-DSM-5. Washington: American Psychiatric Publishing.
  3. Angell, M.E., Meadan, H. ve Stoner, J.B. (2012). Experiences of siblings of individuals with autism spectru disorders. Autism Resarch and Treatment. Article ID 949586. https://doi.org/10.1155/2012/949586
  4. Bagenholm, A., Gillberg, C. (1991). Psychosocial effects on siblings of children with autism and mental retardation: A population based study. Journal of Mental Deficiency Research,35, 291–307. https://doi.org/10.1111/j.1365-2788.1991.tb00403.x
  5. Bailey, A., Palferman, S., Heavey, L., LeCouteur, A. (1998). Autism: The phenotype in relatives. Journal of Autism and Developmental Disorders, 28, 369–392. https://doi.org/10.1023/A:1026048320785
  6. Banach, M., Iudice, J., Conway, L., Couse, L. (2010). Family support and empowerment: post autism diagnosis support group for parents. Social Work with Groups, 33, 69- 83. doi: 10.1080/01609510903437383
  7. Barak-Levy, Y., Goldstein, E. ve Weınstock, M. (2010). Adjustment characteristics of healthy siblings of children with autism. Journal of Family Studies, 16(2), 155–164. https://doi.org/10.5172/jfs.16.2.155
  8. Beck, A.T. (1974). Assessment of depression: The depression inventory. Pharmacopsychiatry, 7, 151-169.
  9. Benderix, Y. ve Sivberg, B. (2007). Siblings’ experiences of having a brother or sister with autism and mental retardation: a case study of 14 siblings from five families. Journal of Pediatric Nursing, 22(5), 410-418. DOI: 10.1016/j.pedn.2007.08.013
  10. Benson, P. R. (2010). Coping, distress, and well-being in mothers of children with autism. Research in Autism Spectrum Disorders, 4, 217–228. doi:10.1016/j.rasd.2009.09.008
APA
Şengül Erdem, H., & Fazlıoğlu, Y. (2020). Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocukların Tipik Gelişen Kardeşlerinin Davranışsal, Sosyal Ve Duygusal Özellikleri. Kastamonu Education Journal, 28(4), 1776-1788. https://doi.org/10.24106/kefdergi.4105
AMA
1.Şengül Erdem H, Fazlıoğlu Y. Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocukların Tipik Gelişen Kardeşlerinin Davranışsal, Sosyal Ve Duygusal Özellikleri. Kastamonu Education Journal. 2020;28(4):1776-1788. doi:10.24106/kefdergi.4105
Chicago
Şengül Erdem, Hatice, and Yeşim Fazlıoğlu. 2020. “Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocukların Tipik Gelişen Kardeşlerinin Davranışsal, Sosyal Ve Duygusal Özellikleri”. Kastamonu Education Journal 28 (4): 1776-88. https://doi.org/10.24106/kefdergi.4105.
EndNote
Şengül Erdem H, Fazlıoğlu Y (July 1, 2020) Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocukların Tipik Gelişen Kardeşlerinin Davranışsal, Sosyal Ve Duygusal Özellikleri. Kastamonu Education Journal 28 4 1776–1788.
IEEE
[1]H. Şengül Erdem and Y. Fazlıoğlu, “Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocukların Tipik Gelişen Kardeşlerinin Davranışsal, Sosyal Ve Duygusal Özellikleri”, Kastamonu Education Journal, vol. 28, no. 4, pp. 1776–1788, July 2020, doi: 10.24106/kefdergi.4105.
ISNAD
Şengül Erdem, Hatice - Fazlıoğlu, Yeşim. “Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocukların Tipik Gelişen Kardeşlerinin Davranışsal, Sosyal Ve Duygusal Özellikleri”. Kastamonu Education Journal 28/4 (July 1, 2020): 1776-1788. https://doi.org/10.24106/kefdergi.4105.
JAMA
1.Şengül Erdem H, Fazlıoğlu Y. Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocukların Tipik Gelişen Kardeşlerinin Davranışsal, Sosyal Ve Duygusal Özellikleri. Kastamonu Education Journal. 2020;28:1776–1788.
MLA
Şengül Erdem, Hatice, and Yeşim Fazlıoğlu. “Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocukların Tipik Gelişen Kardeşlerinin Davranışsal, Sosyal Ve Duygusal Özellikleri”. Kastamonu Education Journal, vol. 28, no. 4, July 2020, pp. 1776-88, doi:10.24106/kefdergi.4105.
Vancouver
1.Hatice Şengül Erdem, Yeşim Fazlıoğlu. Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocukların Tipik Gelişen Kardeşlerinin Davranışsal, Sosyal Ve Duygusal Özellikleri. Kastamonu Education Journal. 2020 Jul. 1;28(4):1776-88. doi:10.24106/kefdergi.4105