Toplu Konut ve Sosyal Konut Üretiminin Küreselleşme Bağlamında İrdelenmesi: Dünyadan ve Türkiye’den Örnekler

Abstract

Sanayileşme, hızlı kentleşme, nüfus artışı, dünya savaşları ve çatışmalar sonrasında gerçekleşen zorunlu göçler gibi sebepler sonucunda toplumlardaki alt gelir gruplarının konut ihtiyaçlarını karşılayamaması, devletlerin toplu konut ve sosyal konutları içeren kitlesel konut üretimini hayata geçirmesine neden olmuştur. Bu çalışmanın amacı, 2000 yılından sonra dünyada ve Türkiye’de düşük maliyet ile inşa edilen toplu ve sosyal konutlarda merkezi ve yerel politikalar doğrultusunda küreselleşmenin etkilerini irdelemektir. Çalışma kapsamında, 2000 yılından sonra farklı ülkelerde inşa edilmiş 20 toplu konut ve sosyal konut projesi çeşitli kriterler (tasarım firması, bütçe ve yatırımcı, konut özellikleri, sosyal ve kamusal alanlar, yerleşim şeması) üzerinden incelenmiştir. İncelenen projelerde, dünyada ve Türkiye’de uygulanan toplu ve sosyal konut projelerinin tasarım, planlama ve uygulama aşamalarında benzerlikler ve farklılıklar barındırdığı görülmüş, belirli ortak özelliklere göre seçilen projeler arasında karşılaştırmalı analiz yapılmıştır. Analizden elde edilen bulgulara göre, tüm dünyada benzer şekilde üretilmiş standart konutlar yerine, yerel iklim ve malzemeyi, çevre değerlerini, kullanıcıların ihtiyaçlarını dikkate alan, farklı konut tipleri, kişisel ve ortak etkinlik alanları ve sosyal alanlar sunan konutların üretilmesi uzun vadede etkili ve verimli olabilmektedir. Çalışma, farklı ülkelerde alt ve orta gelir grubu için uygulanmakta olan toplu ve sosyal konutların incelenmesi ve karşılaştırılması, etkili ve sürdürülebilir konut ve çevresi üretimine dair çıkarımlarda bulunması bakımından önem arz etmektedir. Gelecek çalışmalar için ülkelerin yerel politikaları, ekonomileri, kültürel ve sosyal özelliklerine karşılık gelecek toplu ve sosyal konut fikirleri geliştirilmesi önerilmektedir.

Keywords

• Küreselleşme
• Mimarlık
• Sosyal Konut
• Toplu Konut
• Yapım Sektörü

Analysis of Mass Housing and Social Housing Production in the Context of Globalization: Examples from Around the World And Turkey

Abstract

Due to the incapacity of lower-income groups in societies to meet their housing needs because of industrialization, rapid urbanization, population growth, compulsory migration after World Wars and other conflicts, governments implemented mass housing construction, including mass housing and social housing. This research aims to look at the influence of culture and globalization on mass housing and low-cost social housing created in the world and Turkey after 2000, in conjunction with central and local regulations. Twenty mass and social housing projects completed after 2000 in various countries were analysed using multiple criteria as part of the study’s scope (design firm, budget and investor, housing features, social and public spaces and settlement schema). In the projects examined, it has been observed that there are similarities and differences in the design, planning and implementation stages of mass and social housing projects implemented in the world and Turkey, and a comparative analysis has been made between the projects selected according to certain common characteristics. According to the findings obtained from the analysis, it can be effective and efficient to produce houses that take into account the local climate and materials, environmental values, the needs of the users, and offer different types of housing, personal and common activity areas and social areas, instead of standard mass housing produced in a similar way all over the world. The study is significant in terms of studying and comparing mass and social housing for poor and middle-income groups in many countries, as well as concluding effective and sustainable housing and its environs. For future research, it is suggested that mass and social housing concepts be developed in accordance with local regulations, economics, cultural, and social characteristics of the countries.

Keywords

• Architecture
• Construction Sector
• Globalization
• Mass Housing
• Social Housing

References

1. Akalın, M. (2016). Sosyal Konutların Türkiye’nin Konut Politikaları İçerisindeki Yeri ve TOKİ’nin Sosyal Konut Uygulamaları. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(1), 107-124.
2. Ayna, A. (2011). The Impact of Globalization on Architecture-Environment Relations: Housing Projects and Design Approaches. the Scale of Globalization. Think Globally, 17-21.
3. Bauman, Z. (2021). Küreselleşme Toplumsal Sonuçları (10. Baskı) (Çev. A. E. Pilgir). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
4. Ece Kaya, B. (2020). Urban Policies and Critical Analysis of Urban Transformation in İzmir: Yeşildere Case (Yüksek Lisans Tezi). İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Mimarlık Anabilim Dalı, İzmir.
5. Eşkinat, R. (2012). Türk İnşaat Sektöründe (TOKİ'nin) Yeri ve Etkisi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 32(2), 159-172.
6. Eşkinat, R. ve Tepecik, F. (2012). İNŞAAT SEKTÖRÜNE KÜRESEL BAKIŞ. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(1), 25-41.
7. Geniş, Ş. (2011). Küreselleşme, Kent ve Kültür. İdealKent, 2(3), 48-61.
8. İlksoy, B. (2015). Architecture of Constraints: A Mass Customization Oriented Approach for Housing Design (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Teknik Üniversitesi, Mimarlık Anabilim Dalı, İstanbul.

9. Karakaş, B. (2015). Seçilmiş Avrupa Ülkelerinde Sosyal Konut Uygulamaları. İş ve Hayat, 1(2), 47-68.
10. Keleş, R. (2005). Kent ve Kültür Üzerine. Mülkiye Dergisi, 29(246), 9-18.
11. Kiptaş. Hakkımızda. Erişim Adresi (10.01.2022): https://www.kiptas.istanbul/hakkmzda
12. Kuban, D. (2010). Küreselleşme ve Mimarlık. Arredamento Mimarlık, 78-80.
13. Kunduracı, N. F. (2013). Dünyada ve Türkiye'de Sosyal Konut Uygulamaları. Çağdaş Yerel Yönetimler, 22(3), 53-77.
14. McLuhan, M. ve Powers, B. R. (1989). The global village: Transformations in world life and media in the 21st century. Communication and Society.
15. Özsoy, A. (2011). Toplu Konut Uygulamalarının Gelişimi. EkoYapı Dergisi. Erişim Adresi (12.12.2021): https://www.ekoyapidergisi.org/toplu-konut-uygulamalarinin-gelisimi
16. Sassen, S. (2005). The global city: Introducing a concept. Brown J. World Aff., 11(2), 27-41.
17. Siew, G. (2008). Küreselleşme (Çev. A. Erim). Mimarlık Dergisi 343.
18. Whitehead, C. (2008). Financing Social Housing in Europe. K. Scanlon ve C. Whitehead (Ed.), Social Housing in Europe II: A review of policies and outcomes içinde. LSE London, London School of Economics and Political Science.
19. Archdaily. (2008). Tetris Apartments/OFIS arhitekti. Erişim Adresi (05.11.2021): https://www.archdaily.com/3547/tetris-apartments-ofis-arhitekti
20. Archdaily. (2010). 34 Social Housing Units In Bondy/Atelier Du Pont. Erişim Adresi (05.11.2021): https://www.archdaily.com/91591/34-social-housing-units-in-paris-atelier-du-pont?ad_medium=widget&ad_name=recommendation
21. Archdaily. (2010). Monterrey Housing/ELEMENTAL. Erişim Adresi (05.11.2021): https://www.archdaily.com/52202/monterrey-housing-elemental
22. Archdaily. (2010). Social Housing Poljane/Bevk Perovic arhitekti. Erişim Adresi (05.11.2021): https://www.archdaily.com/90095/social-housing-poljane-bevk-perovic-arhitekti
23. Archdaily. (2011). Block A Noordstrook/Dick van Gameren architecten. Erişim Adresi (05.11.2021): https://www.archdaily.com/167540/block-a-noordstrook-dick-van-gameren-architecten?ad_source=search&ad_medium=projects_tab
24. Archdaily. (2013). 52 Social Housing in Tarragona/aguilera&guerrero architects. Erişim Adresi (05.11.2021): https://www.archdaily.com/451412/52-social-housing-in-tarragona-aguilera-guerrero-architects?ad_medium=widget&ad_name=recommendation
25. Archdaily. (2013). “CasaNova” Social Housing/cdm architetti associati. Erişim Adresi (05.11.2021): https://www.archdaily.com/391609/casanova-social-housing-cdm-architetti-associati?ad_medium=widget&ad_name=recommendation
26. Archdaily. (2013). Social Housing in Sa Pobla/RIPOLLTIZON. Erişim Adresi (05.11.2021): https://www.archdaily.com/402339/social-housing-in-sa-pobla-by-ripolltizon-ripolltizon-arquitectos
27. Archdaily. (2014). 30 Social Housing Units in Nantes/Antonini+Darmon Architectes. Erişim Adresi (05.11.2021): https://www.archdaily.com/554360/30-social-housing-units-in-nantes-antonini-darmon-architectes?ad_medium=widget&ad_name=recommendation
28. Archdaily. (2021). Arty Social Housing/a/LTA. Erişim Adresi (05.11.2021): https://www.archdaily.com/962894/arty-social-housing-a-lta
29. Archello. 30 Social Housing Units and Commercial Spaces (44). Erişim Adresi (15.11.2021): https://archello.com/project/30-social-housing-units-and-commercial-spaces-44
30. Arkitektüel. 79&Park. Erişim Adresi (12.11.2021): https://www.arkitektuel.com/79-park/
31. Arkitektüel. Drivelines Stüdyoları. Erişim Adresi (12.11.2021): https://www.arkitektuel.com/drivelines-studyolari/
32. Arkitektüel. Future Towers. Erişim Adresi (12.11.2021): https://www.arkitektuel.com/future-towers/
33. Arkitektüel. Huangshan Dağ Köyü. Erişim Adresi (12.11.2021): https://www.arkitektuel.com/huangshan-dag-koyu/
34. Arkitektüel. The Interlace. Erişim Adresi (12.11.2021): https://www.arkitektuel.com/the-interlace/
35. Bevk Perovic Arhitekti. housing poljane mb. Erişim Adresi (15.11.2021): http://bevkperovic.com/?id=1,4,25,599
36. Büro Ole Scheeren. The Interlace. Erişim Adresi (30.01.2022): https://buro-os.com/projects/the-interlace
37. Designboom. (2013). Aguilera guerrero arquitectos’ social housing, catalonia. Erişim Adresi (18.11.2021): https://www.designboom.com/architecture/aguilera-guerrero-arquitectos-social-housing-catalonia/
38. Dezeen. (2013). Social Housing in Sa Pobla by RipollTizon. Erişim Adresi (15.11.2021): https://www.dezeen.com/2013/07/21/social-housing-in-sa-pobla-by-ripolltizon/
39. Dezeen. (2014). Antonini Darmon’s housing in Nantes presents a patchwork of solids and voids. Erişim Adresi (15.11.2021): https://www.dezeen.com/2014/09/24/social-housing-nantes-france-antonini-darmon-architectes/
40. Divisare. CDM Architetti Associati, Edoardo Cappuccio, Giuseppe Donato, Tomaso Macchi Cassia Social Housing CasaNova. https://divisare.com/projects/225540-cdm-architetti-associati-edoardo-cappuccio-giuseppe-donato-tomaso-macchi-cassia-andrea-martiradonna-social-housing-casanova
41. Inhabitat. (2010). Modern Social Housing Complex Rises East of Paris. Erişim Adresi (15.11.2021): https://inhabitat.com/eco-friendly-social-housing-project-east-of-paris/
42. Karakoç, N. (2021). Meksika’nın Leon Şehrinde Uygun Fiyatlı Konut Projesi. Erişim Adresi (18.11.2021): https://www.arkitera.com/haber/meksikanin-leon-sehrinde-uygun-fiyatli-konut-projesi/
43. Kiptaş. Silivri Konutları 4. Etap. Erişim Adresi (05.01.2022): https://silivri4.kiptas.istanbul
44. Klimoski, A. (2017). Huangshan Mountain Village by MAD Architects. Erişim Adresi (30.01.2022): https://www.architecturalrecord.com/articles/13014-huangshan-mountain-village-by-mad-architects
45. Mecanoo. Amsterdam Noordstrook Block A. Erişim Adresi (30.01.2022): https://www.mecanoo.nl/Projects/project/166/Amsterdam-Noordstrook-Block-A
46. Merdim, E. (2018). BIG, Kopenhag’da Sosyal Konut Tasarladı. Erişim Adresi (18.11.2021): https://www.arkitera.com/haber/big-kopenhagda-sosyal-konut-tasarladi/
47. MVRDV. Mirador. Erişim Adresi (12.11.2021): https://www.mvrdv.nl/projects/135/mirador
48. Ofis Si. Tetris Apartments. Erişim Adresi (05.11.2021): https://www.ofis.si/eng/projects/housing/tetris_apartments.html
49. Project Design Group. Kiptaş Silivri 4. Etap Sosyal Konutları. Erişim Adresi (05.01.2022): https://www.pdgmimarlar.com/silivridorduncuetap