“I Was Born in Gönen”: A Conceptual Approach to Ömer Seyfettin Memorial House within the Context of Cultural Memory and Literary Tourism

Abstract

This study aims to evaluate the potential contribution of the Ömer Seyfettin Memorial House, located in Gönen, Balıkesir, to regional tourism within the framework of literary tourism and cultural memory. The starting point of the study is the lack of sufficient analysis of cultural spaces based on literary heritage in Turkey from a tourism perspective, and the secondary status of writer museums in strategic planning. The conceptual framework is structured around the theories of cultural memory and literary tourism, focusing on both the role of Gönen in Ömer Seyfettin’s life and the town’s tourism potential. Designed as qualitative research, the study employed literature review, on-site observation, and secondary data analysis; the findings were interpreted using SWOT analysis. The results indicate that the memorial house has a strong structure enriched with modern museology practices and serves as a significant site of memory in terms of literary tourism. However, it also reveals weaknesses in sustainability due to a lack of authenticity, insufficient promotion, and limited digital content. It is concluded that integration with thermal tourism, literary-themed events, and digital promotion opportunities can make the museum a more visible and functional destination. The study highlights that literary heritage is intertwined with social identity construction and cultural development processes, serving not only as individual memory but also as a bearer of collective memory. Ultimately, the study emphasizes the need for comprehensive and multi-stakeholder strategies to transform the Ömer Seyfettin Memorial House into a sustainable literary tourism destination.

Keywords

• Literary Tourism
• Cultural Memory
• Ömer Seyfettin
• Museum
• Cultural Tourism
• Sustainable Toursim
• SWOT Analysis

“Ben Gönen’de Doğdum”: Kültürel Hafıza ve Edebiyat Turizmi Bağlamında Ömer Seyfettin Anı Evi

Abstract

Bu çalışma Balıkesir Gönen’de yer alan Ömer Seyfettin Anı Evi’nin edebiyat turizmi ve kültürel hafıza bağlamında bölgesel turizme katkı potansiyelini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın çıkış noktası, Türkiye’de edebî mirasa dayalı kültürel mekânların turistik açıdan yeterince analiz edilmemesi ve yazar müzelerinin stratejik planlamalarda geri planda kalmasıdır. Kavramsal çerçeve kültürel hafıza ve edebiyat turizmi kuramlarıyla oluşturulmuş; Gönen’in hem Ömer Seyfettin’in yaşamındaki yeri hem de bölgesel turizmdeki potansiyeli incelenmiştir. Nitel araştırma deseniyle yapılandırılan çalışmada literatür taraması, yerinde gözlem ve ikincil veri analizi yöntemleri kullanılmış; elde edilen bulgular SWOT analiziyle yorumlanmıştır. Bulgular, anı evinin modern müzecilik uygulamalarıyla zenginleştirilmiş güçlü bir yapıya sahip olduğunu, edebiyat turizmi açısından önemli bir bellek mekânı işlevi gördüğünü, ancak otantiklik eksikliği, tanıtım yetersizliği ve dijital içeriklerin sınırlılığı gibi unsurlar nedeniyle sürdürülebilirlik açısından zayıf yönlerinin bulunduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, termal turizmle entegrasyon, edebiyat temalı etkinlikler ve dijital tanıtım olanakları gibi fırsatlar değerlendirilirse, müzenin daha görünür ve işlevsel bir destinasyona dönüşebileceği sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmada, edebî mirasın toplumsal kimlik inşası ve kültürel kalkınma süreçleriyle bütünleştiği; bu tür mekânların yalnızca bireysel değil, kolektif hafızanın da taşıyıcısı olduğu vurgulanmaktadır. Sonuç olarak Ömer Seyfettin Anı Evi’nin sürdürülebilir bir edebiyat turizmi destinasyonu hâline getirilmesi yönünde kapsamlı ve çok aktörlü stratejilere ihtiyaç duyulduğu belirlenmiştir.

Keywords

• Edebiyat turizmi
• Kültürel Hafıza
• Ömer Seyfettin
• Müze
• Kültür Turizmi
• Sürdürülebilir Turizm
• SWOT Analizi

References

1. Akçay, E. (2022). 1917-1938 Yılları Arasında Vakit Gazetesindeki Edebî Faaliyetler. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, Manisa.
2. Akgül, C. C. (2014). Müşterilerin sürdürülebilir termal turizm ve hizmet kalitesi algıları ile genel memnuniyet düzeyi ilişkisi: Gönen örneği. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Balıkesir.
3. Akgül, V. (2020). Gönen termal turizm merkezindeki otel işletmelerinde personel güçlendirme ve yaratıcılık ilişkisine yönelik bir uygulama. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 15(60), 790-805.
4. Aktaş, E., & Uzuner Yurt, S. (2017). Çocuk edebiyatı açısından Ömer Seyfettin’in hikâyelerinde çocuğa göre olmayan unsurlar. International Online Journal of Educational Sciences, 9(1), 207-223.
5. Aliağaoğlu, A., & Narlı, N. (2012). Edebî miras turizmi ve Türkiye’de edebî mekânlar. Bilig/Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi 60, 1-18.
6. Andersen, H. C., & Robinson, M. (Ed.). (2002). Literature and tourism: Reading and writing tourism texts. Continuum.
7. Arcos-Pumarola, J., & Osácar Marzal, E. (2022). Literary tourism products. In D. Buhalis (Ed.), Encyclopedia of tourism management and marketing (pp. 80-83). Edward Elgar Publishing.
8. Arslan, Z., & Balcı, U. (2023). Edebiyat turizmi bağlamında kitap köylerine genel bir bakış. In T. Balcı, A. O. Öztürk, & M. Aksöz (Eds.), Schriften zur Sprache und Literatur VII (pp. 345-362). Konya: Çizgi Kitabevi.

9. Assmann, A. (2011). Cultural memory and Western civilization: Functions, media, archives. Cambridge University Press.
10. Assmann, J. (1995). Collective memory and cultural identity. New German Critique, 65, 125-133.
11. Atınç, S., & Karadeniz, Ş. (2011). Yeni bir kültürel konsept: Edebiyat müze kütüphaneleri. Türk Kütüphaneciliği, 25(4), 519-530.
12. Aydemir, C. (2005). Modern Türk hikâyeciliğinde Ömer Seyfettin etkisi. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(13), 54-61.
13. Aymankuy, Y., Akgül, V., & Akgül, C. C. (2012). Termal konaklama işletmelerinde müşteri memnuniyetine etki eden unsurlar: Gönen Kaplıcaları örneği. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(28), 223-240.
14. Baleiro, R. (2023). Understanding visitors’ experiences at Portuguese literary museums: An analysis of TripAdvisor reviews. European Journal of Tourism Research, 33, 3305-3305.
15. Burgul Adıgüzel, F. (2017). Edebiyat müzeleri ve müzede edebiyat eğitimi. Milli Eğitim Dergisi, 214, 85-97.
16. Busby, G. (2022). Dark literary tourism. In S. Quinteiro & M. J. Marques (Eds.), Working definitions in literature and tourism: A research guide (pp. 33-34). Lit&Tour.
17. Busby, G., & Klug, J. (2001). Movie-induced tourism: The challenge of measurement and other issues. Journal of Vacation Marketing, 7(4), 316-333.
18. Butler, R. (1986). Literature as an influence in shaping the image of tourist destinations. In J. S. Marsh (Ed.), Canadian studies of parks, recreation and tourism in foreign lands (pp. 111-132). Trent University.
19. Connerton, P. (1989). How societies remember. Cambridge University Press.
20. Can, C. (2025a). Edebiyat turizmi ve Türkiye’de gelişim potansiyeli. In Ö. Yayla (Ed.), Turizm Üzerine Araştırmalar: Disiplinlerarası Bir Bakış (ss. 515–537). Konya: Çizgi Kitabevi.
21. Can, C. (2025b). Gönen Ömer Seyfettin Anı Evi, İçinde, Kozak, N. (Editör), Online Türkiye Turizm Ansiklopedisi, https://turkiyeturizmansiklopedisi.com/gonen-omer-seyfettin-ani-evi (Erişim tarihi: 06.02.2026).
22. Çallak, E., & Öncüer, M. E. (2023). Niş pazarlama kapsamında edebiyat turizminin destinasyon tanıtımındaki yeri. Turizm ve Destinasyon Araştırmaları-V, 549-569.
23. Çetin, B., & Özşahin, E. (2011). Termal turizm ve mekânsal değişime etkileri yönüyle Gönen (Balıkesir) termal kaynakları. Turkish Studies, 6(2), 317-340.
24. Çevik, S. (2017). Kültürel miras kapsamında edebiyat turizmi deneyimi: Sait Faik Abasıyanık'ın izinde otoetnografik bir çalışma. Electronic Turkish Studies, 12(29), 151-168.
25. Çevik, S. (2018). Kurgusal mekânlarda edebiyat turizmi deneyimi: Masumiyet Müzesi örneği. SDÜ ART-E Güzel Sanatlar Fakültesi Sanat Dergisi, 11(22), 302-315.
26. Çevik, S. (2019). Edebiyat Turizmi, İçinde, Kozak, N. (Editör), Online Türkiye Turizm Ansiklopedisi, https://turkiyeturizmansiklopedisi.com/edebiyat-turizmi (Erişim tarihi: 17.12.2025).
27. Çevik, S. (2021). Türkiye’deki edebi mekânların modern müzecilik bağlamında değerlendirilmesi. Folklor/Edebiyat, 27(105), 135-149. https://doi.org/10.22559/folklor.1283
28. Çevik, S. (2023). Yeni bir alt niş olarak "Edebî hüzün turizmi" üzerine kavramsal bir inceleme. AHBVÜ Turizm Fakültesi Dergisi, 26(2), 267-302. https://doi.org/10.55931/ahbvtfd.1383638
29. Çiftçi, F., & Yılmaz, H. (2022). Destinasyon pazarlamasında edebiyatın rolü. Journal of Gastronomy, Hospitality and Travel, 5(2), 871-879.
30. Çimen, H. (2013). Turizm ve edebiyat etkileşimi üzerine. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 1(17), 79-85.
31. Demir, S. (2012). Kültürel bellek, gelenek ve halk bilim müzeleri. Milli Folklor Dergisi, 12(24), 184-193.
32. Dilaveroğlu, B. (2013). Bir büyük adam bir küçük mekân: Yahya Kemal Müzesi tasarım önerisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Mühendislik ve Fen Bilimleri Enstitüsü Mimarlık Anabilim Dalı]. İstanbul.
33. Dwyer, L., Edwards, D., Mistilis, N., Roman, C., & Scott, N. (2009). Destination and enterprise management for a tourism future. Tourism Management, 30(1), 63–74. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2008.04.002
34. Enginün, İ. (2013). Yeni Türk edebiyatı: Tanzimat’tan Cumhuriyet’e (1839-1923). Dergâh Yayınları.
35. Gaberli, Y. C. (2023). Yaratıcı endüstri olarak edebiyat turizmi. Alman Dili ve Kültürü Araştırmaları Dergisi, 5(2), 5-16. https://doi.org/10.55143/alkad.1371866
36. Ghazinoory, S., Abdi, M., & Azadegan-Mehr, M. (2011). SWOT methodology: A state-of-the-art review for the past, a framework for the future. Journal of Business Economics and Management, 12(1), 24–48. https://doi.org/10.3846/16111699.2011.555358
37. Gönen Kaymakamlığı, (2024). https://www.gonen.gov.tr/balikesir-buyuksehir-belediyesi-gonen-hizmet-binasi-acildi (Erişim Tarihi: 06.02.2026)
38. Gönen Ticaret Odası, (2023). Gönen Vizyon 2023 Turizm Çalıştayı Sonuç Raporu. Gönen Ticaret Odası Yayınları.
39. Halbwachs, M. (1992). On collective memory. University of Chicago Press.
40. Hannam, K., & Knox, D. (2010). Understanding tourism: A critical introduction. Sage Publications.
41. Helms, M. M., & Nixon, J. (2010). Exploring SWOT analysis – where are we now? A review of academic research from the last decade. Journal of Strategy and Management, 3(3), 215–251. https://doi.org/10.1108/17554251011064837
42. Herbert, D. (2001). Literary places, tourism and the heritage experience. Annals of Tourism Research, 28(2), 312-333.
43. Hoppen, A., Brown, L., & Fyall, A. (2014). Literary tourism: Opportunities and challenges for the marketing and branding of destinations? Journal of Destination Marketing & Management, 3(1), 37-47.
44. İlban, M. O., & Kaşlı, M. (2009). Termal turizmin gelişmesini etkileyen sorunları belirlemeye yönelik Gönen’de bir araştırma. Ege Akademik Bakış Dergisi, 9(4), 1275-1293.
45. İlban, M. O., Köroğlu, A., & Bozok, D. (2008). Termal turizm amaçlı seyahat eden turistlerde destinasyon imajı: Gönen örneği. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(13), 105-129.
46. İlban, M., Akkılıç, M., & Yılmaz, Ö. (2011). Termal turizmde tüketici satın alma davranışını etkileyen faktörlerin belirlenmesi: Gönen örneği. Öneri Dergisi, 9(36), 39-51.
47. Kahraman, T., & Bayraktar, B. (2021). Balıkesir ili mevcut turizm potansiyeline yönelik genel bir değerlendirme. Balıkesir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2(1), 1-20.
48. Karademir, N. (2022). Kahramanmaraş’ta Yaratıcı Turizm. Social Sciences Studies Journal (SSSJournal), 8(99), 1892-1909.
49. Karadeniz, C. (2020). Müzede dijital teknolojilerin kullanımı ve salgın sürecinde dijital katılım. İdil Sanat ve Dil Dergisi, 9(70), 975-984.
50. Lemos, M. (2020). Writing Dublin: Joyce, Bloomsday and Tourism in the Irish Capital.” Via Panoramica: Revista de Estudos Anglo-Americanos, 3(9), 67-77.
51. MacLeod, N. (2013). Cultural tourism: Aspects of authenticity and commodification. In Melanie K. Smith & Mike Robinson (Eds.) Cultural Tourism in a Changing World Politcs, Participation and (Re)presentation (pp.177-190). Channel View Publications.
52. MacLeod, N., Hayes, D., & Slater, A. (2009). Reading the landscape: The development of a typology of literary trails that incorporate an experiential design perspective. Journal of Hospitality Marketing & Management, 18(2–3), 154–172.
53. Mutlu, H. G. (2024). Gönen termal otellerinin hizmet kalitesinin çevrim içi kullanıcı yorumları aracılığıyla değerlendirilmesi. Journal of Applied Tourism Research, 5(1), 14-20.
54. Naguib, S.-A. (2013). Museums, diasporas and the sustainability of intangible cultural heritage. Sustainability, 5(5), 2178–2190. https://doi.org/10.3390/su5052178
55. Nora, P. (1989). Between memory and history: Les lieux de mémoire. Representations, 26, 7-24.
56. Örücü, E., Akgül, V., & Şeker, C. (2019). Personel güçlendirme ve güç mesafesinin iş yerinde yalnızlık duygusu ile işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisi: Gönen termal örneği. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(4), 882-901.
57. Özdemir, N. (2009). Turizm ve edebiyat. Milli Folklor, 21(82), 32-49.
58. Polat, M. (2021). Yedi Güzel Adam Edebiyat Müzesi’nin kültür ve edebiyat turizmi kapsamında değerlendirilmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(1), 645-658.
59. Poria, Y., Reichel, A., & Biran, A. (2006). Heritage site perceptions and motivations to visit. Journal of Travel Research, 44(3), 318-326.
60. Sert, A. N. (2024). Edebiyat turizmi üzerine bir değerlendirme. Journal of Gastronomy, Hospitality and Travel, 7(4), 910-916.
61. Squire, S. J. (1996). Literary tourism and sustainable tourism: Promoting “Anne of Green Gables” in Prince Edward Island. Journal of Sustainable Tourism, 4(3), 119–134.
62. Szlezák, K. S. (2015). “Hi Mr. Hemingway”: Time and Space, Travel, and Literary Heritage in Midnight in Paris. In Referentiality and the Films of Woody Allen (pp. 173-189). London: Palgrave Macmillan UK.
63. Şengel, Ü., Işkın, M., Zengin, B., & Sarıışık, M. (2019). Tourist destinations in literary works: The novel “A Memento for Istanbul”. Revista Anais Brasileiros de Estudos Turísticos – ABET, 9, 1–14.
64. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. (2007). Türkiye turizm stratejisi 2023. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
65. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü. https://kvmgm.ktb.gov.tr/tr-44423/dunya-miras-listesi.html, Erişim Tarihi: 18.02.2025.
66. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. Türkiye Turizm Stratejisi 2023 ve Eylem Planı 2007–2013 https://www.ktb.gov.tr/Eklenti/906,ttstratejisi2023pdf.pdf, Erişim Tarihi: 18.02.2025.
67. Tırıl, A. (2018). Bir özel ilgi turizmi olarak edebiyat turizmi ve Türkiye’nin edebiyat turizmi potansiyeli. International Journal of Social and Humanities Sciences, 2(2), 161-184.
68. Tunçsiper, B., & Kaşlı, M. (2008). Termal turizmin ekonomik etkileri: Gönen örneği. Gazi Üniversitesi Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, 1, 120-135.
69. Tursan, Y. (2021). Turizm arz kaynaklarının sürdürülebilirliği: Gönen örneği. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 4(1), 47-68.
70. Tüt, K., Tuna, M., & Şenol, F. A. (2022). Turizm ekseninde somut kültürel mirasın sürdürülebilirliğinin incelenmesi. Journal of Humanities and Tourism Research, 12(4), 782-797.
71. UNESCO. (2003). Charter on the Preservation of the Digital Heritage. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO). https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000128105 Erişim Tarihi: 22.02.2025.
72. Viudes, S. V. (2020). Shakespeare’s birthplace: one of the first examples of literary and cultural tourism. Journal of Tourism and Heritage Research: JTHR, 3(2), 302-317.
73. Watson, N. J. (2020). The Author’s Effects: On Writer’s House Museums. New York: Oxford University Press.
74. Xiang, Z., & Gretzel, U. (2010). Role of social media in online travel information search. Tourism Management, 31(2), 179-188.
75. Yamaç Erdoğan, Z. (2023). Cumhuriyet döneminde Türk edebiyatının turizme etkisi ve edebiyat turizmi kapsamında alternatif destinasyon önerileri. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 34(3), 395-408.
76. Yardımcı, A., & Balcı, U. (2023). Edebiyat turizmi konulu akademik yayınların bibliyometrik analizi. 14th International Congress on Current Debates in Social Science, 11-12 October 2023, Tbilisi, Georgia, Abstracts & Proceedings, 225-234.
77. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.