Research Article

Mimari Yapılarda Kullanılabilecek Doğa Temelli Tasarım Yaklaşımlarının İrdelenmesi

Volume: 18 Number: 6 November 20, 2025
TR EN

Mimari Yapılarda Kullanılabilecek Doğa Temelli Tasarım Yaklaşımlarının İrdelenmesi

Abstract

Bu makalenin temel amacı; doğa ile uyumlu bir yapının tasarlanmasına dair mevcut modelleri dikkate alarak yeni bir model geliştirmektir. Bu amaçla çalışma kapsamında birleşik-doğa temelli stratejiler; organik mimarlık, biyonik mimarlık, biyomimikri ve biyofilik mimari yaklaşımları irdelenmiştir. Mimari tasarıma doğal çevrenin dahil edilebilmesinde etkili olabileceği düşünülen tasarım ilkeleri; literatür taraması sonucunda bina formu, yapının çevresi ile ilişkisi, mekânda doğa ile tasarım, malzeme kullanımı, enerji, mekânın konforu ve algısı olarak belirlemiştir. Ardından Pritzker ödüllü beş mimar ve üçer yapısı seçilmiş belirlenen ilkelerin bu yapılardaki gerçekleşme oranları değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda; doğal malzeme kullanımı, pasif enerji ve mekân konforu ve algısı (korku kriteri hariç), bina formunda form ve fonksiyon birliği kriterlerininin çoğunlukla karşılandığı; yapının çevresi ile ilişkisi parametresinde, doğal ortama uyum, toprak kullanımı, ışık havuzları kullanım kriterlerinin karşılanmadığı gözlenmiştir.

Keywords

Thanks

Eko-Mimar Ken Yeang’ a değerli görüşleri için teşekkür ederiz.

References

  1. Addington, D. M., & Schodek, D. L. (2005). Smart Materials and Technologies in Architecture. Architectural Press.
  2. Alexander, C., Ishikawa, S., & Silverstein, M. (1977). A Pattern Language: Towns, Buildings, Construction. Oxford University Press.
  3. Asia Business Council. (2024, November 6). Asia Business Council Annual Survey 2024. Asia Business Council.
  4. Baker, N., & Steemers, K. (2002). Daylight Design of Buildings: A Handbook for Architects and Engineers. James & James.
  5. Beatley, T. (2011). Biophilic Cities: Integrating Nature into Urban Design and Planning. Island Press.
  6. Benyus, J. M. (1997). “Biomimicry: Innovation Inspired by Nature.” Harper Collins, William Morrow Company Inc., NY, pp.7- 15
  7. Berge, B. (2009). The Ecology of Building Materials (2nd ed.). Architectural Press.
  8. Brand, S. (1994), How Buildings Learn: What Happens After They're Built, Penguin, New York,. NY, ISBN 9780140139969

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Sustainable Architecture

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

November 20, 2025

Publication Date

November 20, 2025

Submission Date

June 19, 2025

Acceptance Date

July 18, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 18 Number: 6

APA
Momaiyezi, M., & Yücel Caymaz, G. F. (2025). Mimari Yapılarda Kullanılabilecek Doğa Temelli Tasarım Yaklaşımlarının İrdelenmesi. Kent Akademisi, 18(6), 3208-3232. https://doi.org/10.35674/kent.1723297
AMA
1.Momaiyezi M, Yücel Caymaz GF. Mimari Yapılarda Kullanılabilecek Doğa Temelli Tasarım Yaklaşımlarının İrdelenmesi. Urban Academy. 2025;18(6):3208-3232. doi:10.35674/kent.1723297
Chicago
Momaiyezi, Maryam, and Gökçen Firdevs Yücel Caymaz. 2025. “Mimari Yapılarda Kullanılabilecek Doğa Temelli Tasarım Yaklaşımlarının İrdelenmesi”. Kent Akademisi 18 (6): 3208-32. https://doi.org/10.35674/kent.1723297.
EndNote
Momaiyezi M, Yücel Caymaz GF (November 1, 2025) Mimari Yapılarda Kullanılabilecek Doğa Temelli Tasarım Yaklaşımlarının İrdelenmesi. Kent Akademisi 18 6 3208–3232.
IEEE
[1]M. Momaiyezi and G. F. Yücel Caymaz, “Mimari Yapılarda Kullanılabilecek Doğa Temelli Tasarım Yaklaşımlarının İrdelenmesi”, Urban Academy, vol. 18, no. 6, pp. 3208–3232, Nov. 2025, doi: 10.35674/kent.1723297.
ISNAD
Momaiyezi, Maryam - Yücel Caymaz, Gökçen Firdevs. “Mimari Yapılarda Kullanılabilecek Doğa Temelli Tasarım Yaklaşımlarının İrdelenmesi”. Kent Akademisi 18/6 (November 1, 2025): 3208-3232. https://doi.org/10.35674/kent.1723297.
JAMA
1.Momaiyezi M, Yücel Caymaz GF. Mimari Yapılarda Kullanılabilecek Doğa Temelli Tasarım Yaklaşımlarının İrdelenmesi. Urban Academy. 2025;18:3208–3232.
MLA
Momaiyezi, Maryam, and Gökçen Firdevs Yücel Caymaz. “Mimari Yapılarda Kullanılabilecek Doğa Temelli Tasarım Yaklaşımlarının İrdelenmesi”. Kent Akademisi, vol. 18, no. 6, Nov. 2025, pp. 3208-32, doi:10.35674/kent.1723297.
Vancouver
1.Maryam Momaiyezi, Gökçen Firdevs Yücel Caymaz. Mimari Yapılarda Kullanılabilecek Doğa Temelli Tasarım Yaklaşımlarının İrdelenmesi. Urban Academy. 2025 Nov. 1;18(6):3208-32. doi:10.35674/kent.1723297

International Refereed and Indexed Journal of Urban Culture and Management | Kent Kültürü ve Yönetimi Uluslararası Hakemli İndeksli Dergi
Information, Communication, Culture, Art and Media Services (ICAM Network) | www.icamnetwork.net
Address: Ahmet Emin Fidan Culture and Research Center, Evkaf Neigh. No: 34 Fatsa Ordu
Tel: +90452 310 20 30 Faks: +90452 310 20 30 | E-Mail: (int): info@icamnetwork.net | (TR) bilgi@icamnetwork.net