Araştırma Makalesi

Mimari Yapılarda Kullanılabilecek Doğa Temelli Tasarım Yaklaşımlarının İrdelenmesi

Cilt: 18 Sayı: 6 20 Kasım 2025
Maryam Momaiyezi , Gökçen Firdevs Yücel Caymaz *
PDF İndir
TR EN

Mimari Yapılarda Kullanılabilecek Doğa Temelli Tasarım Yaklaşımlarının İrdelenmesi

Öz

Bu makalenin temel amacı; doğa ile uyumlu bir yapının tasarlanmasına dair mevcut modelleri dikkate alarak yeni bir model geliştirmektir. Bu amaçla çalışma kapsamında birleşik-doğa temelli stratejiler; organik mimarlık, biyonik mimarlık, biyomimikri ve biyofilik mimari yaklaşımları irdelenmiştir. Mimari tasarıma doğal çevrenin dahil edilebilmesinde etkili olabileceği düşünülen tasarım ilkeleri; literatür taraması sonucunda bina formu, yapının çevresi ile ilişkisi, mekânda doğa ile tasarım, malzeme kullanımı, enerji, mekânın konforu ve algısı olarak belirlemiştir. Ardından Pritzker ödüllü beş mimar ve üçer yapısı seçilmiş belirlenen ilkelerin bu yapılardaki gerçekleşme oranları değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda; doğal malzeme kullanımı, pasif enerji ve mekân konforu ve algısı (korku kriteri hariç), bina formunda form ve fonksiyon birliği kriterlerininin çoğunlukla karşılandığı; yapının çevresi ile ilişkisi parametresinde, doğal ortama uyum, toprak kullanımı, ışık havuzları kullanım kriterlerinin karşılanmadığı gözlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Tasarımda Doğa , Sürdürülebilirlik , Mekân Konforu , Mimari Tasarım

Kaynakça

  1. Addington, D. M., & Schodek, D. L. (2005). Smart Materials and Technologies in Architecture. Architectural Press.
  2. Alexander, C., Ishikawa, S., & Silverstein, M. (1977). A Pattern Language: Towns, Buildings, Construction. Oxford University Press.
  3. Asia Business Council. (2024, November 6). Asia Business Council Annual Survey 2024. Asia Business Council.
  4. Baker, N., & Steemers, K. (2002). Daylight Design of Buildings: A Handbook for Architects and Engineers. James & James.
  5. Beatley, T. (2011). Biophilic Cities: Integrating Nature into Urban Design and Planning. Island Press.
  6. Benyus, J. M. (1997). “Biomimicry: Innovation Inspired by Nature.” Harper Collins, William Morrow Company Inc., NY, pp.7- 15
  7. Berge, B. (2009). The Ecology of Building Materials (2nd ed.). Architectural Press.
  8. Brand, S. (1994), How Buildings Learn: What Happens After They're Built, Penguin, New York,. NY, ISBN 9780140139969
  9. Browning, W. D., Ryan, C. O., & Clancy, J. O. (2014). 14 Patterns of Biophilic Design: Improving Health and Well-Being in the Built Environment. Terrapin Bright Green.
  10. Calkins, M. (2005). Strategy use and challenges of ecological design in landscape architecture. Landscape and Urban planning, 73(1), 29-48.

Kaynak Göster

APA
Momaiyezi, M., & Yücel Caymaz, G. F. (2025). Mimari Yapılarda Kullanılabilecek Doğa Temelli Tasarım Yaklaşımlarının İrdelenmesi. Kent Akademisi, 18(6), 3208-3232. https://doi.org/10.35674/kent.1723297