Research Article

Plastik Atıkların Sürdürülebilir Yapı Malzemesi Olarak Değerlendirilmesi: 3R Stratejileri Çerçevesinde Karşılaştırmalı Bir İnceleme

Volume: 19 Number: 5 June 30, 2026
TR EN

Plastik Atıkların Sürdürülebilir Yapı Malzemesi Olarak Değerlendirilmesi: 3R Stratejileri Çerçevesinde Karşılaştırmalı Bir İnceleme

Abstract

Teknolojik ilerlemeler, yeni malzemelerin yaygınlaşması, hızlı kentleşme ve artan tüketim pratikleri, katı atık miktarını küresel ölçekte artırmış; özellikle plastik atıklar, uzun çözünme süreleri ve çevresel etkileri nedeniyle sürdürülebilirlik tartışmalarının temel sorun alanlarından biri hâline gelmiştir. Bu çalışma, plastik atıkların mimarlıkta sürdürülebilir yapı malzemesi olarak değerlendirilme potansiyelini 3R stratejileri çerçevesinde karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Araştırmanın temel amacı, plastik atıkların yapı üretiminde yeniden kullanım, yeniden işlevlendirme ve geri dönüşüm yoluyla nasıl değerlendirildiğini analiz etmek ve sürdürülebilir tasarım için bağlama duyarlı hibrit bir yaklaşım önermektir. Nitel araştırma yaklaşımına dayanan çalışmada, uluslararası ölçekte uygulanmış 10 mimari örnek; atık türü, yapı elemanı, uygulama alanı, dönüşüm stratejisi, teknik işlem ve mimari/çevresel kazanım ölçütleri doğrultusunda değerlendirilmiştir. Bulgular, incelenen örneklerde plastik atıkların geri dönüşüm, yeniden kullanım ve yeniden işlevlendirme stratejileri aracılığıyla farklı ölçeklerde ve farklı yapı bileşenlerinde değerlendirildiğini göstermektedir. Bulgular, atık yönetimi stratejileri ile sürdürülebilir mimarlık kriterleri arasındaki ilişkiler üzerinden tartışılmıştır. Sonuç olarak çalışma, plastik atıkların mimari üretimde tekil bir yöntemle değil; yapının ölçeği, kullanım süresi ve performans gerekliliklerine göre kurgulanan hibrit 3R stratejileriyle daha etkin biçimde değerlendirilebileceğini ortaya koymaktadır.

Keywords

References

  1. Azure Printed Homes. (2022). Azure Printed Homes. https://www.azureprintedhomes.com/
  2. Inhabitat. (2022). Amazing plastic bottle architecture withstands earthquakes in Taipei. https://inhabitat.com/amazing-plastic-bottle-architecture-withstands-earthquakes-in-taipei/
  3. ArchDaily. (2015). This plastic bottle house turns trash into affordable housing in Nigeria. https://www.archdaily.com/606704
  4. ArchDaily. (2017). From recycled plastic waste to building material. ArchDaily. https://www.archdaily.com/870029/from-recycled-plastic-waste-to-building-material
  5. ArchDaily. (2021). 1300 Recycling Pavilion. https://www.archdaily.com/974425
  6. ArchDaily. (2017). 1500 semi-transparent baskets to build a lightweight facade. https://www.archdaily.com/881513
  7. ArchDaily. (2024). Umi–Kuru Retail Facility, Osaka Expo 2025. https://www.archdaily.com/1033759/osaka-expo-2025-umi-kuru-retaill-facility-taisei-design-planners-architects-and-engineers
  8. Archinect. (2023). From surfboards to shelter: Surf Block Maui builds an alternative to landfills out of Styrofoam waste. https://archinect.com/features/article/150478103/from-surfboards-to-shelter-surf-block-maui-builds-an-alternative-to-landfills-out-of-styrofoam-waste Erişim Tarihi: Ağustos, 2025.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Materials and Technology in Architecture, Sustainable Architecture

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 30, 2026

Submission Date

December 18, 2025

Acceptance Date

June 8, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 19 Number: 5

APA
İner, G. (2026). Plastik Atıkların Sürdürülebilir Yapı Malzemesi Olarak Değerlendirilmesi: 3R Stratejileri Çerçevesinde Karşılaştırmalı Bir İnceleme. Kent Akademisi, 19(5), 1-30. https://doi.org/10.35674/kent.1844661
AMA
1.İner G. Plastik Atıkların Sürdürülebilir Yapı Malzemesi Olarak Değerlendirilmesi: 3R Stratejileri Çerçevesinde Karşılaştırmalı Bir İnceleme. Urban Academy. 2026;19(5):1-30. doi:10.35674/kent.1844661
Chicago
İner, Gülcan. 2026. “Plastik Atıkların Sürdürülebilir Yapı Malzemesi Olarak Değerlendirilmesi: 3R Stratejileri Çerçevesinde Karşılaştırmalı Bir İnceleme”. Kent Akademisi 19 (5): 1-30. https://doi.org/10.35674/kent.1844661.
EndNote
İner G (June 1, 2026) Plastik Atıkların Sürdürülebilir Yapı Malzemesi Olarak Değerlendirilmesi: 3R Stratejileri Çerçevesinde Karşılaştırmalı Bir İnceleme. Kent Akademisi 19 5 1–30.
IEEE
[1]G. İner, “Plastik Atıkların Sürdürülebilir Yapı Malzemesi Olarak Değerlendirilmesi: 3R Stratejileri Çerçevesinde Karşılaştırmalı Bir İnceleme”, Urban Academy, vol. 19, no. 5, pp. 1–30, June 2026, doi: 10.35674/kent.1844661.
ISNAD
İner, Gülcan. “Plastik Atıkların Sürdürülebilir Yapı Malzemesi Olarak Değerlendirilmesi: 3R Stratejileri Çerçevesinde Karşılaştırmalı Bir İnceleme”. Kent Akademisi 19/5 (June 1, 2026): 1-30. https://doi.org/10.35674/kent.1844661.
JAMA
1.İner G. Plastik Atıkların Sürdürülebilir Yapı Malzemesi Olarak Değerlendirilmesi: 3R Stratejileri Çerçevesinde Karşılaştırmalı Bir İnceleme. Urban Academy. 2026;19:1–30.
MLA
İner, Gülcan. “Plastik Atıkların Sürdürülebilir Yapı Malzemesi Olarak Değerlendirilmesi: 3R Stratejileri Çerçevesinde Karşılaştırmalı Bir İnceleme”. Kent Akademisi, vol. 19, no. 5, June 2026, pp. 1-30, doi:10.35674/kent.1844661.
Vancouver
1.Gülcan İner. Plastik Atıkların Sürdürülebilir Yapı Malzemesi Olarak Değerlendirilmesi: 3R Stratejileri Çerçevesinde Karşılaştırmalı Bir İnceleme. Urban Academy. 2026 Jun. 1;19(5):1-30. doi:10.35674/kent.1844661

Urban Academy | Journal of Urban Culture and Management / Kent Akademisi | Kent Kültürü ve Yönetimi Dergisi
Information, Communication, Art and Media Network (ICAM Network) | www.icamnetwork.net
Address: Ahmet Emin Fidan Culture and Research Center, Evkaf Neigh. No: 34 Fatsa Ordu
Tel: +90452 310 20 30 | Publication Group Mail: info@icamnetwork.net | Journal Mail:  editor@kentakademisi.com