Research Article

Kentsel Yön Bulma Deneyiminde Tipografinin Rolü: Bilgilendirme Tasarımı Üzerine Analitik Bir İnceleme

Volume: 19 Number: 6 August 5, 2026
TR EN

Kentsel Yön Bulma Deneyiminde Tipografinin Rolü: Bilgilendirme Tasarımı Üzerine Analitik Bir İnceleme

Abstract

Bu çalışma, kentsel yön bulma sistemlerinde tipografinin rolünü bilgilendirme tasarımı perspektifinden incelemeyi amaçlamaktadır. Günümüz kentlerinde artan mekânsal karmaşıklık, kullanıcıların yön bulma süreçlerini zorlaştırmakta; bu durum, görsel iletişim sistemlerinin etkinliğini kritik hâle getirmektedir. Bu bağlamda tipografi, bilginin düzenlenmesi, önceliklendirilmesi ve kullanıcıya aktarılması sürecinde temel bir tasarım bileşeni olarak öne çıkmaktadır. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde tasarlanmış olup, görsel analiz ve örnek olay incelemesi yöntemleri birlikte kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini İstanbul Gayrettepe Metro İstasyonu (M11 hattı) oluşturmakta ve istasyonda yer alan beş yönlendirme tabelası analiz edilmiştir. Analiz sürecinde tipografik unsurlar; okunabilirlik, görsel hiyerarşi, kontrast ve ölçek kriterleri doğrultusunda değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, yönlendirme sistemlerinde tipografinin kullanıcı algısını doğrudan yönlendiren stratejik bir tasarım unsur olduğunu göstermektedir. Sans-serif karakter kullanımı ve yüksek kontrastlı tasarım yaklaşımı okunabilirliği artırırken, hiyerarşik düzen kullanıcıların bilgiye hızlı erişimini desteklemektedir. Bununla birlikte, bilgi yoğunluğu ve bazı alanlarda gözlemlenen tipografik sıkışmaların algısal yükü artırdığı ve yön bulma sürecini kısmen zorlaştırdığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak bu çalışma, tipografinin yönlendirme sistemlerinde yalnızca estetik bir unsur değil, kullanıcı davranışını yönlendiren işlevsel bir iletişim aracı olduğunu ortaya koymaktadır. Araştırma, tipografik parametreler üzerinden yönlendirme sistemlerini analiz eden sistematik bir değerlendirme çerçevesi sunarak bilgilendirme tasarımı literatürüne katkı sağlamaktadır.

Keywords

References

  1. Akdağ Satır, D. (2023). Tarihî kent dokusunun korunmasında grafik tasarımın rolü. İdil, 12(105), 673–682. https://doi.org/10.7816/idil-12-105-10
  2. Ambrose, G., & Harris, P. (2011). Basic design 02: Layout. AVA Publishing.
  3. Ateşman, E. (1997). Türkçede okunabilirliğin ölçülmesi. TÖMER Dil Dergisi, (58), 71–74.
  4. Becer, E. (2013). İletişim ve grafik tasarım. Dost Kitabevi.
  5. Bringhurst, R. (2013). The elements of typographic style (4th ed.). Hartley & Marks.
  6. Calori, C., & Vanden-Eynden, D. (2015). Signage and wayfinding design: A complete guide to creating environmental graphic design systems (2nd ed.). Wiley.
  7. Craveiro, R. P. C. dos A. (2017). The influence of graffiti writing in contemporary typography. SAUC – Street Art and Urban Creativity, 3(2), 65–83. https://doi.org/10.25765/sauc.v3i2.82
  8. Creswell, J. W. (2014). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (4th ed.). Sage.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Visual Communication Design (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

August 5, 2026

Submission Date

April 8, 2026

Acceptance Date

July 23, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 19 Number: 6

APA
Sözüneri, G. (2026). Kentsel Yön Bulma Deneyiminde Tipografinin Rolü: Bilgilendirme Tasarımı Üzerine Analitik Bir İnceleme. Kent Akademisi, 19(6), 1-16. https://doi.org/10.35674/kent.1925836
AMA
1.Sözüneri G. Kentsel Yön Bulma Deneyiminde Tipografinin Rolü: Bilgilendirme Tasarımı Üzerine Analitik Bir İnceleme. Urban Academy. 2026;19(6):1-16. doi:10.35674/kent.1925836
Chicago
Sözüneri, Göknur. 2026. “Kentsel Yön Bulma Deneyiminde Tipografinin Rolü: Bilgilendirme Tasarımı Üzerine Analitik Bir İnceleme”. Kent Akademisi 19 (6): 1-16. https://doi.org/10.35674/kent.1925836.
EndNote
Sözüneri G (August 1, 2026) Kentsel Yön Bulma Deneyiminde Tipografinin Rolü: Bilgilendirme Tasarımı Üzerine Analitik Bir İnceleme. Kent Akademisi 19 6 1–16.
IEEE
[1]G. Sözüneri, “Kentsel Yön Bulma Deneyiminde Tipografinin Rolü: Bilgilendirme Tasarımı Üzerine Analitik Bir İnceleme”, Urban Academy, vol. 19, no. 6, pp. 1–16, Aug. 2026, doi: 10.35674/kent.1925836.
ISNAD
Sözüneri, Göknur. “Kentsel Yön Bulma Deneyiminde Tipografinin Rolü: Bilgilendirme Tasarımı Üzerine Analitik Bir İnceleme”. Kent Akademisi 19/6 (August 1, 2026): 1-16. https://doi.org/10.35674/kent.1925836.
JAMA
1.Sözüneri G. Kentsel Yön Bulma Deneyiminde Tipografinin Rolü: Bilgilendirme Tasarımı Üzerine Analitik Bir İnceleme. Urban Academy. 2026;19:1–16.
MLA
Sözüneri, Göknur. “Kentsel Yön Bulma Deneyiminde Tipografinin Rolü: Bilgilendirme Tasarımı Üzerine Analitik Bir İnceleme”. Kent Akademisi, vol. 19, no. 6, Aug. 2026, pp. 1-16, doi:10.35674/kent.1925836.
Vancouver
1.Göknur Sözüneri. Kentsel Yön Bulma Deneyiminde Tipografinin Rolü: Bilgilendirme Tasarımı Üzerine Analitik Bir İnceleme. Urban Academy. 2026 Aug. 1;19(6):1-16. doi:10.35674/kent.1925836

Urban Academy | Journal of Urban Culture and Management / Kent Akademisi | Kent Kültürü ve Yönetimi Dergisi
Information, Communication, Art and Media Network (ICAM Network) | www.icamnetwork.net
Address: Ahmet Emin Fidan Culture and Research Center, Evkaf Neigh. No: 34 Fatsa Ordu
Tel: +90452 310 20 30 | Publication Group Mail: info@icamnetwork.net | Journal Mail:  editor@kentakademisi.com