Research Article

Samsun, Vezirköprü Kentsel Sit Alanında Koruma Sorunlarının Analizi ve Bütüncül Yönetim Stratejisi Önerisi

Volume: 19 Number: 6 September 8, 2026
TR EN

Samsun, Vezirköprü Kentsel Sit Alanında Koruma Sorunlarının Analizi ve Bütüncül Yönetim Stratejisi Önerisi

Abstract

ÖZET Dünya genelinde kırsal yerleşimlerin barındırdığı mimari ve kültürel değerlerin yeterince fark edilmemesi, bu alanların korunamamasına ve geleneksel çevrelerin zamanla yok olmasına neden olmaktadır. Kısıtlı imkânlarla şekillenmiş kırsal mimari miras; geçmiş toplumların yaşam biçimlerini, üretim tekniklerini ve kültürel pratiklerini yansıtması bakımından önemli bir bilgi kaynağıdır. Ancak bu mirasın kaybı, yalnızca fiziksel çevrenin bozulmasıyla sınırlı kalmayıp, toplumsal belleğin zayıflamasına ve kültürel sürekliliğin kesintiye uğramasına yol açmaktadır. Bu çalışma, kırsal mimarlık mirasının korunmasına yönelik ulusal ve uluslararası yaklaşımları irdeleyerek, alana özgü, bütüncül ve uygulanabilir bir koruma modeli geliştirmeyi amaçlamaktadır. Çalışma alanı olarak seçilen Samsun ili Vezirköprü ilçesi, çok katmanlı tarihsel birikimi, geleneksel mimari dokusu ve doğal peyzaj değerleriyle önemli bir potansiyel sunmaktadır. Buna karşın, bölgede koruma bilincinin yeterince gelişmemesi, yanlış müdahaleler, işlev kaybı ve bakım eksiklikleri gibi nedenlerle taşınmaz kültür varlıklarının önemli bir bölümü tahribata uğramıştır. Araştırma kapsamında saha çalışmaları, mevcut durum analizleri ve anket uygulamaları gerçekleştirilmiş; elde edilen veriler doğrultusunda kentsel sit alanındaki koruma sorunları ortaya konulmuştur. Çalışma sonucunda, kültürel mirasın sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla fiziksel, yönetsel ve toplumsal boyutları kapsayan bütüncül bir koruma ve planlama yaklaşımı önerilmiştir.

Keywords

References

  1. Ahunbay, Z. (2010). Tarihi çevre koruma ve restorasyon. YEM Yayınları.
  2. Bayraktar, M. S. (2005). Samsun ve ilçelerinde Türk mimari eserleri (Yayınlanmamış doktora tezi). Atatürk Üniversitesi, Erzurum.
  3. Cerasi, M. M. (1999). Osmanlı kenti: Osmanlı İmparatorluğu'nda 18. ve 19. yüzyıllarda kent yapısı ve mimarisi (A. Ataöv, Çev.). Yapı Kredi Yayınları. (Orijinal çalışma basım tarihi belirtilmemiş).
  4. Choay, F. (2001). The invention of the historic monument. Cambridge University Press.
  5. Council of Europe. (1975). European Charter of the Architectural Heritage. Council of Europe.
  6. Council of Europe. (1995). Recommendation No. R (95) 3 on coordinating documentation methods and systems related to historic buildings and monuments of the architectural heritage. Council of Europe Publishing.
  7. Çoban, A. (2013). Vezirköprü ilçesinin idari coğrafya analizi. The Journal of Academic Social Science Studies, (6), 403–420.
  8. European Commission. (2021). A long-term vision for the EU’s rural areas: Towards stronger, connected, resilient and prosperous rural areas by 2040 (COM(2021) 345 final). European Commission. https://eur-lex.europa.eu

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Architectural Heritage and Conservation

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 8, 2026

Submission Date

May 9, 2026

Acceptance Date

August 11, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 19 Number: 6

APA
Özata, T. (2026). Samsun, Vezirköprü Kentsel Sit Alanında Koruma Sorunlarının Analizi ve Bütüncül Yönetim Stratejisi Önerisi. Kent Akademisi, 19(6), 1-32. https://doi.org/10.35674/kent.1947823
AMA
1.Özata T. Samsun, Vezirköprü Kentsel Sit Alanında Koruma Sorunlarının Analizi ve Bütüncül Yönetim Stratejisi Önerisi. Urban Academy. 2026;19(6):1-32. doi:10.35674/kent.1947823
Chicago
Özata, Tuğçe. 2026. “Samsun, Vezirköprü Kentsel Sit Alanında Koruma Sorunlarının Analizi Ve Bütüncül Yönetim Stratejisi Önerisi”. Kent Akademisi 19 (6): 1-32. https://doi.org/10.35674/kent.1947823.
EndNote
Özata T (September 1, 2026) Samsun, Vezirköprü Kentsel Sit Alanında Koruma Sorunlarının Analizi ve Bütüncül Yönetim Stratejisi Önerisi. Kent Akademisi 19 6 1–32.
IEEE
[1]T. Özata, “Samsun, Vezirköprü Kentsel Sit Alanında Koruma Sorunlarının Analizi ve Bütüncül Yönetim Stratejisi Önerisi”, Urban Academy, vol. 19, no. 6, pp. 1–32, Sept. 2026, doi: 10.35674/kent.1947823.
ISNAD
Özata, Tuğçe. “Samsun, Vezirköprü Kentsel Sit Alanında Koruma Sorunlarının Analizi Ve Bütüncül Yönetim Stratejisi Önerisi”. Kent Akademisi 19/6 (September 1, 2026): 1-32. https://doi.org/10.35674/kent.1947823.
JAMA
1.Özata T. Samsun, Vezirköprü Kentsel Sit Alanında Koruma Sorunlarının Analizi ve Bütüncül Yönetim Stratejisi Önerisi. Urban Academy. 2026;19:1–32.
MLA
Özata, Tuğçe. “Samsun, Vezirköprü Kentsel Sit Alanında Koruma Sorunlarının Analizi Ve Bütüncül Yönetim Stratejisi Önerisi”. Kent Akademisi, vol. 19, no. 6, Sept. 2026, pp. 1-32, doi:10.35674/kent.1947823.
Vancouver
1.Tuğçe Özata. Samsun, Vezirköprü Kentsel Sit Alanında Koruma Sorunlarının Analizi ve Bütüncül Yönetim Stratejisi Önerisi. Urban Academy. 2026 Sep. 1;19(6):1-32. doi:10.35674/kent.1947823

Urban Academy | Journal of Urban Culture and Management
Information, Communication, Art and Media Network (ICAM Network) | www.icamnetwork.net
Address: Ahmet Emin Fidan Culture and Research Center, Evkaf Neigh. No: 34 Fatsa Ordu
Tel: +90452 310 20 30 | Publication Group Mail: info@icamnetwork.net | Journal Mail:  editor@kentakademisi.com