Research Article

Şanlıurfa’da Kentsel Isı Adasının Saatlik ve Mevsimsel Özellikleri

Volume: 19 Number: 6 August 8, 2026
TR EN

Şanlıurfa’da Kentsel Isı Adasının Saatlik ve Mevsimsel Özellikleri

Abstract

Yarı kurak kentlerde kentsel ısı adası; yalnızca yapılaşma yoğunluğuna bağlı bir sıcaklık artışı değil yüzey nemi, sulama, açık alanlar, topoğrafya ve gece soğuma kapasitesiyle birlikte şekillenen karmaşık bir kentsel iklim sorunudur. Bu araştırma, Şanlıurfa’da kentsel alan ile çevresindeki farklı yerel çevreler arasındaki hava sıcaklığı farklılaşmasını saatlik ve mevsimsel ölçekte değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada 2023 yılına ait saatlik ortalama, maksimum ve minimum sıcaklık verileri ile günlük toplam yağış verileri kullanılmış; kent istasyonu referans alınarak çevre istasyonlarla ham ve yükseltiye göre düzeltilmiş sıcaklık farkları incelenmiştir. Bulgular, kent istasyonunun genel olarak çevresine göre daha sıcak kaldığını ancak ham sıcaklık farklarının yükselti koşullarından etkilenebildiğini göstermektedir. Yükselti düzeltmesi sonrasında da kentsel termal etkinin devam etmesi, Şanlıurfa’da kentsel ısı adasının belirgin olduğunu ortaya koymaktadır. Bu etki özellikle gece saatlerinde ve minimum sıcaklıklarda güçlenmekte; dolayısıyla kentsel ısı riski yalnızca gündüz aşırı sıcaklıklarıyla değil, gece ısı birikimi ve sınırlı gece soğumasıyla da ilişkilidir. Sonuçlar, yarı kurak kentlerde iklim duyarlı planlama yaklaşımlarının; gölgeleme, hava dolaşımı, serin yüzeyler, su verimli yeşil altyapı ve gece soğumasını destekleyen açık alan düzenlemeleriyle birlikte ele alınması gerektiğini göstermektedir.

Keywords

References

  1. Adıgüzel, F. (2023). Effects of Green Spaces on Microclimate in Sustainable Urban Planning. International Journal of Environment and Geoinformatics (IJEGEO), 10(3), 124-131. https://doi.org/10.30897/ijegeo.1342287
  2. Akbari, H., Menon, S., & Rosenfeld, A. (2009). Global cooling: Increasing world-wide urban albedos to offset CO₂. Climatic Change, 94(3-4), 275-286.
  3. Albaladejo-García, J. A., Alcon, F., & Martínez-Paz, J. M. (2020). The irrigation cooling effect as a climate regulation service of agroecosystems. Water, 12(6), 1553. https://doi.org/10.3390/w12061553
  4. Arnfield, A. J. (2003). Two decades of urban climate research: A review of turbulence, exchanges of energy and water, and the urban heat island. International Journal of Climatology, 23(1), 1-26. https://doi.org/10.1002/joc.859
  5. Barry, R. G., & Chorley, R. J. (2009). Atmosphere, weather and climate (9th ed.). Routledge.
  6. Bounoua, L., Ahmed, S., Masek, J., Dieye, A., Imhoff, M. L., Zhang, P., Ohamesian, A., Vermote, E., & Tucker, C. J. (2015). Impact of urban expansion on surface temperature in arid environments. International Journal of Remote Sensing, 36(23), 15401-15425. https://doi.org/10.1080/01431161.2015.1110257
  7. Çirkin, D. A., Yılmaz, E., & Özcanlı, M. (2024). Şanlıurfa şehir ısı adasının zamansal ve mekânsal özellikleri. Van İnsani ve Sosyal Bilimler Dergisi, 66-95.
  8. Dodman, D., Hayward, B., Pelling, M., Castan Broto, V., Chow, W., Chu, E., Dawson, R., Khirfan, L., McPhearson, T., Prakash, A., Zheng, Y., & Ziervogel, G. (2022). Cities, settlements and key infrastructure. In H.-O. Pörtner, D. C. Roberts, M. Tignor, E. S. Poloczanska, K. Mintenbeck, A. Alegría, M. Craig, S. Langsdorf, S. Löschke, V. Möller, A. Okem, & B. Rama (Eds.), Climate change 2022: Impacts, adaptation and vulnerability: Contribution of Working Group II to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change (pp. 907-1040). Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781009325844.008

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Urban and Regional Planning Education, Urban Geography in Regional Planning, Physical Geography and Environmental Geology (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

August 8, 2026

Submission Date

May 25, 2026

Acceptance Date

August 5, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 19 Number: 6

APA
Yetmen, H. (2026). Şanlıurfa’da Kentsel Isı Adasının Saatlik ve Mevsimsel Özellikleri. Kent Akademisi, 19(6), 1-23. https://doi.org/10.35674/kent.1958800
AMA
1.Yetmen H. Şanlıurfa’da Kentsel Isı Adasının Saatlik ve Mevsimsel Özellikleri. Urban Academy. 2026;19(6):1-23. doi:10.35674/kent.1958800
Chicago
Yetmen, Hurşit. 2026. “Şanlıurfa’da Kentsel Isı Adasının Saatlik Ve Mevsimsel Özellikleri”. Kent Akademisi 19 (6): 1-23. https://doi.org/10.35674/kent.1958800.
EndNote
Yetmen H (August 1, 2026) Şanlıurfa’da Kentsel Isı Adasının Saatlik ve Mevsimsel Özellikleri. Kent Akademisi 19 6 1–23.
IEEE
[1]H. Yetmen, “Şanlıurfa’da Kentsel Isı Adasının Saatlik ve Mevsimsel Özellikleri”, Urban Academy, vol. 19, no. 6, pp. 1–23, Aug. 2026, doi: 10.35674/kent.1958800.
ISNAD
Yetmen, Hurşit. “Şanlıurfa’da Kentsel Isı Adasının Saatlik Ve Mevsimsel Özellikleri”. Kent Akademisi 19/6 (August 1, 2026): 1-23. https://doi.org/10.35674/kent.1958800.
JAMA
1.Yetmen H. Şanlıurfa’da Kentsel Isı Adasının Saatlik ve Mevsimsel Özellikleri. Urban Academy. 2026;19:1–23.
MLA
Yetmen, Hurşit. “Şanlıurfa’da Kentsel Isı Adasının Saatlik Ve Mevsimsel Özellikleri”. Kent Akademisi, vol. 19, no. 6, Aug. 2026, pp. 1-23, doi:10.35674/kent.1958800.
Vancouver
1.Hurşit Yetmen. Şanlıurfa’da Kentsel Isı Adasının Saatlik ve Mevsimsel Özellikleri. Urban Academy. 2026 Aug. 1;19(6):1-23. doi:10.35674/kent.1958800

Urban Academy | Journal of Urban Culture and Management / Kent Akademisi | Kent Kültürü ve Yönetimi Dergisi
Information, Communication, Art and Media Network (ICAM Network) | www.icamnetwork.net
Address: Ahmet Emin Fidan Culture and Research Center, Evkaf Neigh. No: 34 Fatsa Ordu
Tel: +90452 310 20 30 | Publication Group Mail: info@icamnetwork.net | Journal Mail:  editor@kentakademisi.com