Research Article

İmar Suçlarında TCK m. 184/5’te Öngörülen Hukuka Aykırılığın Giderilmesi Koşulunun Kentsel Dirençlilik Aleyhine Araçsallaşması

Volume: 19 Number: 8 November 2, 2026
TR EN

İmar Suçlarında TCK m. 184/5’te Öngörülen Hukuka Aykırılığın Giderilmesi Koşulunun Kentsel Dirençlilik Aleyhine Araçsallaşması

Abstract

Bu çalışma, Türk Ceza Kanunu’nun 184. maddesinin beşinci fıkrasında düzenlenen ve imar kirliliğine neden olma suçunda cezasızlık sonucu doğuran etkin pişmanlık hükmünü incelemektedir. Amaç, hükmün kanundaki düzenleniş biçimi ile uygulamada doğan sonuç arasındaki farkı belirlemek ve bu farkı yalnızca bir ceza siyaseti tercihi olarak değil, normlar arası tutarsızlık sorunu olarak açıklamaktır. Araştırmada dogmatik analiz, içtihat analizi ve belge analizi birlikte kullanılmıştır. İnceleme ölçütü hükmün kendisinden türetilmiştir, buna göre ceza ilişkisini sona erdiren her mekanizmanın hukuka aykırılığın fiilen giderilmesine bağlı olması beklenmektedir. Bulgular iki aşamalı bir işlevsizleşme sürecine işaret etmektedir. Birinci aşamada hüküm, giderimin zamanına, gönüllülüğüne ve zararın karşılanmasına ilişkin koşul öngörmeyerek onarıcı tasarımı eksik kurmuştur. İkinci aşamada, imar planının yapıya uydurulması ile imar barışı uygulaması, geriye kalan giderim koşulunu da işlevsizleştirerek cezasızlığı kentsel mekânın iyileştirilmesinden bağımsız bir kayıt ve bedel işlemine dönüştürmüştür. Çalışma; ayrıca aynı idari işleme ceza ve hukuk yargısının birbirini dışlayan nitelikler atfettiğini, Yapı Kayıt Belgesi’nin yeterli giderim sağlayan bir başvuru yolu sayılmasının anayasa yargısının giderime ilişkin kendi kıstasıyla gerilim taşıdığını ve deprem güvenliği kuralının iptaline rağmen belgenin hiçbir yapısal güvenlik denetimine bağlanmadığını ortaya koymaktadır. Sonuç bölümünde cezai yaptırım ile giderim tedbirinin ayrıştırılması, yasallaştırmanın güvenlik denetimi koşuluna bağlanması ve dijital denetimin hukuki çerçevesinin kurulması önerilmektedir.

Keywords

Supporting Institution

Finansal destek bulunmamaktadır.

Ethical Statement

Bu çalışma, yürürlükteki mevzuat hükümlerinin, yargı kararlarının ve doktriner kaynakların incelenmesine dayanan bir hukuki inceleme niteliğindedir. Araştırmada insan veya hayvan denekler üzerinde herhangi bir uygulama yapılmamış, veri toplama tekniği kullanılmamış, kişisel veri işlenmemiştir. Yararlanılan yargı kararları kamuya açık biçimde yayımlanmış metinlerden alınmış olup kimlik bilgisi içermemektedir. Bu nedenle çalışma etik kurul izni gerektirmemektedir. Buna ilişkin ıslak imzalı onam formu makale süreç dosyasında sunulmuştur.

Thanks

Teşekkür edilecek kişi veya kurum bulunmamaktadır.

References

  1. Adalet Bakanlığı. (2026). Adalet istatistikleri 2025. Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü.
  2. Anayasa Mahkemesi. (2008). Anayasa Mahkemesi Kararı (E. 2004/92, K. 2008/119, 12.06.2008). T.C. Resmî Gazete (Sayı: 27045, 5 Kasım 2008).
  3. Anayasa Mahkemesi. (2015). Anayasa Mahkemesi Kararı (E. 2015/69, K. 2015/69, 03.09.2015).
  4. Anayasa Mahkemesi. (2023). Anayasa Mahkemesi Kararı (E. 2022/120, K. 2023/107, 01.06.2023). T.C. Resmî Gazete (Sayı: 32266, 1 Ağustos 2023).
  5. Anayasa Mahkemesi. (2024). Anayasa Mahkemesi Kararı (E. 2023/74, K. 2024/141, 23.07.2024). T.C. Resmî Gazete (Sayı: 32741, 3 Aralık 2024).
  6. Anayasa Mahkemesi. (2025). Anayasa Mahkemesi Kararı (E. 2024/98, K. 2025/149, 10.07.2025).
  7. Arısoy, M. (2007). 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nda imar kirliliğine neden olma suçu. Terazi Hukuk Dergisi, 2(13), 87-103.
  8. Aslan, S. (2019). İmar kirliliğine neden olma suçu (TCK m. 184) [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Public Law (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

November 2, 2026

Submission Date

August 26, 2026

Acceptance Date

October 30, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 19 Number: 8

APA
Oğurlu, C. Ş. (2026). İmar Suçlarında TCK m. 184/5’te Öngörülen Hukuka Aykırılığın Giderilmesi Koşulunun Kentsel Dirençlilik Aleyhine Araçsallaşması. Kent Akademisi, 19(8), 1-20. https://doi.org/10.35674/kent.2026368
AMA
1.Oğurlu CŞ. İmar Suçlarında TCK m. 184/5’te Öngörülen Hukuka Aykırılığın Giderilmesi Koşulunun Kentsel Dirençlilik Aleyhine Araçsallaşması. Urban Academy. 2026;19(8):1-20. doi:10.35674/kent.2026368
Chicago
Oğurlu, Cüneyt Şamil. 2026. “İmar Suçlarında TCK M. 184 5’te Öngörülen Hukuka Aykırılığın Giderilmesi Koşulunun Kentsel Dirençlilik Aleyhine Araçsallaşması”. Kent Akademisi 19 (8): 1-20. https://doi.org/10.35674/kent.2026368.
EndNote
Oğurlu CŞ (November 1, 2026) İmar Suçlarında TCK m. 184/5’te Öngörülen Hukuka Aykırılığın Giderilmesi Koşulunun Kentsel Dirençlilik Aleyhine Araçsallaşması. Kent Akademisi 19 8 1–20.
IEEE
[1]C. Ş. Oğurlu, “İmar Suçlarında TCK m. 184/5’te Öngörülen Hukuka Aykırılığın Giderilmesi Koşulunun Kentsel Dirençlilik Aleyhine Araçsallaşması”, Urban Academy, vol. 19, no. 8, pp. 1–20, Nov. 2026, doi: 10.35674/kent.2026368.
ISNAD
Oğurlu, Cüneyt Şamil. “İmar Suçlarında TCK M. 184 5’te Öngörülen Hukuka Aykırılığın Giderilmesi Koşulunun Kentsel Dirençlilik Aleyhine Araçsallaşması”. Kent Akademisi 19/8 (November 1, 2026): 1-20. https://doi.org/10.35674/kent.2026368.
JAMA
1.Oğurlu CŞ. İmar Suçlarında TCK m. 184/5’te Öngörülen Hukuka Aykırılığın Giderilmesi Koşulunun Kentsel Dirençlilik Aleyhine Araçsallaşması. Urban Academy. 2026;19:1–20.
MLA
Oğurlu, Cüneyt Şamil. “İmar Suçlarında TCK M. 184 5’te Öngörülen Hukuka Aykırılığın Giderilmesi Koşulunun Kentsel Dirençlilik Aleyhine Araçsallaşması”. Kent Akademisi, vol. 19, no. 8, Nov. 2026, pp. 1-20, doi:10.35674/kent.2026368.
Vancouver
1.Cüneyt Şamil Oğurlu. İmar Suçlarında TCK m. 184/5’te Öngörülen Hukuka Aykırılığın Giderilmesi Koşulunun Kentsel Dirençlilik Aleyhine Araçsallaşması. Urban Academy. 2026 Nov. 1;19(8):1-20. doi:10.35674/kent.2026368

Urban Academy | Journal of Urban Culture and Management
Information, Communication, Art and Media Network (ICAM Network) | www.icamnetwork.net
Address: Ahmet Emin Fidan Culture and Research Center, Evkaf Neigh. No: 34 Fatsa Ordu
Tel: +90452 310 20 30 | Publication Group Mail: info@icamnetwork.net | Journal Mail:  editor@kentakademisi.com