Okul Öncesi Eğitim Kurumlarına Devam Eden Mülteci Öğrencilerin Sınıf Ortamında Karşılaştıkları Sorunlara İlişkin Öğretmen Görüşleri

Öz

Bu araştırmanın amacı, sınıflarında mülteci öğrencisi bulunan okul öncesi eğitim öğretmenlerinin, bu öğrencilerin eğitim-öğretim sürecinde karşılaştıkları sorunlar hakkındaki görüşlerini almak ve karşılaştıkları sorunlar karşısında ne gibi çözümler ürettiklerini ortaya koymaktır. Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması olarak desenlenen bu çalışmada, amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi ve kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Örnekleme yönteminde belirlenen ölçüt ise, araştırmaya katılan okul öncesi öğretmenlerinin en az bir yarı yıl en az bir mülteci öğrenci ile çalışmış olmasıdır. Araştırmada veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme kullanılmıştır. Literatür taramasının ardından oluşturulan görüşme soruları, uzman görüşüne sunulmuş ve ardından pilot bir görüşme uygulaması yapılmıştır. Daha sonra öğretmenlerle farklı gün ve saatlerde görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırmada güvenirliği arttırmak için, doğrudan alıntılara ve katılımcı teyidine yer verilmiştir. Verilerin analizinde ise içerik analizi yöntemine başvurulmuş ve araştırmada inandırıcılığın artırılması adına süreçte farklı bir uzman tarafından bir analiz çalışması daha yapılmıştır. Çalışmada öğretmenler ile yapılan görüşmelerden elde edilen veriler sonucunda, mülteci öğrencilerin sınıf ortamında, dil ve kültür farklılığından dolayı uyum sağlayamadıkları, arkadaşlarıyla iletişim kuramadıkları için zorluklarla karşılaştıkları, etkinlikleri anlama ve yönergelere uyma konusunda sorunlar yaşadıkları ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler

• okul öncesi eğitim,okul öncesi eğitim öğretmeni,mülteci öğrenciler,uyum sorunları

Teachers’ Opinions on the Problems Faced by the Refugee Students in Preschool Education Institutions

Abstract

The aim of this research is to get the opinions of the preschool education teachers who have refugee students in their classes about the problems the students face in the education process and to find out what kind of solutions they offer to solve the problems they face. In this study, which is designed as a case study, criterion sampling method and convenience sampling method are used. The criterion determined in the sampling method was that the preschool teachers who participated in the study had worked with at least one refugee student for et least one semester. Semi-structured interview was used to collect data. After the literature review, the interview questions were presented to expert opinion and then a pilot interview was conducted. Later, interviews were held with the teachers on different days and hours. In order to increase the reliability in the research, direct quotations and participant confirmation were included. In the analysis of the data, the content analysis method was applied, and an analysis was conducted by a different expert in the process to increase the credibility in the research. As a result of the data obtained from the interviews with the teachers, it was found out that refugee students had difficulties in the classroom environment due to their differences in language and culture, they were faced with difficulties because they could not communicate with their friends, and they had problems in understanding the activities and following the guidelines.

Keywords

• pre-school education,pre-school education teacher,refugee students,adaptation problems

References

1. Referans 1. AFAD.(2017).Erişim adresi: https://www.afad.gov.tr/upload/Node/25337/xfiles/17aTurkiye_deki_Suriyelilerin_Demografik_Gorunumu_Yasam_Kosullari_ve_Gelecek_Beklentilerine_Yonelik_Saha_Arastirmasi_2017.pdf.
2. Referans 2. Akpınar, T. (2017). Türkiye’deki suriyeli mülteci çocukların ve kadınların sosyal politika bağlamında yaşadıkları sorunlar. Balkan ve Yakın Doğu Sosyal Bilimler Dergisi, 3(3), 16-29.
3. Referans 3. Alaca, F. (2011). İki dilli olan ve olmayan öğrencilerde okul yaşam kalitesi algısı ve okula aidiyet duygusu ilişkisi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Çukurova Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Adana.
4. Referans 4. Avcı, F. (2016). Türkiye’deki suriyeli sığınmacıların eğitim sorununa yönelik izlenen politikalar ve ulaşılan çözümler. 25. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi (Sözlü Bildiri). 566-567.
5. Referans 5. Başar, M., Akan, D., & Çiftçi, M. (2018). Mülteci öğrencilerin bulunduğu sınıflarda öğrenme sürecinde karşılaşılan sorunlar. Kastamonu Education Journal, 26 (5), 1571-1578. doi:10.24106/kefdergi.427432.
6. Referans 6. Beter, Ö. (2006). Sınırlar Ötesi Umutlar, Mülteci Çocuklar. Ankara: SABEV Yayınları.
7. Referans 7. Birleşmiş Milletler Yüksek Komiserliği (BMMYK). Sıkça sorulan sorular Türkiye’deki Suriyeli mülteciler hakkında sık sorulan sorular. Erişim Adresi: www.unhcr.org/turkey/uploads/root/sık_sorulan_sorular.pdf adresinden erişilmiştir.
8. Referans 8. Börü, N., Boyacı, A. (2016). Göçmen öğrencilerin eğitim-öğretim ortamlarında karşılaştıkları sorunlar: Eskişehir ili örneği, International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic. 11 (14) , 123-158.

9. Referans 9. Bogdan, R., Biklen, S. K. (1997). Qualitative research for education. Boston, MA: Allyn & Bacon.
10. Referans 10. Çarmıklı, E. Ö. (2015). Misafirperverliğin sınırları: yeni sorunların başlangıcı. TUSİAD Görüş Dergisi; Göç ve Mültecilik Sayısı, 88.
11. Referans 11. Ciğerci Ulukan, N. (2008). Göçmenler ve işgücü piyasası: Bursa’da Bulgaristan göçmenleri örneği. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul.
12. Referans 12. Cohen, L., Manion, L. ve Morrison, K. (2000). Eğitimde araştırma yöntemleri (5. basım). Londra: RoutledgeFalmer.
13. Referans 13. Creswell, J. W., Hanson, W. E., Clark Plano, V. L., & Morales, A. (2007). Qualitative research designs: Selection and implementation. The counseling psychologist, 35(2), 236-264.
14. Referans 14. Creswell, J. W. (2013). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches. Sage publications.
15. Referans 15. Deniz, T. (2014). Uluslar Arası Göç Sorunu Perspektifinde Türkiye. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi. 18 (1), 175-204.
16. Referans 16. Emin, M. N. (2016). Türkiye’deki suriyeli çocukların eğitimi temel eğitim politikaları. Siyaset, Eğitim ve Toplum Araştırmaları Vakfı SETA Yayınları. Erişim adresi: http://file.setav.org/Files/Pdf/20160309195808_turkiyedeki-suriyeli-cocuklarin-egitimi-pdf.pdf.
17. Referans 17. E. Çarmıklı Özmenek, O. B. Dinçer, V. Federici, E. Ferris, S. Karaca & K. Kirişçi. (2013). Suriyeli mülteciler ve krizi sonu gelmeyen misafirlik. Brookings Enstitüsü ve Uluslarası Stratejik Araştırmalar Kurumu -USAK). Erişim adresi: www.brookings.edu/...turkey.../usakbrookings-report-final-version14november13.pdf.
18. Referans 18. Erdem, C. (2017). Sınıfında Mülteci Öğrenci Bulunan Sınıf Öğretmenlerinin Yaşadıkları Öğretimsel Sorunlar ve Çözüme Dair Önerileri. Medeniyet Eğitim Araştırmaları Dergisi. 1 (1), 26-42.
19. Referans 19. Erden, G., Gökçe, G. (2009). Savaş yaşantılarının ardından çocuk ve ergenlerde gözlenen travma tepkileri ve psiko-sosyal yardım önerileri.Türk Psikoloji Yazıları. 12 (24), 1-13.
20. Referans 20. Ferris, E. & Winthrop, R. (2010). Education and displacement: Assessing conditions for refugees and internally displaced persons affected by conflict. UNESCO.
21. Referans 21. Feuerherm, E. (2013). Language policies, identities, and education in refugee resettlement. (Dissertation thesis). ProQuest LLC. 789 East Eisenhower Parkway, PO Box 1346, Ann Arbor, MI 48106.
22. Referans 22. Gall, M. D., Borg, W. R., & Gall, J. P. (1996). Educational research an introduction (6. Edition). USA: Longman Publisher.
23. Referans 23. Gencer, T. E. (2017). Göç ve eğitim ilişkisi üzerine bir değerlendirme: suriyeli çocukların eğitim gereksinimi ve okullaşma süreçlerinde karşılaştıkları güçlükler. Uluslar Arası Sosyal Araştırmalar Dergisi. 10(54). 839-851. http://dx.doi.org/10.17719/jisr.20175434652.
24. Referans 24. Gümüşten, D. (2017). Mülteci Çocukların Eğitimi ve Uyumlarına Yönelik Yapılan Müdahale ProgramlarıÜzerine Bir Derleme. Nesne Psikoloji Dergisi (NPD), 5 (10), 247-264. DOI: 10.7816/nesne-05-10-03.
25. Referans 25. Günay, E , Atılgan, D & Serin, E . (2017). Dünya’da Ve Türkiye’de Göç Yönetimi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7 (2), 37-60. Erişim adresi: http://iibfdergisi.ksu.edu.tr/issue/33603/372918.
26. Referans 26. Güven, S., H. İşleyen. (2018). Sınıf yönetiminde iletişim, iletişim engelleri ve suriyeli öğrenciler. Journal of Socıal and Humanıtıes Scıences Research. 5(23). 1293-1308.
27. Referans 27. İçişleri Bakanlığı. (2019). Türkiye’deki suriyeli sayısı. Erişim adresi: https://multeciler.org.tr/tag/icisleri-bakanligi/
28. Referans 28. İmamoğlu, H. V. & Çalışkan, E. (2017). Yabancı uyruklu öğrencilerin devlet okullarında ilkokul eğitimine dair öğretmen görüşleri: Sinop İli örneği, Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitü Dergisi, 7 (2), 529-546.
29. Referans 29. Kahriman, R , Dağtaş, A , Çapoğlu, E & Ateşal, Z . (2015). Yabancılara Türkçe Öğretimi Kaynakçası. Türk Uluslararası Dil, Edebiyat Ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi, 1 (1), 80-132. Doı: 10.12992/Turuk15.
30. Referans 30. Karaboğa Balcı, A. (2014). Suriyeli göçmenlerin sorunları çalıştayı sonuç raporu (S. Karaca, U. Doğan (Eds.) Mersin Üniversitesi Bölgesel İzleme Uygulama Araştırma Merkezi). Erişim adresi: http://193.255.128.112/db2/projeler/2.pdf .
31. Referans 31. Kardeş, S., Akman, B. (2018). Suriyeli mültecilerin eğitimine yönelik öğretmen görüşleri. İlköğretim Online. 17(3), 1224-1237. [Online]: http://ilkogretim-online.org.tr doi 10.17051/ilkonline.2018.466333.
32. Referans 32. Kılcan, B., Çepni, O. ve Kılınç, A. Ç. (2017). Mülteci öğrencilere yönelik tutum ölçeğinin geliştirilmesi. Journal of Human Sciences, 14(2), 1045-1057. DOI: 10.14687/jhs.v14i2.4324. Referans 33. Kıratlı, T. (2011). Mülteci ve sığınmacıların toplumsal görünümü (Türkiye Örneği). (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi) Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Isparta.
33. Referans 34. McMillan, J. H. (2000). Educational research: Fundamentals for the consumer (3. Edition). New York: Longman.İçduygu, Ahmet. (2005). Transit Migration of Turkey: Trends, Patterns and Issues, Research Reports 2005 / 04, European University Institue, Florance.
34. Referans 35. Özer, Y. Y., Komşuoğlu, A. & Ateşok, Z. Ö. (2016). Türkiye’deki Suriyeli çocukların eğitimi: Sorunlar ve çözüm önerileri. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi. 4(37), 185-219.
35. Referans 36. Patton, M. Q. (2002). Qualitative research and evaluation methods. Sage Publications: Thousand Oaks.
36. Referans 37. Polat, F. (2012). Türkiye’de öğrenim gören yabancı uyruklu ilköğretim öğrencilerinin karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerileri. (Yayınlanmamış Yüksek lisans Tezi). Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Elazığ.
37. Referans 38. Sağlam, H. İ. ve İlksen Kanbur, N. (2017). Sınıf Öğretmenlerinin Mülteci Öğrencilere Yönelik Tutumlarının Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi. Sakarya University Journal of Education, 7(2), 310-323. Referans 39. Sarıtaş, E., Şahin, Ü. & Çatalbaş, G. (2016). İlkokullarda yabancı uyruklu öğrencilerle karşılaşılan sorunlar. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25(1), 208-229.
38. Referans 40. Sakız, H. (2016). Göçmen çocuklar ve okul kültürleri: Bir bütünleştirme önerisi, Göç Dergisi, 3(1), 65-81.
39. Referans 41. Seydi, A. R. (2014). Türkiye’nin suriyeli sığınmacıların eğitim sorununun çözümüne yönelik izlediği politikalar. SDÜ Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 31, 267-305.
40. Referans 42. Sezgin, A. A., Yolcu, T. (2016). Göç ile gelen uluslararası öğrencilerin sosyal uyum ve toplumsal kabul süreci. Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi. 4(7), 417-436. ISSN: 2147-088X. DOI: http://dx.doi.org/10.20304/husbd.14985.
41. Referans 43. UTSAM Raporu (2012). Küresel Göç ve Fırsatçıları: Türkiye'de Yasadışı Göçmenler ve Göçmen Kaçakçıları. Erişim adresi: http://www.madde14.org/index.php?title=UTSAM.
42. Referans 44. Uzun, E. M., Bütün, E. (2016). Okul öncesi eğitim kurumlarındaki Suriyeli sığınmacı çocukların karşılaştıkları sorunlar hakkında öğretmen görüşleri. Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Çalışmaları Dergisi, 1(1), 72-83.
43. Referans 45. Mercan Uzun, E , Bütün, E . (2016). Okul Öncesi Eğitim Kurumlarındaki Suriyeli Sığınmacı Çocukların Karşılaştıkları Sorunlar Hakkında Öğretmen Görüşleri. Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Çalışmaları Dergisi, 1 (1), 72-83.
44. Referans 46. Tanrıkulu, F. (2017). Türkiye’de yaşayan Suriyeli çocukların eğitim sorunu ve çözüm öenerileri. Liberal Düşünce Dergisi. 22(86), 127-144.
45. Referans 47. Tunç, A. Ş. (2015). Mülteci davranışı ve toplumsal etkileri: türkiye’deki suriyelilere ilişkin bir değerlendirme .Tesam Akademi Dergisi. 2(2), 29 – 63. ISSN: 2148 – 2462.
46. Referans 48. Yavuz, Ö., Mızrak, S. (2016). Acil durumlarda okul çağındaki çocukların eğitimi: türkiye’de ki suriyeli mülteciler örneği. Göç Dergisi. 3 (2). 175-199.
47. Referans 49. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2012). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin.
48. Referans 50. Zayimoğlu, Öztürk, F. (2018). Mülteci öğrencilere sunulan eğitim-öğretim hizmetinin sosyal bilgiler öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 8(1). 52-79 DOI: 10.18039/ajesi.393879 .
49. Referans 51. Weinstein, C. S., Tomlinson Clarke, S., & Curran, M. (2003). Toward a conception of culturally responsive classroom management, Journal of Teacher Education, 55(1) 25-38.
50. Referans 52. Wagner, Wagner, T. M. (2013). Supporting refugee children in Pennsylvania public schools (Unpublished Doctoral dissertation), University of Pittsburgh, US.