Research Article

Metaverse Farkındalık Ölçeği: Ölçek geliştirme ve doğrulama çalışması

Number: 76 October 31, 2025
EN TR

Metaverse Farkındalık Ölçeği: Ölçek geliştirme ve doğrulama çalışması

Abstract

Bu çalışmanın amacı, bireylerin Metaverse kavramına yönelik farkındalık düzeylerini belirlemeye yönelik bir ölçek geliştirmek ve ölçeğin geçerlik ve güvenirlik analizlerini yapmaktır. Çalışmanın örneklemi, bir devlet üniversitesindeki Eğitim Fakültesi’nin farklı bölümlerinde lisans düzeyinde eğitim gören öğrencilerden oluşmaktadır. Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) için toplam 253 öğrenci çalışmaya dâhil edilmiş; bunların 134’ü kadın (%53) ve 119’u erkektir (%47). Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) için ise 301 öğrenci çalışmaya dâhil edilmiş; bunların 216’sı kadın (%71,8) ve 85’i erkektir (%28,2). Çalışma kapsamında öncelikle 30 maddelik bir madde havuzu oluşturulmuş ve Lawshe tekniği ile uzman görüşüne sunulmuştur. Pilot uygulama aşamasında aday ölçek formu 50 lisans öğrencisine uygulanmış ve uzman değerlendirmeleri ile pilot uygulama sonucunda madde sayısı 19’a indirilmiştir. Daha sonra, aday ölçek formu çalışma grubuna uygulanmış ve AFA ile ölçeğin yapısı incelenmiştir. AFA sonucunda iki faktörlü bir yapı elde edilmiş ve ölçek 17 maddeye düşürülmüştür. Elde edilen bu yapı, DFA ile test edilmiş ve uyum indeksleri ölçeğin yapı geçerliğini desteklemiştir. Ayrıca, ölçeğin her bir boyutu ve genel ölçümü için hesaplanan iç tutarlılık katsayıları (Cronbach:0,93) ile birleşik güvenirlik (Composite Reliability, CR) değerleri (0,95), ölçeğin güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermiştir.

Keywords

Ethical Statement

Bu çalışma kapsamında bilimsel araştırma ve yayın etiğine uygun hareket edilmiştir. Çalışma sürecinde herhangi bir çıkar çatışması bulunmamaktadır. Kullanılan tüm veriler gerçeği yansıtmakta olup, üzerinde hiçbir şekilde tahrifat yapılmamıştır. Veriler toplanmadan önce Harran Üniversitesi Sosyal ve Beşerî Bilimler Etik Kurulu’ndan 30.06.2022 tarihli ve E-76244175-050.01.01-143488 sayılı karar ile etik kurul izni alınmıştır.

References

  1. Adner, R., & Kapoor, R. (2010). Value creation in innovation ecosystems: How the structure of technological interdependence affects firm performance in new technology generations. Strategic Management Journal, 31(3), 306-333.
  2. Aslan, M., Sağtaş, S., and Özkaynar, K. (2025). Metaverse Perception Scale Development and Validation. SAGE Open, 15(2), 1-20.
  3. Baglin, J. (2014). Improving your exploratory factor analysisfor ordinal data: A demonstrationusing FACTOR. Practical Assessment, Research, and Evaluation, 19(5), 1-15.
  4. Bernardi, R. A. (1994). Validating research results when Cronbach's alpha is below. 70: A methodological procedure. Educational and Psychological Measurement, 54(3), 766-775.
  5. Bostancı, M ve Uncu, G. (2021) Metaverse: Sanal mı gerçek mi? Dijital İletişimi Anlamak-2, 58-69.
  6. Büyüköztürk, Ş. (2002). Faktör analizi: Temel kavramlar ve ölçek geliştirmede kullanımı. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 32(32), 470-483.
  7. Brown, T. A. (2006). Confirmatory factor analysis for applied research. Guilford Press.
  8. Cain, M. K., Zhang, Z., & Yuan, K. H. (2017). Univariate and multivariate skewness and kurtosis for measuring nonnormality: Prevalence, influence and estimation. Behavior Research Methods, 49, 1716-1735.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Scale Development

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 31, 2025

Submission Date

April 2, 2025

Acceptance Date

October 28, 2025

Published in Issue

Year 2025 Number: 76

APA
Yıldız, İ., Terzi, R., & Evran, D. (2025). Metaverse Farkındalık Ölçeği: Ölçek geliştirme ve doğrulama çalışması. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty, 76, 44-67. https://doi.org/10.21764/maeuefd.1669036
AMA
1.Yıldız İ, Terzi R, Evran D. Metaverse Farkındalık Ölçeği: Ölçek geliştirme ve doğrulama çalışması. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty. 2025;(76):44-67. doi:10.21764/maeuefd.1669036
Chicago
Yıldız, İsmail, Ragıp Terzi, and Derya Evran. 2025. “Metaverse Farkındalık Ölçeği: Ölçek Geliştirme Ve Doğrulama çalışması”. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty, nos. 76: 44-67. https://doi.org/10.21764/maeuefd.1669036.
EndNote
Yıldız İ, Terzi R, Evran D (October 1, 2025) Metaverse Farkındalık Ölçeği: Ölçek geliştirme ve doğrulama çalışması. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty 76 44–67.
IEEE
[1]İ. Yıldız, R. Terzi, and D. Evran, “Metaverse Farkındalık Ölçeği: Ölçek geliştirme ve doğrulama çalışması”, Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty, no. 76, pp. 44–67, Oct. 2025, doi: 10.21764/maeuefd.1669036.
ISNAD
Yıldız, İsmail - Terzi, Ragıp - Evran, Derya. “Metaverse Farkındalık Ölçeği: Ölçek Geliştirme Ve Doğrulama çalışması”. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty. 76 (October 1, 2025): 44-67. https://doi.org/10.21764/maeuefd.1669036.
JAMA
1.Yıldız İ, Terzi R, Evran D. Metaverse Farkındalık Ölçeği: Ölçek geliştirme ve doğrulama çalışması. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty. 2025;:44–67.
MLA
Yıldız, İsmail, et al. “Metaverse Farkındalık Ölçeği: Ölçek Geliştirme Ve Doğrulama çalışması”. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty, no. 76, Oct. 2025, pp. 44-67, doi:10.21764/maeuefd.1669036.
Vancouver
1.İsmail Yıldız, Ragıp Terzi, Derya Evran. Metaverse Farkındalık Ölçeği: Ölçek geliştirme ve doğrulama çalışması. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty. 2025 Oct. 1;(76):44-67. doi:10.21764/maeuefd.1669036

Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty

33574