ERKEN ÇOCUKLUK EBEVEYN MEDYA ARACILIK ÖLÇEĞİ GELİŞTİRME ÇALIŞMASI

Müge Şen; Ergül Demir; Nergiz Teke; Arif Yımaz

doi:10.21764/maeuefd.646852

ERKEN ÇOCUKLUK EBEVEYN MEDYA ARACILIK ÖLÇEĞİ GELİŞTİRME ÇALIŞMASI

Abstract

Bu çalışmada, erken çocukluk döneminde çocuğu olan ebeveynlerin çocuklarının medya kullanımındaki aracılıklarını belirlemeye yönelik geçerli-güvenilir bir ölçek geliştirme amaçlanmıştır. Ön çalışmada, alan yazın ve medya aracılık ölçekleri incelenerek hazırlanan maddeler, okul öncesi eğitimi ve çocuk gelişimi alanında doktora yapmış ve medyaya ilişkin çalışmaları olan dört ve ölçme değerlendirme alanından bir olmak üzere beş uzmanın görüşlerine sunulmuştur. Uzmanların görüşleri doğrultusunda düzenlemeler yapılarak 83 maddelik taslak form oluşturulmuştur. Taslak form, 116 ebeveyn üzerinde uygulanmıştır. Maddelerde düzenlemeler yapılarak Erken Çocukluk Ebeveyn Medya Aracılık Ölçeği (EÇEMAÖ) deneme formu 58 madde olarak düzenlenmiştir ve maddeler, 5’li Likert tipi ölçeklendirilmiştir ve 1-5 arası puanlanmıştır. Deneme uygulaması 855 ebeveynin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Ölçeğin yapı geçerliği çalışmalarında, Temel Bileşenler Analizi (TBA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yapılmıştır. Güvenilirlik çalışmalarında ise Cronbach’ın alfa iç tutarlılık katsayısı hesaplanmıştır. Uç değer incemeye bağlı olarak 184 (%21.5) gözlem, veri setinden çıkarılmış, ileri analizler 671 ebeveynin verileri ile yürütülmüştür. Modelin uyum iyiliği indeks değerleri yüksek düzeyde model-veri uyumu sağlayan bir yapı tanımlanabildiğini göstermektedir (χ²/sd= 2.23, RMSEA=0.043, RMR=0.044, CFI=0.98, NFI =0.97, GFI=0.89, RFI=0.96). Elde edilen yapıya yönelik güvenirlik düzeyleri (Cronbach alfa katsayıları); bileşenler için sırasıyla .92, .86, .61, .83, .84, .59 ve ölçek genelinde .91 olarak hesaplanmıştır. Bulgular sonucunda ölçeğin geçerli-güvenilir bir araç olarak kullanımının uygun olduğu belirlenmiştir.

Keywords

: Ebeveyn,Medya,Erken Çocukluk

References

Ashley, S., Maksl, A. ve Craft, S. (2013). Developing a Media Literacy Scale. Journalism & Mass Communication Educator, 68 (1),7-21.
Bağlı, M. T. (2002). Okulöncesi çocukların ve ailelerinin televizyon ilintili etkileşimleri. (Yayımlanmamış doktora tezi). Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Bilgin Ülken, F. (2011). Televizyon izlemede anne-baba aracılığı ile çocukların saldırgan davranışları arasındaki ilişki. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 195-216.
Gündoğdu, Z., Seytepe, Ö., Pelit, B. M., Doğru, H., Güner, B., Arıkız, E., Akçomak, Z., Kale, E. B., Moran, İ., Aydoğdu, E. ve Kaya, E. (2016). Okul öncesi çocuklarda medya kullanımı. Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2(2), 6-10.
Haktanır, G. (2015). Okul öncesi eğitime giriş. Ankara: Anı Yayıncılık.
İnan, T. (2014). Medya okuryazarlığı: ortaokul öğrencilerinin ebeveynlerinin televizyon ve internete ilişkin tutum ve davranışlarının incelenmesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7 (35),
Karakurt, N. (2015). Okul öncesi eğitim kurumuna devam eden çocukların televizyon izleme sıklığına bağlı olarak ailelere ve öğretmenlere verilen danışmanlığın çocukların duygusal ve davranışsal sorunlarına etkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). Atatürk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.
Karaman,M. K. ve Karataş,A. (2009). Öğretmen adaylarının medya okuryazarlığı düzeyleri. İlköğ-retim Online, 8(3), 798-808.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Müge Şen ^*
Türkiye

Ergül Demir
0000-0002-3708-8013

Nergiz Teke This is me
0000-0002-7281-7509

Arif Yımaz
0000-0001-5106-7721

Publication Date

January 31, 2020

Submission Date

November 14, 2019

Acceptance Date

January 7, 2020

Published in Issue

Year 2020 Number: 53

DOI

https://doi.org/10.21764/maeuefd.646852

IZ

https://izlik.org/JA76ND89CE

Cite

RIS / Bibtex

APA

Şen, M., Demir, E., Teke, N., & Yımaz, A. (2020). ERKEN ÇOCUKLUK EBEVEYN MEDYA ARACILIK ÖLÇEĞİ GELİŞTİRME ÇALIŞMASI. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty, 53, 228-265. https://doi.org/10.21764/maeuefd.646852

AMA

1.Şen M, Demir E, Teke N, Yımaz A. ERKEN ÇOCUKLUK EBEVEYN MEDYA ARACILIK ÖLÇEĞİ GELİŞTİRME ÇALIŞMASI. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty. 2020;(53):228-265. doi:10.21764/maeuefd.646852

Chicago

Şen, Müge, Ergül Demir, Nergiz Teke, and Arif Yımaz. 2020. “ERKEN ÇOCUKLUK EBEVEYN MEDYA ARACILIK ÖLÇEĞİ GELİŞTİRME ÇALIŞMASI”. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty, nos. 53: 228-65. https://doi.org/10.21764/maeuefd.646852.

EndNote

Şen M, Demir E, Teke N, Yımaz A (January 1, 2020) ERKEN ÇOCUKLUK EBEVEYN MEDYA ARACILIK ÖLÇEĞİ GELİŞTİRME ÇALIŞMASI. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty 53 228–265.

IEEE

[1]M. Şen, E. Demir, N. Teke, and A. Yımaz, “ERKEN ÇOCUKLUK EBEVEYN MEDYA ARACILIK ÖLÇEĞİ GELİŞTİRME ÇALIŞMASI”, Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty, no. 53, pp. 228–265, Jan. 2020, doi: 10.21764/maeuefd.646852.

ISNAD

Şen, Müge - Demir, Ergül - Teke, Nergiz - Yımaz, Arif. “ERKEN ÇOCUKLUK EBEVEYN MEDYA ARACILIK ÖLÇEĞİ GELİŞTİRME ÇALIŞMASI”. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty. 53 (January 1, 2020): 228-265. https://doi.org/10.21764/maeuefd.646852.

JAMA

1.Şen M, Demir E, Teke N, Yımaz A. ERKEN ÇOCUKLUK EBEVEYN MEDYA ARACILIK ÖLÇEĞİ GELİŞTİRME ÇALIŞMASI. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty. 2020;:228–265.

MLA

Şen, Müge, et al. “ERKEN ÇOCUKLUK EBEVEYN MEDYA ARACILIK ÖLÇEĞİ GELİŞTİRME ÇALIŞMASI”. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty, no. 53, Jan. 2020, pp. 228-65, doi:10.21764/maeuefd.646852.

Vancouver

1.Müge Şen, Ergül Demir, Nergiz Teke, Arif Yımaz. ERKEN ÇOCUKLUK EBEVEYN MEDYA ARACILIK ÖLÇEĞİ GELİŞTİRME ÇALIŞMASI. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty. 2020 Jan. 1;(53):228-65. doi:10.21764/maeuefd.646852