ŞÜKRAN MI DUYUYORUZ YOKSA MİNNETTAR MIYIZ?

Zeynep Karataş; Kıvanç Uzun

ŞÜKRAN MI DUYUYORUZ YOKSA MİNNETTAR MIYIZ?

Öz

Şükran ve minnettarlık aralarında benzerlikler ve farklılıklar bulunan birbirleri ile ilişkili kavramdır. Alanyazın incelendiğinde şükran ve minnettarlığın günlük yaşamda ve akademik tartışmalarda birbirlerinin yerine kullanılmakta olduğu görülmektedir. Ancak bu iki kavram arasında dikkat edilmesi gereken bazı önemli farklılıklar bulunmaktadır. Bu kavramların kuramsal alt yapıları incelendiğinde şükranın, manevi ve kişiler arası boyutlarda değerlendirildiği; minnettarlığın ise sadece kişiler arası bir boyutta değerlendirildiği anlaşılmaktadır. Bu bakımdan şükran ve minnettarlık kavramları arasındaki benzerliğin ve farklılığın; şükran kavramının iki boyutlu yapısından kaynaklandığı söylenebilir. Şükran kavramı bu bakımdan minnettarlığı da içine alan daha geniş bir yapıya sahiptir. Minnettarlık, şükran kavramının sadece gözle görülebilen, toplumsal yaşamdaki somut boyutuna denk gelmektedir. Ancak şükran, minnettarlığı da kapsayan kişiler arası şükran boyutunun ötesinde; dini, felsefi ve büyüsel alanı da içinde barındıran manevi bir boyuta da sahiptir. Bu araştırmada, öncelikle şükran ve minnettarlık kavramları tanıtılmış, daha sonra da kavramlar arasındaki benzerlikler ve farklılıklar ortaya koyulmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

References

Adler, M. G., & Fagley, N. S. (2005). Appreciation: Individual differences in finding value and meaning as a unique predictor of subjective well-being. Journal of Personality, 73(1), 79-114. doi:10.1111/j.1467-6494.2004.00305.x
Akın, A., & Yalnız, A. (2015). Yakın ilişkilerde minnettarlığı ifade etme ölçeği Türkçe formu: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(37), 539-544.
Algoe, S. B. (2012). Find, remind, and bind: The functions of gratitude in everyday relationships. Social and Personality Psychology Compass, 6(6), 455-469. doi:10.1111/j.1751-9004.2012.00439.x
Algoe, S. B., Fredrickson, B. L., & Gable, S. (2013). The social functions of the emotion of gratitude via expression. Emotion, 13(4), 605-609. doi:10.1037/a0032701 Algoe, S. B., Gable, S. L., & Maisel, N. C. (2010). It’s the little things: Everyday gratitude as a booster shot for roman¬tic relationships. Personal Relationships, 17(2), 217-233. doi:10.1111/j.1475-6811.2010.01273.x
Allen, S. (2018). The science of gratitude. Greater Good Science Center. Erişim adresi: www.ggsc.berkeley.edu. Altuntaş, S. (2018). Ergenlerde iyi oluşun yordayıcısı olarak yaşamda anlam, minnettarlık ve affedicilik (Yayımlanmamış doktora tezi). İnönü Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Malatya.
Araz, A., & Erdugan, C. (2017). Minnettarlık dışavurum ölçeği geliştirme çalışması. Nesne Psikoloji Dergisi, 5(11), 404-425. doi:10.7816/nesne-05-11-04
Arslan, S. (2015). Anneye bağlanma ve örgütsel bağlılık arasındaki ilişkinin yaşam doyumu, öğrenilmiş çaresizlik ve minnettarlık aracı rolüyle incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Beykent Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Aslan, B. (2017). Şükran. Ş. Işık (Ed.), Okulda pozitif psikoloji uygulamaları (1.Basım) içinde (ss. 438-457). Ankara: Pegem Akademi.

Ayten, A., Göcen, G., Sevinç, K., & Öztürk, E. E. (2012). Dini başa çıkma, şükür ve hayat memnuniyeti ilişkisi. Din Bilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 12(2), 45-79.
Barnhart, R. K. (Ed.). (1994). The Barnhart concise dictionary of etymology. New York: HarperCollins.
Baron, R. A. (1984). Reducing organizational conflict: An incompatible response approach. Journal of Applied Psychology, 69(2), 272-279. doi:10.1037/0021-9010.69.2.272
Bartlett, M. Y., Condon P., Cruz, J., Baumann, J., & DeSteno, D. (2012). Gratitude: Prompting behaviours that build relationships. Cognition and Emotion, 26(1), 2-13. doi:10.1080/02699931.2011.561297
Başerer, Z. (2018). Üniversite öğrencilerinde minnettarlığın ve özgeci davranışın bazı değişkenlerle yordanması (Yayımlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Baykal, E., Zehir, C., & Mahmut, K. (2018). Effects of servant leadership on gratitude, empowerment, innovativeness and performance: Turkey example. Journal of Economy Culture and Society, (57), 29-52. doi:10.26650/JECS390903
Bekmezci, M., & Yıldız, B. (2019a). Babacan liderlik ile çalışmaya tutkunluk arasındaki ilişkide kolektif şükranın aracı etkisi. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1), 52-73.
Bekmezci, M., & Yıldız, B. (2019b). Babacan liderlik psikolojik sahipliği nasıl etkilemektedir? Kolektif şükranın aracı rolü. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 35(1), 309-324.
Belen, H., & Barmanpek, U. (2020). Fear of happiness and subjective well-being: Mediating role of gratitude. Turkish Studies-Education, 15(3), 1561-1571. doi:10.29228/TurkishStudies.42067
Bonnie, K. E., & De Waal, F. B. M. (2004). Primate social reciprocity and the origin of gratitude. In R. A. Emmons & M. E. McCullough (Eds.), The psychology of gratitude (pp. 213-229). Oxford University Press.
Bozkurt, T. (2019). Gratitude interventions to reduce negative effects of extrinsic goals on psychological well-being (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Breen, W. E., Kashdan, T. B., Lenser, M. L., & Fincham, F. D. (2010). Gratitude and forgiveness: Convergence and divergence on self-report and informant ratings. Personal¬ity and Individual Differences, 49(8), 932-937. doi:10.1016/j.paid.2010.07.033
Cohen, S., Gottlieb, B., & Underwood, L. (2000). Social relationships and health. In S. Cohen, L. Underwood & B. Gottlieb (Eds.), Measuring and intervening in social support (pp. 3-28). New York: Oxford University Press.
Demirbağ, T. (2016). "Teşekkür ederim" minnettarlık eğitimi programının (TEMEP) ilkokul öğretmenlerinin minnettarlık düzeyleri üzerindeki etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Uludağ Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bursa.
Demirtaş, A. S. (2019). Secure attachment and mental well-being: Gratitude, hope and ego-resiliency as mediators. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 9(54), 937-964.
DeSteno, D., Bartlett, M. Y., Baumann, J., Williams, L. A., & Dickens, L. (2010). Gratitude as moral sentiment: Emotion-guided cooperation in economic exchange. Emotion, 10(2), 289-293. doi:10.1037/a0017883
De Waal, F. B. M. (1997). The chimpanzee’s service economy: Food for grooming. Evolution and Human Behavior, 18(6), 375-386. doi:10.1016/S1090-5138(97)00085-8 Dickens, L. R., & DeSteno, D. (2016). The grateful are patient: Heightened daily gratitude is associated with attenuated temporal discounting. Emotion, 16(4), 421-425. doi:10.1037/emo0000176
Diessner, R., & Lewis, G. (2007). Further validation of the gratitude, resentment, and appreciation test (GRAT). The Journal of Social Psychology, 147(4), 445-447. doi:10.3200/SOCP.147.4.445-448
Doğan, M. (2018). Üniversite öğrencilerinin travma sonrası gelişimlerinde içsel dinî motivasyon, dinî başa çıkma, sabır ve şükrün rolü. Turkish Studies, 13(25), 207-230. doi:10.7827/TurkishStudies.14583
Doğruyol, Ş. (2018). Şükran duyma ve depresyon arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Üsküdar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul. Dumas, J. E., Johnson, M., & Lynch, A. M. (2002). Likableness, familiarity, and frequency of 844 person-description words. Personality and Individual Differences, 32(3), 523-531. doi:10.1016/S0191-8869(01)00054-X
Ekti, F. B. (2019). Ergenlerde psikolojik iyi olma ve şükür arasındaki ilişki üzerine bir araştırma Diyarbakır örneği (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Dicle Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Diyarbakır.
Elfers, J., & Hlava, P. (2016). The spectrum of gratitude experience. New York, NY: Springer. doi:10.1007/978-3-319-41030-2
Ellsworth, P. C., & Smith, C. A. (1988). Shades of joy: Patterns of appraisal differentiating pleasant emotions. Cognition and Emotion, 2(4), 301-331. doi:10.1080/02699938808412702
Emmons, R. A., & Crumpler, C. A. (2000). Gratitude as human strength: Appraising the evidence. Journal of Social and Clinical Psychology, 19(1), 56-69. doi:10.1521/jscp.2000.19.1.56
Emmons, R. A., & Kneezel, T. T. (2005). Giving thanks: Spiritual and religious correlates of gratitude. Journal of Psychology and Christianity, 24(2), 140-148.
Emmons, R. A., & McCullough, M. E. (2003). Counting blessings versus burdens: An experimental investigation of gratitude and subjective wellbeing in daily life. Journal of Personality and Social Psychology, 84(2), 377-389. doi:10.1037/0022-3514.84.2.377
Emmons, R. A., & Shelton, C. S. (2002). Gratitude and the science of positive psychology. In C. R. Snyder & S. J. Lopez (Eds.), Handbook of positive psychology (pp. 459-471). New York: Oxford University Press.
Erdugan, C. (2016). Yakın arkadaşlık ilişkisinde minnettarlığın bilişsel, duygusal ve davranışsal göstergeleri (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
Erdugan, C., & Araz, A. (2019). The cognitive, emotional and behavioral ındicators of dispositional gratitude in close friendship: The case of Turkey. Studies in Psychology, 39(2), 321-344. doi:10.26650/SP2019-0001
Farwell, L., & Wohlwend-Lloyd, R. (1998). Narcissistic processes: Optimistic expectations, favorable self-eval¬uations, and self-enhancing attributions. Journal of Personality, 66, 65-83. doi:10.1111/1467-6494.00003
Fırıncı, C. (2019). Mediating roles of self-compassion, gratitude and forgiveness in the relationship between early maladaptive schemas and breakup adjustment: a mixed method study (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). TED Üniversitesi, Lisansüstü Programlar Enstitüsü, Ankara.
Fredrickson, B. L. (2004). Gratitude, like other positive emotions, broadens and builds. In C. R. Snyder & S. J. Lopez (Eds.), Handbook of positive psychology (pp. 145-166). New York: Oxford University Press.
Froh, J. J., Emmons, R. A., Card, N. A., Bono, G., & Wilson, J. A. (2011). Gratitude and the reduced costs of materi¬alism in adolescents. Journal of Happiness Studies, 12(2), 289-302. doi:10.1007/s10902-010-9195-9
Froh, J. J., Kashdan, T. B., Ozimkowski, K. M., & Miller, N. (2009). Who benefits the most from a gratitude intervention in children and adolescents? Examining positive affect as a moderator. The Journal of Positive Psychology, 4(5), 408-422. doi:10.1080/17439760902992464
Froh, J. J., Yurkewicz, C., & Kashdan, T. B. (2009). Gratitude and subjective well-being in early adolescence: Examining gender differences. Journal of Adolescence, 32(3), 633-650. doi:10.1016/j.adolescence.2008.06.006
Gallup, G. (1998). Gallup survey results on “gratitude”, adult and teenagers. Emerging Trends, 20(3), 4-5.
Goei, R., & Boster, F. J. (2005). The roles of obligation and gratitude in explaining the effect of favors on compliance. Communication Monographs, 72(3), 284-300. doi:10.1080/03637750500206524
Göcen, G. (2012). Şükür ve psikolojik iyi olma arasındaki ilişki üzerine bir alan araştırması (Yayımlanmamış doktora tezi). Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Göcen, G. (2014). Şükür: Pozitif psikolojiden din psikolojisine köprü (1.Basım). İstanbul: DEM yayınları.
Göcen, G. (2015). 11-12 yaş grubundaki çocukların minnettarlıkları ve hayat memnuniyetlerine etki eden aile ile ilgili faktörler. Değerler Eğitimi Dergisi, 13(29), 83-116.
Göcen, G. (2016). Qualitatively exploring the relationship among gratitude, spirituality and life satisfaction in Turkish-Muslim children. Spiritual Psychology and Counseling, 1, 189-208. doi:10.12738/spc.2016.2.0010
Gönenç, Z. (2019). 15-17 yaşlarındaki ergenlerde şükür ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkinin araştırılması (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Grant, A. M., & Wrzesniewski, A. (2010). I won’t let you down… or will I? Core self-evaluations, other-orienta¬tion, anticipated guilt and gratitude, and job performance. Journal of Applied Psychology, 95(1), 108-121. doi:10.1037/a0017974
Griffith, R. M. (1998). “Joy unspeakable and full of glory”: The vocabulary of pious emotion in the narratives of American Pentecostal women, 1910-1945. In P. N. Stearns & J. Lewis (Eds.), An emotional history of the United States (pp. 218-240). New York: New York University Press.
Gülmeriç, Ö. (2017). Cinsiyet ve sınıf değişkenlerinin minnetttarlık ve duygusal zekâ üzerindeki etkisinin incelenmesi: Bir özel lise örneği (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Uludağ Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bursa.
Gündüz, B. (2011). Kur'an'da küfrün karşıtı olarak şükür (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
Habip, E. (2018). Mesleki prestij ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkide kolektif şükranın aracılık etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Habip, E., & Koçoğlu-Sazkaya, M. (2019). Mesleki prestijin işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinde kolektif şükranın aracılık rolü: Ulaşım sektöründe bir araştırma. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 15(3), 834-857. doi:10.17130/ijmeb.2019355053
Hill, P. L., & Allemand, M. (2011). Gratitude, forgiving¬ness, and well-being in adulthood: Tests of moderation and incremental prediction. The Journal of Positive Psychol¬ogy, 6(5), 397-407. doi:10.1080/17439760.2011.602099
Hill, P. L., Allemand, M., & Roberts, B. W. (2013). Examining the pathways between gratitude and self-rated physical health across adulthood. Personality and Individ¬ual Differences, 54(1), 92-96. doi:10.1016/j.paid.2012.08.011
Hlava, P., & Elfers, J. (2013). The Lived Experience of Grati¬tude. Journal of Humanistic Psychology, 54(4), 434-455. doi:10.1177/0022167813508605
Kaplaner, K., & Ekşi, H. (2020). Manevi şükran ölçeği'nin Türkçe uyarlaması geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 18(1), 1-16. doi:10.37217/tebd.583207 Kardaş, F., & Yalçın, İ. (2018). Şükran: Ruh sağlığı alanında güncel bir kavram. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 10(1), 1-18. doi:10.18863/pgy.334494
Kardaş, F., Cam, Z., Eskisu, M., & Gelibolu, S. (2019). Gratitude, hope, optimism and life satisfaction as predictors of psychological well-being. Eurasian Journal of Educational Research, 82, 81-100. doi:10.14689/ejer.2019.82.5
Kardaş, F., & Yalçın, İ. (2019). Şükran ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 18(69), 13-31. doi:10.17755/esosder.406306 Kashdan, T. B., Mishra, A., Breen, W. E., & Froh, J. J. (2009). Gender differences in gratitude: Examining appraisals, narratives, the willingness to express emotions, and chang¬es in psychological needs. Journal of Personality, 77(3), 691-730. doi:10.1111/j.1467-6494.2009.00562.x
Kashdan, T. B., Uswatte, G., & Julian, T. (2006). Gratitude and hedonic and eudaimonic well-being in Vietnam war veterans. Behaviour Research and Therapy, 44(2), 177-199. doi:10.1016/j.brat.2005.01.005
Komter, A. E. (2004). Gratitude and gift exchange. In R. A. Emmons & M. E. McCullough (Eds.), The psychology of gratitude (pp. 195-212). Oxford University Press.
Kong, F., Ding, K., & Zhao, J. (2015). The relationships among gratitude, self-esteem, social support and life satisfaction among undergraduate students. Journal of Happiness Studies, 16(2), 477-489. doi:10.1007/s10902-014-9519-2
Koo, M., Algoe, S. B., Wilson, T. D., & Gilbert, D. T. (2008). It’s a wonderful life: Mentally subtracting positive events improves people’s affective states, contrary to their affec¬tive forecasts. Journal of Personality and Social Psychology, 95(5), 1217-1224. doi:10.1037/a0013316
König, S., & Glück, J. (2014). “Gratitude is with me all the time”: How gratitude relates to wisdom. Journals of Geron¬tology - Series B Psychological Sciences and Social Sciences, 69(5), 655-666. doi:10.1093/geronb/gbt123
Köylü, Z. (2017). ‘Thank you so much! Mystery solved’: Online expressions of gratitude by IMDb* members. Dil Dergisi, 169(1), 21-50.
Krause, N. (2006). Gratitude toward God, stress, and health in late life. Research on Aging, 28(2), 163-183. doi:10.1177/0164027505284048
Krause, N., & Ellison, C. G. (2009). Social environment of the church and feelings of gratitude toward God. Psychology of Religion and Spirituality, 1(3), 191-205. doi:10.1037/a0016729
Krause, N., Emmons, R. A., Ironson, G., & Hill, P. C. (2017). General feelings of gratitude, gratitude to god, and hemoglobin Alc: Exploring variations by gender. The Journal of Positive Psychology, 12(6), 639-650. doi:10.1080/17439760.2017.1326520
Kruse, E., Chancellor, J., Ruberton, P. M., & Lyubom¬irsky, S. (2014). An upward spiral between gratitude and humility. Social Psychological and Personality Science, 5(7), 805-814. doi:10.1177/1948550614534700
Krause, N., & Hayward, R. D. (2014). Hostility, religious involvement, gratitude, and self-rated health in late life. Research on Aging, 36(6), 731-752. doi:10.1177/0164027513519113
Kubacka, K. E., Finkenauer, C., Rusbult, C. E., & Keijsers, L. (2011). Maintaining close relationships: Gratitude as a motivator and a detector of maintenance behavior. Personality and Social Psychology Bulletin, 37(10), 1362-1374. doi:10.1177/0146167211412196.
Laird, S. P., Snyder, C. R., Rapoff, M. A., & Green, S. (2004). Measuring private prayer: Development, validation, and clinical application of the multidimensional prayer Inventory. International Journal for the Psychology of Religion, 14(4), 251-272. doi:10.1207/s15327582ijpr1404_2
Lambert, N. M., Fincham, F. D., Braithwaite, S. R., Graham, S. M., & Beach, S. R. H. (2009). Can prayer increase gratitude? Psychology of Religion and Spirituality, 1(3), 139-149. doi:10.1037/a0016731
Lambert, N. M., Graham, S. M., & Fincham, F. D. (2009). A prototype analysis of gratitude: varieties of gratitude experi¬ences. Personality and Social Psychology Bulletin, 35(9), 1193-1207. doi:10.1177/0146167209338071
Lane, J., & Anderson, N. H. (1976). Integration of intention and outcome in moral judgment. Memory & Cognition, 4(1), 1-5. doi:10.3758/BF03213247 Lyubomirsky, S., Dickerhoof, R., Boehm, J. K., & Sheldon, K. M. (2011). Becoming happier takes both a will and a proper way: An experimental longitudinal intervention to boost well-being. Emotion, 11(2), 391-402. doi:10.1037/a0022575
McAdams, D. P., & Bauer, J. J. (2004). Gratitude in modern life: Its manifestations and development. In R. A. Emmons & M. E. McCullough (Eds.), The psychology of gratitude (pp. 81-99). Oxford University Press.
McCraty, R., Atkinson, M., Tiller, W. A., Rein, G., & Watkins, A. D. (1995). The effects of emotions on short-term power spectrum analysis of heart rate variability. American Journal of cardiology, 76(14), 1089-1093.
McCullough, M. E., Emmons, R. A., & Tsang, J. (2002). The grateful disposition: A conceptual and empirical topography. Journal of Personality and Social Psychology, 82(1), 112-127. doi:10.1037/0022-3514.82.1.112
McCullough, M. E., Kilpatrick, S., Emmons, R. A., & Larson, D. (2001). Is gratitude a moral affect? Psychological Bulletin, 127(2), 249-266. doi:10.1037//0033-2909.127.2.249
McCullough, M. E., & Tsang, J. (2004). Parent of the virtues? The prosocial contours of gratitude. In R. A. Emmons & M. E. McCullough (Eds.), The psychology of gratitude (pp. 123-141). Oxford University Press.
McCullough, M. E., Tsang, J., & Emmons, R. A. (2004). Gratitude in intermediate affective terrain: Links of grateful moods with individual differences and daily emotional experience. Journal of Personality and Social Psychology, 86(2), 295-309. doi:10.1037/0022-3514.86.2.295
McWilliams, N., & Lependorf, S. (1990). Narcissistic pathology of everyday life: The denial of remorse and gratitude. Contemporary Psychoanalysis, 26(3), 430-451. doi:10.1080/00107530.1990.10746671
Meydan-Uygur, S., & Küçükergin, K. G. (2013). Fast-food restoranlarda bireyselleştirme, müşteri tatmini, minnettarlık ve tekrar satın alma eğilimi arasındaki ilişki: Tekrar satın alma eğiliminde ataletin farklılaştırıcı etkisi. Ege Akademik Bakış, 13(3), 383-392.
Morgan, B., Gulliford, L., & Kristjánsson, K. (2017). A new approach to measuring moral virtues: The multi-com¬ponent gratitude measure. Personality and Individu¬al Differences, 107, 179-189. doi:10.1016/j.paid.2016.11.044
Müceldili, B. (2015). Çalışanların şükran duygularının organizasyon içindeki yüksek kaliteli ilişkiler ve performans üzerine etkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). Gebze Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kocaeli.
Neto, F. (2007). Forgiveness, personality and gratitude. Personality and Individual Differences, 43(8), 2313-2323. doi:10.1016/j.paid.2007.07.010
Oğuz-Duran, N., & Tan, Ş. (2013). Minnettarlık ve yaşam amaçları yazma çalışmalarının öznel iyi oluşa etkisi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 5(40), 154-166.
Oğuz-Duran, N. (2019). Minnettarlık. B. Ergüner-Tekinalp & Ş. Işık (Eds.), Eğitimde pozitif psikoloji uygulamaları (2.Basım) içinde (ss. 359-386). Ankara: Pegem Akademi.
Özsoylar, Ö. (2019). Çalışanların minnettarlık algısı ile psikolojik sermaye algısı arasındaki ilişki üzerine görgül bir araştırma (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Park, N., Peterson, C., & Seligman, M. (2004). Strengths of character and well-being. Journal of Social and Clinical Psychology, 23(5), 603-619. doi:10.1521/jscp.23.5.603.50748
Peterson, C., Ruch, W., Beermann, U., Park, N., & Seligman, M. E. P. (2007). Strengths of character, orientations to happi¬ness, and life satisfaction. The Journal of Positive Psychology, 2(3), 149-156. doi:10.1080/17439760701228938
Reckart, H., Huebner, E. S., Hills, K. J., & Valois, R. F. (2017). A preliminary study of the origins of early adolescents’ gratitude differences. Personality and Individual Differences, 116, 44-50. doi:10.1016/j.paid.2017.04.020
Roberts, R. C. (2004). The blessings of gratitude: A conceptual analysis. In R. A. Emmons & M. E. McCullough (Eds.), The psychology of gratitude (pp. 58-78). Oxford University Press.
Ruch, W., Gander, F., Platt, T., & Hofmann, J. (2016). Team roles: Their relationships to character strengths and job satisfaction. Journal of Positive Psychology, 13(2), 190-199. doi:10.1080/17439760.2016.1257051
Sarı, T., & Yıldırım, M. (2017). Pozitif bir karakter gücü olarak şükür: Mental iyi oluş ve bazı demografik değişkenlerle ilişkisinin incelenmesi. The Journal of Academic Social Science Studies, 62(1), 13-32. doi:10.9761/JASSS7249
Saucier, G., & Goldberg, L. R. (1998). What is beyond the big five? Journal of Personality, 66(4), 495-524. doi:10.1111/1467-6494.00022
Schimmel, S. (1997). The seven deadly sins: Jewish, Christian and Classical reflections on human psychology. New York: Oxford University Press.
Schimmel, S. (2004). Gratitude in judaism. In R. A. Emmons & M. E. McCullough (Eds.), The psychology of gratitude (pp. 37-57). Oxford University Press.
Seligman, M. E. P., Steen, T. A., Park, N., & Peterson, C. (2005). Positive psychology progress: Empirical validation of interventions. American Psychologist, 60(5), 410-421. doi:10.1037/0003-066X.60.5.410
Sezer, Ö., & Turğut, E. (2019). Ergenlerde şükran, yaşam amaçları ve yaşam doyumunun bazı değişkenler açısından incelenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(1), 1463-1491. doi:10.23891/efdyyu.2019.168
Solomon, R. C. (2004). Foreword. In R. A. Emmons & M. E. McCullough (Eds.), The psychology of gratitude (pp. V-XI). Oxford University Press.
Solom, R., Watkins, P. C., McCurrach, D., & Scheibe, D. (2017). Thieves of thankfulness: Traits that inhibit grati¬tude. The Journal of Positive Psychology, 12(2), 120-129. doi:10.1080/17439760.2016.1163408
Spence, J. R., Brown, D. J., Keeping, L. M., & Lian, H. (2013). Helpful today, but not tomorrow? Feeling grateful as a predictor of daily organizational citizen¬ship behaviors. Personnel Psychology, 67(3), 705-738. doi:10.1111/peps.12051
Steindl-Rast, D. (2004). Gratitude as thankfulness and as gratefulness. In R. A. Emmons & M. E. McCullough (Eds.), The psychology of gratitude (pp. 282-289). Oxford University Press.
Suchak, M., Eppley, T. M., Campbell, M. W., & De Waal, F. B. M. (2014). Ape duos and trios: spontaneous cooperation with free partner choice in chimpanzees. PeerJ, 2, e417. doi:10.7717/peerj.417
Sun, P., & Kong, F. (2013). Affective mediators of the influ¬ence of gratitude on life satisfaction in late adolescence. Social Indicators Research, 114(3), 1361-1369. doi:10.1007/s11205-013-0333-8
Teoman, D. D. (2015). Bir pozitif psikoloji uygulama örneği olarak şükran müdahalesi ile çalışanların dayanıklılıklarını artırmaya ve stresle başa çıkma tarzlarını iyileştirmeye yönelik bir alan çalışması (Yayımlanmamış doktora tezi). İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Tesser, A., Gatewood, R., & Driver, M. (1968). Some determinants of gratitude. Journal of Personality and Social Psychology, 9(3), 233-236. doi:10.1037/h0025905
Toepfer, S. M., Cichy, K., & Peters, P. (2012). Letters of gratitude: Further evidence for author benefits. Journal of Happiness Studies, 13(1), 187-201. doi:10.1007/s10902-011-9257-7 Toksöz, L. (2019). Japon toplumunda şükran olgusu: Dil ve kültür bağlamında bir inceleme. Söylem Filoloji Dergisi, 4(2), 470-481.
Topcu, M. (2016). The concept of gratitude and its relationship with posttraumatic growth: Roles of early maladaptive schemata and schema coping styles, locus of control and responsibility (Yayımlanmamış doktora tezi). Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Trivers, R. L. (1971). The evolution of reciprocal altruism. The Quarterly Review of Biology, 46(1), 35-57. doi:10.1086/406755
Tsang, J. (2006). Gratitude and prosocial behaviour: An experimental test of gratitude. Cognition and Emotion, 20(1), 138-148. doi:10.1080/02699930500172341
Tsang, J. (2007). Gratitude for small and large favors: A behavioral test. The Journal of Positive Psychology, 2(3), 157-167. doi:10.1080/17439760701229019
Tsang, J. A., Schulwitz, A., & Carlisle, R. D. (2012). An experimental test of the relationship between religion and gratitude. Psychology of Religion and Spirituality, 4(1), 40-55. doi:10.1037/a0025632.
Uygur, A. E. (2016). Değerler sisteminin (dini başa çıkma, affedicilik ve emmons şükür ölçekleri açısından) anksiyete duyarlılığı üzerindeki yordayıcı etkisi: Metakognisyonların aracı rolü (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Üsküdar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Uz-Baş, A. (2019). Psikolojik danışman adaylarında psikolojik iyi-oluşun yordayıcıları olarak minnettarlık, yaşamın anlamı ve psikolojik farkındalık. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 8(1), 1-9.
Van Overwalle, F., Mervielde, I., & De Schuyter, J. (1995). Structural modeling of the relationships between attributional dimensions, emotions, and performance of college freshman. Cognition and Emotion, 9(1), 59-85. doi:10.1080/02699939508408965
Waters, L. (2012). Predicting job satisfaction: Contribu¬tions of individual gratitude and institutionalized grati¬tude. Psychology, 3(12), 1174-1176. doi:10.4236/psych.2012.312A173
Watkins, P. C., Woodward, K., Stone,T., & Kolts, R. L. (2003). Gratitude and happiness: development of a measure of gratitude, and relationships with subjective wellbeing. Social Behavior and Personality, 31(5), 431-452. doi:10.2224/sbp.2003.31.5.431
Weiner, B., Russell, D., & Lerman, D. (1978). Affective consequences of causal ascriptions. In J. H. Harvey, W. J. Ickes, & R. F. Kidd (Eds.), New directions in attribution research (pp. 59-90). Hillsdale, NJ: Erlbaum.
Weiner, B., Russell, D., & Lerman, D. (1979). The cognition-emotion process in achievement related contexts. Journal of Personality and Social Psychology, 37(7), 1211-1220. doi:10.1037/0022-3514.37.7.1211
Wood, A. M., Joseph, S., & Linley, A. (2007). Gratitude parent of all virtues. Psychologist Leicester, 20(1), 18-21.
Wood, A. M., Joseph, S., & Maltby, J. (2008). Gratitude uniquely predicts satisfaction with life: Incremental valid¬ity above the domains and facets of the five factor model. Personality and Individual Differences, 45(1), 49-54. doi:10.1016/j.paid.2008.02.019
Wood, A. M., Maltby, J., Stewart, N., & Joseph, S. (2008). Conceptualizing gratitude and appreciation as a unitary personality trait. Personality and Individual Differences, 44(3), 621-632. doi:10.1016/j.paid.2007.09.028
Yıldız, B., Özdemir, F., Habip, E., & Çakı, N. (2017). Aşırı nitelikliliğin işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinde kolektif şükranın moderator etkisi. Örgütsel Davranış Araştırmaları Dergisi, 2(2), 40-61.
Yıldız, B., & Arda, Ö. A. (2018). Algılanan aşırı nitelikliliğin yenilikçi işyeri davranışları üzerindeki etkisinde kolektif şükranın rolü. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 16(2), 141-161. doi:10.11611/yead.397924
Yıldız, B., & Çakı, N. (2018). Algılanan örgütsel desteğin bağlamsal performans üzerindeki etkisinde bireysel şükranın aracı rolü. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (32), 69-86. doi:10.30794/pausbed.424505
Yılmaz-Çıtır, Y. (2016). Ergenlik döneminde dindarlık, şükür ve hayat memnuniyeti (İstanbul Pendik örneği) (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Yost-Dubrow, R., & Dunham, Y. (2017). Evidence for a relationship between trait gratitude and prosocial behaviour. Cognition and Emotion, 32(2), 397-403. doi:10.1080/02699931.2017.1289153
Yüksel, A., & Oğuz-Duran, N. (2012a). Minnettarlık ölçeği’nin yetişkinlere uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. Çağdaş Eğitim Dergisi Akademik, 1(1), 31-40.
Yüksel, A., & Oğuz-Duran, N. (2012b). Turkish adaptation of the gratitude questionnaire. Eurasian Journal of Educational Research, 46, 199-215.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Review

Authors

Zeynep Karataş ^*
Türkiye

Kıvanç Uzun
0000-0002-6816-1789
Türkiye

Publication Date

October 25, 2020

Submission Date

July 14, 2020

Acceptance Date

October 6, 2020

Published in Issue

Year 2020 Number: 56

IZ

https://izlik.org/JA48XF27EX

Cite

RIS / Bibtex

APA

Karataş, Z., & Uzun, K. (2020). ŞÜKRAN MI DUYUYORUZ YOKSA MİNNETTAR MIYIZ? Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty, 56, 411-440. https://izlik.org/JA48XF27EX