Otel Devremülke Karşı: Turizm Sektöründe Topluluk Ekolojisi Bağlamında Bir Araştırma

Öz

Örgütlerin oluşturduğu popülasyonlar çıkarları doğrultusunda kendi aralarında bağlar oluşturduklarında karşılıklı etkileşim içine girebilmektedirler. Örgütler birbirlerinden pozitif veya negatif yönde etkilenmektedir. Negatif yönde etkilenme örgütler arasında rekabete neden olabilir, pozitif etkilenme ise fayda sağlayıcı nitelik taşır. Aynı popülasyonu oluşturan iki farklı tür form arasındaki fonksiyonel ilişkiyi ortaya koymak, araştırmanın konusunu oluşturmaktadır. Bu bağlamda, çalışmanın amacı popülasyonların birbirleri ile olan etkileşimlerinin niteliğini ortaya koymaktır. Afyonkarahisar’daki termal turizm merkezleri bir bütün olarak değerlendirildiğinde farklı örgüt popülasyonların varlığından, toplanmasından söz edilebilir. Popülasyon dinamiklerini belirleyebilmek için Kültür ve Turizm Bakanlığı, Turizm İl Müdürlüğü ve yerel yönetimlerden veri toplanmıştır. Elde edilen veriler Lotka-Volterra modeliyle test edilmiştir. Çalışmada parametre tahminlerinin istatistiksel anlamlılıkları incelendiğinde Afyonkarahisar’daki termal oteller ve devremülkler arasında karşılıklı yaşam (mutualist) ilişkisi olduğu ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Topluluk Ekolojisi
• Lotka Volterra
• Örgütsel Form

A Hotel Aganist A Timeshare: A Research in the Context of Community Ecology in the Tourism Sector

Abstract

When the populations formed by the organizations form bonds among themselves in line with their interests, they can interact with each other. Organizations are positively or negatively affected by each other. Negative influence can cause competition between organizations, while positive impact is beneficial. The research aims to uncover the functional relationship between two different forms constituting the same population. In this context, the study aims to reveal the nature of the interactions of populations with each other. When evaluating the thermal tourism centers in Afyonkarahisar, it is observed that various organizational populations exist and converge. We collected data from the Ministry of Culture and Tourism, the Provincial Directorate of Tourism, and local administrations to determine the population dynamics. We tested data with the Lotka-Volterra model. When we examined the statistical significance of the parameter estimates in the study, we revealed a mutualistic relationship between thermal hotels and timeshare properties in Afyonkarahisar.

Keywords

• Community Ecology
• Lotka Volterra
• Organizational Form

References

1. ALDRICH, E. Howard ve RUEF, Martin (2006), Organizations Evolving, SAGE Publications, California (US), Second Edition.
2. ARIKAN, Samed (2014), “Örgütsel Ekoloji Kuramı: Türkiye’de Siyasi partiler Örneği”, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
3. ASTLEY, W. Graham (1985), “The Two Ecologies: Population and Community Perspectives on Organizational Evolution”, Administrative Science Quarterly, S.30(2), ss.224-241.
4. ASTLEY, W. Graham, VAN DE VEN, Andrew H. (1983), “Central Perspectives and Debates in Organization Theory”, Administrative Science Quarterly, S.28(2), ss.254-273.
5. ATAY, Mehmet Tarık, ÖZYAZICIOĞLU, Mehmet ve COŞKUN, Safa Bozkurt (2007), “Değişken Katsayılı Avcı-Av Probleminin Varyasyonel İterasyon Modeli ile Analizi”, XX. Ulusal Matematik Sempozyumu Bildiriler Kitabı, 3-6 Eylül 2007 – Erzurum, Atatürk Üniversitesi Yayını, Erzurum, ss.1-4.
6. BARNETT, Wiiliam P. ve CARROLL, Glenn R. (1987), “Competition and Mutualism among Early Telephone Companies”, Administrative Science Quarterly, S.32, ss.400-421.
7. BAUM, Joel A. C. ve HAVEMAN, Heather A. (1997), “Love thy Neighbor? Differentiation and Agglomeration in the Manhattan Hotel Industry, 1898-1990”, Administrative Science Quarterly, S.42(2), ss.304-338.
8. BAUM, Joel A.C. (1996), The SAGE Handbook of Organizational Ecology (Ed. Stewart R. Clegg, Cynthia Hardy, Walter R. Nord), Sage Publications, Londra (UK).

9. BRITTAIN, Jack ve WHOLEY, Douglas R. (1988), “Competition ve Coexistence in Organizational Communities: Population Dynamics in Electronics Components Manufacturing”, Ecological Models of Organizations (Ed. Glenn R. Carroll), Ballinger Publisher, Cambridge, ss.195-222
10. CARROLL, Glenn R. (1985), “Concentration and Specilization: Dynamics of Niche with in Populations of Organizations”, American Journal of Sociology, S.90(6), ss.1262-1283.
11. CARROLL, Glenn R., DOBREV, Stanislav ve SWAMINATHAN, Anand (2002), “Organizational Processes of Resource Partitioning”, Research in Organizational Behavior, S.24, ss.1-40.
12. CARROLL, Glenn R. ve HANNAN, Michael T. (2015), “International Encyclopedia of Scoal and Behavioral Sciences”, Elsevier, S.17, ss.358-363.
13. CHIANG, Su-Yun, WONG, Gwo-Gauang, LI, Yiming ve YU, Hsiao-Cheng (2008), “A Dynamic Competition Analysis on the Personal Computer Shipments in Taiwan Using Lotka-Volterra Model”, 2008 IEEE Asia-Pacific Services Computing Conference, 9-12 December 2008, Yilan (Taiwan), IEEE Publisher, New York (US), ss.1412-1417.
14. CHIANG, Su-Yun (2012), “An application of Lotka–Volterra Model to Taiwan's Transition from 200 mm to 300 mm Silicon Wafers”, Technological Forecasting & Social Change, S.79(2), ss.383-392.
15. CORNELL, Howard V. ve HARRISON, Susan P. (2014), “What are Species Pools and When are They Important?”, Annual Review of Ecology, Evolution, and Systematics, S.45, ss.45-67.
16. COŞAR, Bora (2013), “Örgütsel Ekoloji Kuramı ve Ampirik Bir Çalışma: İstanbul Avrupa Yakası Tekstil Sektöründe Bir Örnek”, Yüksek Lisans Tezi, Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
17. FREEMAN, John (1990), “Ecological Analysis of Semiconductor Firm Mortality”, Organizational Evolution: New Directions (Ed. Jitendra V. Singh), Sage Publications, Newbury, ss.53-77.
18. FREEMAN, John H. ve AUDIA, Pino G. (2006), “Community Ecology and the Sociology of Organizations”, Annual Reviews, S.32, ss.145-169.
19. HANNAN, Michael T. (1998), “Rethinking Age Dependence in Organizational Mortality: Logical Fromalizations”, American Journal of Sociology, S.104(1), ss.126-164.
20. HANNAN, Michael T. ve FREEMAN, John (1977), “The Population Ecology of Organizations”, Amreican Sociological Review, S.82(5), ss.929-964.
21. HANNAN, Michael T. ve FREEMAN, John (1986), “Where do Organizations Come From?”, Sociological Forum, S.1(1), ss.50-72.
22. HANNAN, Michael T. ve FREEMAN, John (1989), Organizational Ecology, Harvard University Press, Harvard.
23. KIM, Jonghwa, LEE, Deok-Joo ve AHN, Jaekyoung (2006), “A Dynamic Competition Analysis on the Korean Mobile Phone Market Using Competitive Diffusion Model”, Computers and Industrial Engineering, S.51(1), ss.174-182.
24. KAYA, Çiğdem (2013), “Hukuki-Politik ve Ekonomik Değişikliklerin Örgütlerin Hayatta Kalma ve Ölüm Oranlarına Etkisi: Türkiye Bankacılık Popülasyonu, 1923-2011”, Doktora Tezi, Marmara Universitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
25. KESKİN, Halit, AKGÜN, Ali Ekber ve KOÇOĞLU, İpek (2016), Örgüt Teorisi, Nobel Yayıncılık, Ankara.
26. KESKİN, Uğur ve KIYIK KICIR, Güzin (2020), “Örgütsel Ekoloji Kuramı Açısından Türkiye’deki Kamu Radyoları ve Özel Radyoların Analizi”, TRT Akademi Dergisi, S.5(9), ss.8-27.
27. KILIÇ, Funda (2020), “Örgütsel Ekoloji Teorisi Üzerinden Girişimcilik Ekosisteminin Girişimciler Üzerindeki Etkisi”, Beykoz Akademi Dergisi, S.8(1), ss.154-173.
28. LEE, Seong-Joon, LEE, Deok-Joo ve OH, Huyung-Sik (2005), “Technological Forecasting at the Korean Stock Market: A Dynamic Competition Analysis Using Lotka–Volterra Model”, Technological Forecasting and Social Change, S.72(8), ss.1044-1057.
29. LESLIE, Patrick H. (1958), “A Stochastic Model for Studying the Properties of Certain Biological Systems by Numerical Methods”, Biometrika, S.45(1/2), ss.16-31.
30. LOMI, Alessandro (2000), “Density Dependence and Spatial Duality in Organizational Founding Rates: Danish Commercial Banks, 1846-1989”, Organization Studies, S.21(2), ss.433-461.
31. McKENDRICK, David G. ve CARROLL, Glenn R. (2001), ”On the Genesis of Organizational Forms: Evidence from the Market for Disk Arrays”, Organization Science, S.12(6), ss.661-682.
32. MODIS, Theodore (1997), “Genetic Re-Engineering of Corporations’’, Technological Forecasting and Social Change, S.56(2), ss.107-118.
33. MODIS, Theodore (1999), “Technological Forecasting at the Stock Market”, Technological Forecasting and Social Change, S.62(3), ss.173-202.
34. MONGE, Peter, HEISS, Bettina M. ve MARGOLIN, Drew B. (2008), “Communication Network Evolution in Organizational Communities”, Communication Theory, S.18(4), ss.449-477.
35. NOVOZHILOV, Boris V. (2015), “Linear Analysis of Hotspot-Pulsating Mode of Propellant Combustion”, Russian Journal of Physical Chemistry B, S.9(1), ss.43-49.
36. OLIVER, Christine (1990), “Determinants of Interorganizational Relationships: Integration and Future Directions”, Academy of Management Review, S.15(2), ss.241-265.
37. ÖNDER, Çetin ve ÜSDİKEN, Behlül (2007), “Örgütsel Ekoloji: Örgüt Toplulukları ve Çevresel Ayıklama”, Örgüt Kuramları (Ed. A. Selami Sargut, Şükrü Özen), İmge Kitapevi, Ankara, ss.133-191.
38. ÖZKARA, Belkıs (2020), “Yeni Örgüt Formlarının Doğuşu”, Örgüt Kuramları (Ed. Hulusi Cenk Sözen, Hamdullah Nejat Basım), Beta Yayıncılık, İstanbul.
39. ÖZKARA, Belkıs, KURT, Mustafa ve KARAYORMUK, Kemal (2008), “Türkiye’de İşletme Grupları: Eskiler ve Yeniler”, Journal of Management Research/Yönetim Araştırmaları Dergisi, S.8(1-2), ss.59-83.
40. POLOS, Laszlo, HANNAN, Michael T. ve CARROLL, Glenn R. (2002), “Foundations of a Theory of Social Forms”, Industrial and Corporate Change, S.11(1), ss.85-115.
41. RAO, Hayagreeva (2002), “Interorganizational Ecology”, Companion to Organizations (Ed. Joel A. C. Baum), Blackwell Publisher, Oxford.
42. ROMANELLI, Elaine (1991), “The Evolution of New Organizational Forms”, Annual Review of Sociology, S.17, ss.79-103.
43. RUEF, Martin (2000), “The Emergence of Organizational Forms: A Community Ecology”, American Journal of Sociology, S.106(3), ss.658-714.
44. RUEF, Martin ve NAG, Manish (2015), “The Classification of Organizational Forms Theory and Application to the Field of Higher Education’’, Remaking College (Ed. Michael W. Kirst, Mitchell L. Stevens), Stanford University Press, Stanford – Calıfornia (US), ss.84-109.
45. SCOTT, W. Richard (1992), Organizations: Rational, Natural, and Open Systems, Prentice Hall Publisher, New Jersey (US).
46. SCOTT, W. Richard (1995), Institutions and Organizations Foundations for Organizational Science, A Sage Publication Series, London (UK).
47. SCOTT, W. Richard (2008), Institutions and Organizations, Sage Publications, Thousand Oaks.
48. SORENSEN, Jesper B. ve STUART, Toby E. (2000), “Aging, Obsolescence and Organizationalinnovation”, Administrativescience Quarterly, S.45(1), ss.81-112.
49. SÖZÜER, Aytuğ (2017), “Tekboynuzlar Örgütsel Topluluk Oluşturur Mu? Demografik Özellikler Açısından Bir Değerlendirme”, İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, S.46, ss.11-17.
50. STABER, Udo H. (1992), “Organizational Interdependence and Organizational Mortality in the Cooperative Sector: A Community Ecology Perspective”, Human Relations, S.45(11), ss.1191-1212.
51. TAŞDEMİR, Fatma (2016), Av-Avcı Biyoekonomik Modellerine Genel Bir Bakış, TÜBİTAK Araştırma Projesi, Ankara.
52. YELOĞLU, Hakkı Okan ve ARSLAN, Güvenç (2006), “Örgütsel Ekoloji Kuramında Ele Alınan Modellere Yönelik Alternatif Bir Yaklaşım: Model Birleştirmeleri ve Uygulamaları”, 14. Ulusal Yönetim ve Organizasyon Kongresi Bildiriler Kitabı, 25-27 Mayıs 2006, Erzurum, Atatürk Üniversitesi Yayını, Erzurum, ss.193-199.
53. YELOĞLU, Hakkı Okan (2007), “Örgütsel Ekoloji ve Popülasyonlar Arası Etkileşimler: Türkiye Sermaye Piyasasındaki Aracı Kurumlar Örneği”, Doktora Tezi, Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
54. YELOĞLU, Hakkı Okan (2020), “Yeni Örgüt Formlarının Doğuşu”, Örgüt Kuramları (Ed. Hulusi Cenk Sözen, Hamdullah Nejat Basım), Beta Yayıncılık, İstanbul, 5. Baskı, ss.489-528.
55. WANG, Hsi-Tse ve WANG, Ta-Cuhung (2016), “Application of the Grey Lotka–Volterra Model to Forecast the Diffusion and Competition Analysis of the TV and Smartphone Industries”, Technological Forecasting and Social Change, S.106, ss.37-44.
56. WEBER, Matthew S., FULK, Janet ve MONGE, Peter (2016), “The Emergence and Evolution of Social Networking Sites as an Organizational Form”, Management Communication Quarterly, S.30(3), ss.305-332.