EN
TR
Bütçe Bilinci ve Bütçe Bilincinin Artışında Etkili Olan Faktörlere Kuramsal Bir Bakış
Abstract
Literatürde bütçe bilinci kavramını tanımlayan ve bütçe bilincinin artmasında etkili olan faktörleri kuramsal olarak inceleyen çalışmalar sınırlı düzeydedir. Bütçe bilinci ile ilgili olarak yeterli düzeyde akademik çalışmanın yapılmamış olması bu çalışmayı özgün kılmaktadır. Özelikle içerisinde bulunduğumuz asırda vatandaşların bütçe belgelerine erişebilme, okuyabilme, anlayabilme ve analiz etme yeteneğinin kazandırılması ve bütçe bilinç düzeyinin artırılması gereklilik arz etmektedir. Bu bağlamda çalışmanın amacı gerek ulusal gerekse uluslararası maliye literatüründe bütçe bilinci kavramını tanımlamak ve bütçe bilincini etkileyen faktörleri kuramsal olarak incelemektir. Çalışmada vatandaşların bütçe bilinç seviyesini etkileyen çeşitli faktörler tespit edilmiştir. Bu kapsamda mali şeffaflık, hesap verilebilirlik, bütçe savunuculuğu, mali demokrasi, katılımcılık, vatandaş odaklı bütçe ve vatandaş bütçe raporu gibi uygulamaların vatandaşların bütçe bilinç düzeyini etkileyen faktörler olduğu görülmüştür. Dolayısıyla karmaşık bütçe belgelerinin, çoğu zaman anlaşılmadığı bir ortamda; kamu bütçelerinin açık, şeffaf ve anlaşılır bir düzeyde, hesap verilebilir bir şekilde halk ile paylaşılması hem demokrasi hem de katılımcılığı artırdığı tespit edilmiştir. Ayrıca vatandaşların bütçe bilinç düzeyinin artırılması sadece siyasal iktidarlara ve politikacılara bırakılmaması, bütçe savunuculuğu uygulaması ile sivil toplum kuruluşlarının bütçe bilincinin artışında aktif rol üstlenmesi gerekli olduğu görülmüştür.
Keywords
Supporting Institution
Araştırmanın ortaya konulmasında herhangi bir mali destek alınmamıştır.
Ethical Statement
Bu makale Araştırma ve Yayın Etiğine uygundur. Beyan edilecek herhangi bir çıkar çatışması yoktur. Araştırmanın ortaya konulmasında herhangi bir mali destek alınmamıştır. Makale yazım ve intihal/benzerlik açısından kontrol edilmiştir. Makale, “en az iki dış hakem” ve “çift taraflı körleme” yöntemi ile değerlendirilmiştir. Yazar(lar), dergiye imzalı “Telif Devir Formu” belgesi göndermişlerdir. Mevcut çalışma için mevzuat gereği etik izni alınmaya ihtiyaç yoktur. Bu konuda yazarlar tarafından dergiye “Etik İznine Gerek Olmadığına Dair Beyan Formu” gönderilmiştir.
References
- ABDELLATİ̇F, Lobna M., ZAKY, Mohammed ve RAMADAN, Mohammed (2019), “Transparency of Law Making and Fiscal Democracy in the Middle East”, Publi̇c Sector Economi̇cs, S.43(1), ss.49-77.
- AKBEY, Ferhat (2020), “Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sisteminde Bütçe Hakkı ve Kanunu”, International Journal of Public Finance, S.5(1), ss.1-26.
- AKSAKOĞLU, Yiğit (2009), STK’lar İçin Savunuculuk Rehberi, Fersa Ofset Yayını, Ankara.
- AKSOY, Şeraffetin (1993), Kamu Bütçesi, Filiz Kitabevi, İstanbul.
- ALESINA, Alberto ve PEROTTI, Roberto (1996), Budget Deficits and Budget Institutions, IMF Working Paper Publisher, Pennsylvania (US).
- BEAULIEU, Paul Leoy (1906), Traité De La Science Des Finances, Des Revenus Publics, Paris, Septième Édition Refondue Et Augmentée, https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k49683.pdf (Erişim Tarihi: 05.06.2024).
- BAVISKAR, Siddhartha ve MALONE, Mary Fran (2004), “What Democracy Means to Citizens - and Why it Matters”, Revista Europea de Estudios Latinoamericanosy Del Caribe / European Review of Latin American and Caribbean Studies, S.76, ss.3-23.
- BİÇER, Mustafa ve YILMAZ, H. Hakan (2009), “Parlamentonun Kamu Politikası Oluşturma ve Planlama Sürecindeki Konumunun Yeni Kamu Mali Yönetim Sistemi Çerçevesinde Değerlendirilmesi”, Yasama Dergisi, S.13, ss.45-84.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Budget and Financial Planning
Journal Section
Research Article
Publication Date
January 8, 2025
Submission Date
July 16, 2024
Acceptance Date
January 7, 2025
Published in Issue
Year 2024 Volume: 7 Number: 4
APA
Barut, M. E., & Türkal, H. (2025). Bütçe Bilinci ve Bütçe Bilincinin Artışında Etkili Olan Faktörlere Kuramsal Bir Bakış. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 7(4), 1051-1073. https://doi.org/10.33712/mana.1517323
AMA
1.Barut ME, Türkal H. Bütçe Bilinci ve Bütçe Bilincinin Artışında Etkili Olan Faktörlere Kuramsal Bir Bakış. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi. 2025;7(4):1051-1073. doi:10.33712/mana.1517323
Chicago
Barut, Muhammed Emin, and Hasan Türkal. 2025. “Bütçe Bilinci Ve Bütçe Bilincinin Artışında Etkili Olan Faktörlere Kuramsal Bir Bakış”. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi 7 (4): 1051-73. https://doi.org/10.33712/mana.1517323.
EndNote
Barut ME, Türkal H (January 1, 2025) Bütçe Bilinci ve Bütçe Bilincinin Artışında Etkili Olan Faktörlere Kuramsal Bir Bakış. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi 7 4 1051–1073.
IEEE
[1]M. E. Barut and H. Türkal, “Bütçe Bilinci ve Bütçe Bilincinin Artışında Etkili Olan Faktörlere Kuramsal Bir Bakış”, Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, vol. 7, no. 4, pp. 1051–1073, Jan. 2025, doi: 10.33712/mana.1517323.
ISNAD
Barut, Muhammed Emin - Türkal, Hasan. “Bütçe Bilinci Ve Bütçe Bilincinin Artışında Etkili Olan Faktörlere Kuramsal Bir Bakış”. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi 7/4 (January 1, 2025): 1051-1073. https://doi.org/10.33712/mana.1517323.
JAMA
1.Barut ME, Türkal H. Bütçe Bilinci ve Bütçe Bilincinin Artışında Etkili Olan Faktörlere Kuramsal Bir Bakış. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi. 2025;7:1051–1073.
MLA
Barut, Muhammed Emin, and Hasan Türkal. “Bütçe Bilinci Ve Bütçe Bilincinin Artışında Etkili Olan Faktörlere Kuramsal Bir Bakış”. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, vol. 7, no. 4, Jan. 2025, pp. 1051-73, doi:10.33712/mana.1517323.
Vancouver
1.Muhammed Emin Barut, Hasan Türkal. Bütçe Bilinci ve Bütçe Bilincinin Artışında Etkili Olan Faktörlere Kuramsal Bir Bakış. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi. 2025 Jan. 1;7(4):1051-73. doi:10.33712/mana.1517323
Cited By
Bütçe Okuryazarlığını Destekleyen Politikalar ve Uygulamalar: Sivil Toplum Kuruluşlarının Rolü
Uluslararası Sosyal Siyasal ve Mali Araştırmalar Dergisi
https://doi.org/10.70101/ussmad.1631313