Research Article

Bütçe Bilinci ve Bütçe Bilincinin Artışında Etkili Olan Faktörlere Kuramsal Bir Bakış

Volume: 7 Number: 4 January 8, 2025
EN TR

Bütçe Bilinci ve Bütçe Bilincinin Artışında Etkili Olan Faktörlere Kuramsal Bir Bakış

Öz

Literatürde bütçe bilinci kavramını tanımlayan ve bütçe bilincinin artmasında etkili olan faktörleri kuramsal olarak inceleyen çalışmalar sınırlı düzeydedir. Bütçe bilinci ile ilgili olarak yeterli düzeyde akademik çalışmanın yapılmamış olması bu çalışmayı özgün kılmaktadır. Özelikle içerisinde bulunduğumuz asırda vatandaşların bütçe belgelerine erişebilme, okuyabilme, anlayabilme ve analiz etme yeteneğinin kazandırılması ve bütçe bilinç düzeyinin artırılması gereklilik arz etmektedir. Bu bağlamda çalışmanın amacı gerek ulusal gerekse uluslararası maliye literatüründe bütçe bilinci kavramını tanımlamak ve bütçe bilincini etkileyen faktörleri kuramsal olarak incelemektir. Çalışmada vatandaşların bütçe bilinç seviyesini etkileyen çeşitli faktörler tespit edilmiştir. Bu kapsamda mali şeffaflık, hesap verilebilirlik, bütçe savunuculuğu, mali demokrasi, katılımcılık, vatandaş odaklı bütçe ve vatandaş bütçe raporu gibi uygulamaların vatandaşların bütçe bilinç düzeyini etkileyen faktörler olduğu görülmüştür. Dolayısıyla karmaşık bütçe belgelerinin, çoğu zaman anlaşılmadığı bir ortamda; kamu bütçelerinin açık, şeffaf ve anlaşılır bir düzeyde, hesap verilebilir bir şekilde halk ile paylaşılması hem demokrasi hem de katılımcılığı artırdığı tespit edilmiştir. Ayrıca vatandaşların bütçe bilinç düzeyinin artırılması sadece siyasal iktidarlara ve politikacılara bırakılmaması, bütçe savunuculuğu uygulaması ile sivil toplum kuruluşlarının bütçe bilincinin artışında aktif rol üstlenmesi gerekli olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Supporting Institution

No financial support was received for the conduct of the research.

Ethical Statement

This paper complies with Research and Publication Ethics, has no conflict of interest to declare, and has received no financial support. The article has been checked for spelling and plagiarism/similarity. The article was evaluated by "at least two external referees" and "double blinding" method. The author(s) sent a signed "Copyright Transfer Form" to the journal. There is no need to obtain ethical permission for the current study as per the legislation. The "Declaration Form Regarding No Ethics Permission Required" was sent to the journal by the authors on this subject.

References

  1. ABDELLATİ̇F, Lobna M., ZAKY, Mohammed ve RAMADAN, Mohammed (2019), “Transparency of Law Making and Fiscal Democracy in the Middle East”, Publi̇c Sector Economi̇cs, S.43(1), ss.49-77.
  2. AKBEY, Ferhat (2020), “Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sisteminde Bütçe Hakkı ve Kanunu”, International Journal of Public Finance, S.5(1), ss.1-26.
  3. AKSAKOĞLU, Yiğit (2009), STK’lar İçin Savunuculuk Rehberi, Fersa Ofset Yayını, Ankara.
  4. AKSOY, Şeraffetin (1993), Kamu Bütçesi, Filiz Kitabevi, İstanbul.
  5. ALESINA, Alberto ve PEROTTI, Roberto (1996), Budget Deficits and Budget Institutions, IMF Working Paper Publisher, Pennsylvania (US).
  6. BEAULIEU, Paul Leoy (1906), Traité De La Science Des Finances, Des Revenus Publics, Paris, Septième Édition Refondue Et Augmentée, https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k49683.pdf (Erişim Tarihi: 05.06.2024).
  7. BAVISKAR, Siddhartha ve MALONE, Mary Fran (2004), “What Democracy Means to Citizens - and Why it Matters”, Revista Europea de Estudios Latinoamericanosy Del Caribe / European Review of Latin American and Caribbean Studies, S.76, ss.3-23.
  8. BİÇER, Mustafa ve YILMAZ, H. Hakan (2009), “Parlamentonun Kamu Politikası Oluşturma ve Planlama Sürecindeki Konumunun Yeni Kamu Mali Yönetim Sistemi Çerçevesinde Değerlendirilmesi”, Yasama Dergisi, S.13, ss.45-84.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Budget and Financial Planning

Journal Section

Research Article

Publication Date

January 8, 2025

Submission Date

July 16, 2024

Acceptance Date

January 7, 2025

Published in Issue

Year 2024 Volume: 7 Number: 4

APA
Barut, M. E., & Türkal, H. (2025). Bütçe Bilinci ve Bütçe Bilincinin Artışında Etkili Olan Faktörlere Kuramsal Bir Bakış. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 7(4), 1051-1073. https://doi.org/10.33712/mana.1517323

Cited By

Creative Commons Lisansı
This work (journal) is lisenced under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-No Derivative 4.0 International License.