Tabhaneli Camilerin Afet Sonrası Süreçte Çok Fonksiyonlu Kullanım Potansiyelleri Üzerine Bir Değerlendirme
Abstract
Camiler, dini işlevlerine göre ibadet mekânı olma özelliğinden dolayı Türk-İslam mimarisinde önemli bir yapı türü olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu yapı türlerinin dini işlevinin yanında simgesel ve politik niteliği ile kamusal alan özelliğinde olması farklı işlevlerde kullanımına olanak sağlamaktadır. Özellikle yakın tarihte ülkemizde gerçekleşen 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerden sonra ayakta kalabilen kültür varlıklarının acil durumlarda afetzedeler için barınma amaçlı kullanımı önem kazanmıştır. Bu çalışmada, Osmanlı mimarisinde sıkça karşımıza çıkan ve Anadolu’nun birçok yerinde örneğine rastlanan tabhaneli camiler ele alınmıştır. Çalışma kapsamında bu yapıların plan şemaları üzerinden elde edilen çıkarımlarla acil durumlarda kullanım potansiyelleri değerlendirilmiştir. Çalışmada amaç, camilerin afet ve sonrası kullanımlar için mekânsal niteliklerini tabhaneli camiler özelinde analiz etmek ve tartışmaya açmaktır.
Keywords
Deprem, cami, tabhane, doğal afet, acil kullanım
Thanks
Makalenin proofreading süreci için Gazi Üniversitesi Akademik Yazma Uygulama ve Araştırma Merkezi'ne katkılarından dolayı teşekkür ederiz. Çalışma sürecine bilgi birikimi ve ufuk açıcı yönlendirmeleri ile katkıda bulunan değerli hocamız Doç. Dr. Hilal Aycı’ya emeklerinden dolayı teşekkür ederiz. Makalede ulusal ve uluslararası araştırma ve yayın etiğine uyulmuştur. Çalışmada etik kurul izni gerekmemiştir.
References
- Acar, T. (2011). Anadolu Türk Mimarisinde Tabhaneli Camiler (Doktora Tezi). Ege Üniversitesi, İzmir. Erişim Adresi (09.04.2023): https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=jKvpqMd9r3eQzGaEtLxZyA&no=khFhBS-lKQP7T46CX0ozPg
- Acar, T. (2013). Tabhaneli Camilerin tipolojisi üzerine bir deneme. Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2013(28): 303-326.
- Acar, T. (2016). Tabhaneli Camilerin inşa malzemesi ve duvar teknikleri. The Journal of Academic Social Sciences, 37(37), 311-311. http://dx.doi.org/10.16992/ASOS.11818
- Açıkel, A. (2017). Osmanlı Döneminde Tokat Cami Vakıflarına bir örnek: Gülbahar Hatun Camii Vakfı. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 12(2): 1-16. https://doi.org/10.19129/sbad.326
- Akarca, A. ve Akarca, T. (1954). Milâs: coğrafyası, tarihi ve arkeolojisi. İstanbul Matbaası.
- Akbulut, N. ve Erarslan, A. (2017). Türkiye’de çağdaş cami mimarisi tasarımında yenilikçi yaklaşımlar. İstanbul Aydın Üniversitesi Dergisi, 9(3): 35-59. https://doi.org/10.17932/IAU.IAUD.13091352.2017.9/35.33-59
- Aksoy, Y., Turan, A. Ç. ve Atalay, H. (2009). İstanbul Fatih ilçesi yeşil alan yeterliliğinin Marmara depremi öncesi ve sonrası değerleri kullanılarak incelenmesi. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 14(2).
- Aslanapa, O. (1986). Osmanlı devri mimarisi: Orhan Gaziden başlayarak sonuna kadar padişahlara göre gelişmesi. İstanbul: İnkılâp Kitabevi.
- Ayverdi, E. H. (1989). Osmanlı mimarisinde Fâtih devri, 855-886 (1451-1481). İstanbul: İstanbul Fetih Cemiyeti.
- Azkur, H. S. (2022). Evacuation problem in mosque buildings, the case of Konya Hacıveyiszade Mosque. Journal of Architectural Sciences and Applications, 7(1), 235-247.