Reading Sinan Architecture Through Current Quarries and Similarities in Sinan's Homeland

Çalışmanın amacı Mimar Sinan’ın memleketindeki taş ocaklarını, taş işçiliğini, zemin katı dengeleme uygulamalarını araştırarak memleketinin Sinan mimarisine katkısını sorgulamaktır. Çalışmanın yöntemi olarak günümüzdeki Ağırnas ve Turan taş ocakları yerinde belgelenmiş, ocaklarda çalışan uzmanlarla sözlü tarih yöntemiyle görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Farklı özelliklere sahip olan ve vadinin farklı bölgelerindeki ocaklardan çıkarılan Ağırnas ve Turan taşlarının, ocaktaki ham halinden günümüzde yaygın olarak kullanılan taş boyutlarına kadar geçirdiği süreç, fotoğraflı bir karşılaştırma tablosunda sunulmuştur. Memleketinde geleneksel evlerdeki taş merdiven işçiliği uygulamasının Sinan’ın İstanbul ve Edirne gibi yerlerdeki yapılarında uyguladığı görülmektedir. Sinan yapılarındaki bu uygulamayı Kayseri ve yakın çevresindeki geleneksel evlerle benzerlikleri fotoğraflarla yerinde belgelenerek ve karşılaştırarak ortaya konulmuştur. Sinan’ın memleketindeki yer altı şehirlerinde ve Sinan Evi’nde gördüğü zemin katın birbirini dik kesen tonozlarla geçilmesiyle hem zemin kotun hem de tonozun üst seviyesinin istenilen kotta dengelenmesini Rüstem Paşa Cami’sinde uygulamıştır. Memleketindeki izlere göre Sinan yöredeki uygulamaları bilerek veya zamanla gözlemleyerek kendi yapılarında uygulamış olmalıdır.

The aim of this study is to investigate the stone quarries, stonemasonry, and ground floor balancing practices in Architect Sinan's hometown and to examine the contribution of his hometown to Sinan's architecture. As a method of research, the nowadays Ağırnas and Turan quarries were documented on site, and interviews were conducted with experts working in the quarries using oral history methods. The process that Ağırnas and Turan stones, which have different characteristics and are extracted from quarries in different parts of the valley, undergo from their raw state in the quarry to the stone sizes commonly used today is presented in a photographic comparison table. Similarities between the stone staircase craftsmanship in Sinan's buildings and traditional houses in Kayseri and its surroundings have been documented and compared with photographs taken on site. Sinan applied the floor leveling technique he knew from Sinan Evi in his hometown at the Rüstem Pasha Mosque.