Sürdürülebilirlik Bağlamında Kültürel Yapılar için Mekânsal Kimlik Değerlendirmesi: Olbia Sosyal Özeği Örneği

Year 2025, Volume: 10 Issue: 2, 971 - 982, 27.12.2025

Özgü Özturan , Ayşan Ilgın Polat , Ayşe Yaren Söğüt

https://doi.org/10.30785/mbud.1770005

Abstract

Çalışmanın amacı, Olbia Sosyal Özeğii’nin mekânsal sürdürülebilirliğini Anadolu bölgesi ve Antalya’dan alınan benzer kimlik öğeleri üzerinden incelemektir. Araştırma iki aşamada gerçekleştirilmiştir. İlk aşamada, mekânsal sürdürülebilirlik ve sürdürülebilir kimlik üzerine yayımlanmış makaleler incelenmiş ve bilgiler toplanmıştır. İkinci aşamada ise Olbia Sosyal Özeği hakkında mesleki bilgi ve deneyime sahip olan Akdeniz Üniversitesi Mimarlık Fakültesi’nden uzmanlarla yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış, yerel kimlik öğeleri ve sürdürülebilirlik kavramlarına ilişkin uzman görüşleri alınmıştır. Bu çalışma, Olbia Sosyal Özeği’ndeki uzmanların kendi toplumsal gerçekliklerini ve yerel kimlik öğelerini nasıl algıladıklarını ortaya koymuştur. Elde edilen bilgiler doğrultusunda, kültürel yapıların iyileştirilmesi ve daha iyi kullanılmasına yönelik öneriler sunulmuştur. Olbia Sosyal Merkezi’nin Anadolu ve Akdeniz bölgelerinden taşıdığı mekânsal kimlik öğeleri, projenin en dikkat çekici unsurlarından biri olmuştur.

Keywords

Olbia Sosyal Özeği , mekânsal kimlik , sürdürülebilirlik , kültürel yapılar

Evaluation of Spatial Identity for Cultural Structures in the Context of Sustainability: The Example of Olbia Social Center

Abstract

The study's goal is to investigate the spatial sustainability of the Olbia Social Center using similar identity elements from the Anatolian region and Antalya. The research conducted in two stages. During the first stage, published articles on spatial sustainability and sustainable identity were examined and information was gathered. Semi-structured interviews were conducted in the second stage of the study with experts from the Akdeniz University Faculty of Architecture who have professional knowledge and experience about Olbia Social Center, and expert opinions on local identity elements and sustainability concepts were obtained. This study revealed how experts in Olbia Social Center comprehend their own social realities and local identity elements. Based on the information gathered, suggestions for improving and better utilizing the cultural structures were made. The spatial identity elements carried by Olbia Social Center from Anatolia and the Mediterranean regions have been one of the most striking aspects of the project.

Keywords

Olbia Social Center , spatial identity , sustainability , cultural structures

Ethical Statement

The article complies with national and international research and publication ethics. Ethics Committee approval in the study was taken by the Ethics Committee of the University of Akdeniz, dated 08.06.2023, with decision no 07.

References

• Allen, K. A., Kern, M. L., Rozek, C. S., McInerney, D. M. & Slavich, G. M. (2021). Belonging: a review of conceptual issues, an integrative framework, and directions for future research. Australian Journal of Psychology, 73(1), 87–102. Doi: https://doi.org/10.1080/00049530.2021.1883409
• Arkiv. (n.d.). Olbia Sosyal-Kültürel Özek Akdeniz Üniversitesi. Access Address (21.08.2025): https://www.arkiv.com.tr/galeri/detay/117439/29/proje/3223
• Baird, C. J. & Mumford, K. (1997). Ecological sustainability as a conservation concept. Conservation Biology, 11, 32–40.
• Baki, N. (2014). Mekân kimlik diyalektiğinde tasarımcı- kullanıcı rolü. (Master's Thesis) Mimar Sinan Fine Arts University, Graduate School of Natural and Applied Sciences, İstanbul.
• Bektaş, C. (2015). Su dağıtımı. Güney Mimarlık Dergisi, 20, 25–28.
• Beyhan, Ş. G. (2004). Kültürel süreklilik ve çağdaş gereksinmeler bağlamında sürdürülebilir turizm ve kimlik kavramsal modeli: Pamukkale örneği. (Doctoral Thesis). Istanbul Technical University, Graduate School of Natural and Applied Sciences, İstanbul.
• Binle, M. & Ertan, M. (1992). Çanakkale’de Turizmin Geliştirilmesi ve Kent Kimliği ile İlişkilendirilmesi. (Master's Thesis). Mimar Sinan Fine Arts University, Istanbul.
• Brodhead, R. (2004). The Good of This Place: Values and Challenges in College Education, Yale University Press, New Haven, CT.
• Colantonio, A. (2007). “Measuring sustainability: best practise from urban renewal in the EU”. Access Address (12.03.2020): https://pdfs.semanticscholar.org/c76e/0aa3545daf6c2331637df57a652a73e7fc67.pdf.
• Costanza, R. & Patten, B. C. (1995). Defining and predicting sustainability. Ecological Economics, 15(3), 193-196.
• Çelebi Karakök, M. E. & Ertaş Beşir, Ş. (2023). Usage strategies to ıncrease the socioeconomic sustainability of monumental structures: The example of the Hacı Ali Ağa Bath. Sustainability, 15(9), 7587.
• Çokluk, Ö., Yılmaz, K., & Oğuz, E. (2011). Nitel bir görüşme yöntemi: Odak grup görüşmesi. Kuramsal Eğitimbilim, 4(1), 95-107.
• ElKerdany, D. (2001). Aga Khan Award for Architecture 2001, Olbia Social Centre Technical Review Summary.
• Erkarslan, Ö. E. (2001). Ağa Han ödülleri çevresinde: Cengiz Bektaş ile bir söyleşi. Mimarlık Dergisi, 302, 18-22.
• Ertaş Beşir, Ş. & Çelebi Karakök, M. E. (2023). Determination of conservation–reuse parameters for ındustrial heritage sustainability and a decision-making model proposal. Sustainability, 15(8), 6796. Doi: https://doi.org/10.3390/su15086796
• Evrensel Gazetesi, (2020). Cengiz Bektaş’ın Ağa Han Mimarlık Ödülü sahibi eseri Olbia’ya ek bina tepkisi”. Access Address (12.03.2020): Evrensel.net.
• Güvenbaş, G. & Polay, M. (2024). A responsible cultural heritage consumption for senior tourists in Nicosia. Journal of Architectural Sciences and Applications, 9(1), 100-117.
• Hacıhasanoğlu, O. & Hacıhasanoğlu, I. (1995). The geometrical analysis of traditional Turkish Houses: A case study. Open House International, 20(1), 21-28.
• Halsband, F. (2005). Campuses in Place. Places, Spring 2005, 17(1).
• Johnston, P., Everard, M., Santillo, D. and Robèrt, K.-H. (2007). Reclaiming the definition of sustainability. Environmental Science and Pollution Research, 14(1), 60-66.
• Kımıllı, Z. M. (2005). Tarihi yapıların sürdürülebilirlik bağlamında yeniden kullanıma kazandırılması: Burdur/Susuzhan örneği, I. Burdur Sempozyumu, pp. 16-19.
• Koçak, A. İ. & Akten, M. (2023). Analyzing the effects of urban sustainability assessment tools on city branding: YeS-TR case. Journal of Architectural Sciences and Applications, 8(2), 1034-1045. Doi: https://doi.org/10.30785/mbud.1371255
• McKenzie, S. (2004). Social Sustainability Towards Some Definitions, Access Address (21.08.2025): https://apo.org.au/sites/default/files/resource-files/2004-12/apo-nid565.pdf.
• Melville, N. P. (2010). Information systems innovation for environmental sustainability. MIS Quarterly, 34(1), 1-21.
• Memmott, P. & Keys, C. (2015). Redefining architecture to accommodate cultural difference: designing for cultural sustainability, Architectural Science Review.
• Noaime, E., Alshenaifi, M., Albaqawy, G., Abuhussain, M. A., Abdelhafez, M. H. H., & Alnaim, M. M. (2025). Beyond Buildings: How Does Sustainable Campus Design Shape Student Lives? Hail University as a Case Study. Buildings, 15(9), 1468. https://doi.org/10.3390/buildings15091468
• Örmecioğlu, H. T., Er Akan, A., Şanlı, İ. & Şekerci, Y. (2020). Bir Cengiz Bektaş yapısı: Olbia sosyal özeği, Mühendislik ve Mimarlık Bilimlerinde Güncel Araştırmalar, 119-129.
• Özcan, U. & Katuk, D. (2021). Cengiz Bektaş “su belleği” söylemi ve Olbia Sosyal Merkezi. International Journal of Social And Humanities Sciences, 5(1), 49-68.
• Polat, A. I., & Çelikel, S. B. (2023). Geleneksel Kore Evi Hanok’un Feng Shui ilkeleri ile kutsal mekana dönüşümü. Akdeniz University Journal of the Faculty of Architecture, 2(1), 57-75.
• Sakarya, G. A. (2018). Mimari tasarimda su öğesinin farklı kullanım amaçları bakımından incelenmesi: Anadolu örneği. Asia Minor Studies, (Special), 107-120.
• Seuring, S. & Müller, M. (2008). From a literature review to a conceptual framework for sustainable supply chain management. Journal of Cleaner Production, 16(5), 1699-1710.
• Tanrısever, C., Saraç, Ö. & Aydoğdu, A. (2016). Yeniden işlevlendirilen tarihi yapıların sürdürülebilirliği”, İktisat ve Girişimcilik Üniversitesi. Türk Dünyası Kırgız – Türk Sosyal Bilimler Enstitüsü, Celalabat – Kırgızistan. Akademik Bakış Dergisi, 54, 1068-1082.
• Tudorie, C. A.-M., Vallés-Planells, M., Gielen, E., Arroyo, R., & Galiana, F. (2020). Towards a Greener University: Perceptions of landscape services in campus open space. Sustainability, 12(15), 6047. https://doi.org/10.3390/su12156047
• Torabi, Z.-A., Rezvani, M. R., Hall, C. M., Davani, P., & Bakhshaei, B. (2025). Place identity and environmental conservation in heritage tourism: Extending the theory of planned behavior to Iranian Rural Heritage Villages. Tourism and Hospitality, 6(3), 150. https://doi.org/10.3390/tourhosp6030150
• WCED (World Commission on Environment and Development) (1987). Our Common Future, Oxford University Press, Oxford.
• Weisser, C. R. (2017). Defining sustainability in higher education: a rhetorical analysis. International Journal of Sustainability in Higher Education, 18(7), 1076-1089.
• Yılmaz, T., Gökçe, D., Şavkli, F. & Çeşmeci, S. (2012). Engellilerin üniversite kampüslerinde ortak mekanları kullanabilmeleri üzerine bir araştırma: Akdeniz Üniversitesi Olbia Kültür Merkezi örneği. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 9(3), 1-10.