Space Syntax Yöntemiyle İşlevsel Dönüşümün Değerlendirilmesi: Mehmet Katırcı İş Merkezi Örneği
Abstract
Yapıların yeniden işlevlendirilmesi sürecinde gerçekleştirilen mekânsal müdahaleler, kullanıcı hareketleri ve mekânsal organizasyonu önemli ölçüde değiştirmektedir. Bu çalışma, Mehmet Katırcı İş Merkezi'nin özel eğitim kurumu olarak kullanıldığı dönem ile günümüzde Konya Su ve Kanalizasyon İdaresi (KOSKİ) hizmet binası olarak kullanıldığı dönemi karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Araştırmada zemin kat ve tip kat planları, Space Syntax ve Graf Teorisi yöntemleriyle analiz edilmiştir. Bağlantısallık, görsel bütünleşme, anlaşılabilirlik, geçiş yoğunluğu, Beta ve Gamma indeksleri ile ortalama ve toplam derinlik değerleri değerlendirilmiştir. Bulgular, eğitim işlevinde kontrollü ve hiyerarşik dolaşımın öne çıktığını, yeniden işlevlendirme sonrasında ise zemin katta alternatif bağlantılar sayesinde daha bütünleşik bir dolaşımın oluştuğunu göstermektedir. Tip katlarda ise ofis düzeni mekânsal ayrışmayı ve derinliği artırarak kullanıcı hareketlerini daha kontrollü hâle getirmiştir. Sonuç olarak, analizler yeniden işlevlendirmenin mekânsal organizasyon ve kullanıcı dolaşımı üzerindeki etkilerini nesnel biçimde ortaya koymaktadır.
Keywords
Mekan dizim analizi, uyarlanabilir yeniden kullanım, graf teorisi
Ethical Statement
“Space Syntax Yöntemiyle İşlevsel Dönüşümün Değerlendirilmesi: Mehmet Katırcı İş Merkezi Örneği” başlıklı çalışma; insan katılımcı, hayvan deneyi, klinik veri, anket, mülakat veya deneysel müdahale içermemektedir. Araştırma yalnızca mimari planlar üzerinden gerçekleştirilen mekânsal analiz ve hesaplamalı yöntemlere dayanmaktadır. Bu nedenle etik kurul onayı gerekmemektedir. Çalışma akademik dürüstlük ve araştırma etiği ilkelerine uygun olarak yürütülmüştür.
Thanks
Bina ile ilgili mimari belgelere erişim sağladığı için Konya Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü'ne teşekkür ederiz.
Makale, ulusal ve uluslararası araştırma ve yayın etiğine uygundur.
Bu çalışmanın ilk kavramsal çerçevesi ve ön taslağı Gökhan AF'nin katkılarıyla geliştirilmiştir. Katkıda bulunan kişi, yazarlık hakkından gönüllü olarak feragat etmiş ve revize edilmiş el yazmasının farklı bir yazarlık düzenlemesi altında yayınlanması için yazılı onay vermiştir. Tüm yazarlık kararları COPE etik kurallarına uygundur ve yazarlık konusunda herhangi bir çıkar çatışması bulunmamaktadır.
Assessing Functional Transformation Through Space Syntax: The Case of the Mehmet Katırcı Business Center
Abstract
Adaptive reuse interventions significantly alter spatial organization and user movement within buildings. This study comparatively examines the Mehmet Katırcı Business Center during its use as a private educational institution and its current function as the Konya Water and Sewerage Administration (KOSKİ) service building. Ground and typical floor plans were analyzed using Space Syntax and Graph Theory methods. Connectivity, visual integration, intelligibility, gate count, Beta and Gamma indices, and mean and total depth values were evaluated. The findings indicate that the educational function was characterized by a controlled and hierarchical circulation pattern, whereas adaptive reuse created a more integrated circulation system on the ground floor through additional spatial connections. On the typical floors, however, the office layout increased spatial segregation and depth, resulting in more controlled user movement. Overall, the analyses demonstrate that adaptive reuse objectively transforms spatial organization and circulation patterns, highlighting the effectiveness of quantitative analytical methods in evaluating functional transformation.
Keywords
Space syntax analysis, adaptive reuse, graph theory
Ethical Statement
The article complies with national and international research and publication ethics. Ethics committee approval was not required for the study.
Thanks
We would like to thank the Konya Water and Sewerage Administration General Directorate for providing access to the architectural documents related to the building.
An initial conceptual framework and preliminary draft of this study were developed with the contribution of Gökhan AF. The contributor voluntarily waived authorship and provided written consent for the publication of the revised manuscript under a different authorship arrangement. All authorship decisions comply with COPE ethical guidelines, and no conflict exists regarding authorship.