Research Article
BibTex RIS Cite

Kent Peyzajında Işık ve Renk Üzerine Kullanıcı Değerlendirmeleri: Samsun Kenti Örneği

Year 2021, Volume: 6 Issue: 2, 676 - 687, 30.12.2021
https://doi.org/10.30785/mbud.987736

Abstract

Mimari ifadeyi güçlendirip kentsel algıyı artırarak tasarımcının, mekân kullanıcısı veya kentli üzerinde doğru etkiyi oluşturmada iki öğe Işık ve renktir. Bu öğeler aracılığıyla mekâna ilişkin güvenlik, duygu, beğeni, talep, fonksiyonellik gibi pek çok olgu da kontrol edilebilir. Bu bakış açısı ile çalışma, Samsun kenti örneğinde kurgulanmıştır. Çalışmanın amacı, Samsun kenti örneğinde tasarımda ışık ve rengin etkisini ortaya koymak, kentli gözünden ışık ve rengin mekân algısını tespit etmektir. Çalışma, litearür incelemesi, veri toplama, analiz, değerlendirme bütününde gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda, kent halkına anket uygulanmıştır. Anket ile kentsel alanlarda ışık ve renk kullanımına ilişkin değerlendirme, beklenti ve tercihler tespit edilmiştir. Tasarımda ışık ve renk algısının insanlar üzerindeki etkisi de anket ile belirlenmiştir. Ankete göre kullanıcılar, kentsel tasarımda renk kullanımı ve çevre ilişkisini önemsemektedir. Ayrıca, kentsel fonskiyonların kullanımını kolaylaştıracak düzeyde aydınlatma beklentisine sahiplerdir. Kentli, bir kenti canlı ve renkli kılmakta bina cepheleri, donatılar ve bitkilerin doğru ve uyumlu renkler ile kullanımın etkili olacağında hem fikirdir. Bununla birlikte; kentsel öğelerde doğru renk tercihleri, uygun aydınlatma seçenekleri ve etkin projelendirme canlı ve dinamik bir kent oluşturmakta etki yaratacaktır.

Thanks

Bu makale, Ordu Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı’nda 2019 yılında tamamlanan ve “Peyzaj Mimarlığında Işık ve Renk Olgusunun Samsun Kenti Örnek Alanları Kapsamında İncelenmesi” adlı Yüksek Lisans tezinden üretilmiştir. Makalede, ulusal ve uluslararası araştırma ve yayın etiğine uyulmuştur. Yüksek lisans tezi, 2019 yılında tamamlandığı için etik kurul izni gerekmemiştir.

References

  • Akıncı, E. ve Orhan, F. Ö. (2016). Sirkadiyen ritim uyku bozuklukları. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 8(2), 178-189.
  • Arifoğlu, N. (1999). İstanbul Aydınlatma Master Plan Çalışmalarında Galata-Pera Taksim Bölgesi. Yüksek Lisans Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  • Başoğlu, Z. (2007). İlköğretim Çağındaki Çocukların Yön Bulma Davranışlarının Biçimlenmesinde İç Mekân Renk Uygulamalarının Etkileri. Sanatta Yeterlik Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • Berköz, E. ve Küçükdoğu, M. (1991). Aydınlatma Ders Notları. İstanbul Teknik Üniversitesi, İstanbul.
  • Bostancı, S. H. (2002). Kentsel Tasarımda Aydınlatmanın Rolü. Yüksek Lisans Tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  • Christoffersen, J. (2011). The Importance of Light to Health and Well-being: 4th VELUX Daylight Symposium “Daylight in a Human Perspective”, At Rolex Learning Center École Polytechnique Fédérale de Lausanne (EPFL), Lausanne, Switzerland.
  • Cuttle, C. (2003). Lighting by Design. Architectural Press, Oxford, 235 pp.
  • Danger, E. P. (1987). The Colour Handbook. Gower Publishing Company, Vermont, 687 pp.
  • Dedeoğlu, İ. (2006). Kentsel Yeşil Alanların Gece Kullanımında Dış Aydınlatmanın Önemi ve Yöntemi: Gülhane Parkı örneği. Yüksek Lisans Tezi, Bahçeşehir Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  • Demers, M. H. C. (2006). Assessing Light in Architecture: A Numerical Procedure for A Qualitative and Quantitative Analysis. International Lighting Conference, Associazione Italianadi Illuminazione (AIDI), Venice, Italy, 9-10 October.
  • Erzen, J. (2006). Çevre Estetiği. ODTÜ Yayıncılık, 155 s.
  • Fitoz, İ., Küçükerman, Ö. ve Esen, A. (2002). Aydınlatma tasarımı laboratuvarı. Yıldız Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi, E-Dergisi, 2 (2), s. 80-88.
  • Fontenelle, C. V. (2008). The Importance of Lighting to the Experience of Architecture – The Lighting Approach in Architectural Competitions. Germany, GR: Arkitekturskolan.
  • Ganslandt, R. ve Hofmann, H. (1992). Handbook of Lighting Design. Darmstadt: ERCO Edition, Germany, 289 pp.
  • Güçlüten, A. (1993). Peyzaj Tasarımında Yapay Aydınlatma Teknikleri. Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • Janssens, J. (2000). Påverkar Kontorets Färgsättning Produktiviteten. (Will the colours of an Office influence performance?) Aktuellt Ma˚leri, 4, 24–27.
  • Jones, F. H. (1989). Architecturel Lighting Design. Crisppub, Los Altos, Cali, p.43-49.
  • Kandinsky, W. (1993). Sanatta Zihinsellik Üstüne, Yapı Kredi Yayınları, Çev. Tevfik Turan, İstanbul. Kelly. Journal of the Society of Architectural Historians, 66(2), 194-219.
  • Kolb, H. (2003). How The Retina Works: Much of The Construction of an Image Takes Place In The Retina Itself Through The Use of Specialized Neural Circuits. American Scientist, 91(1), 28-35.
  • Kueller, R. ve Mikellides, B. (1993). Simulated Studies of Color, Arousal, and Comfort. In Environmental Simulation, Springer, Boston, MA, 163-190.
  • Küller, R. ve Mikellides, B. (1993). Simulated Studies of Color, Arousal, and Comfort. In Environmental Simulation. Research and Policy Issue, R.W. Marans and D. Stokols (Eds.), pp. 163–190 (New York: Plenum Press).
  • Kwallek, N., Lewis, C. M., Lin‐Hsiao, J. W. D. ve Woodson, H. (1996). Effects of Nine Monochromatic Office Interior Colors on Clerical Tasks and Worker Mood. Color Research & Application, 21(6), 448-458.
  • Norberg-Schulz, C. (1984). Genius Loci, Towards a Phenomenolgy of Architecture. Newyork: Rizzoli.
  • Onuk, N. T. (2008). Kentsel Dış Mekânların Aydınlatılması Kapsamında Işık Kirliliğinin İrdelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  • Özdemir, T. (2005). Tasarımda renk seçimini etkileyen kriterler. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(2), 391-401.
  • Özkaya, M. (2000). Aydınlatma Tekniği. Birsen Yayınevi, İstanbul, 499 s.
  • Petty, M. M. (2007). Illuminating The Glass Box: The lighting designs of Richard.
  • Phillips, D. (2000). Lighting Modern Buildings, Architectural Press, Oxford, 100 pp.
  • Portela, C. (2007). Light in Architecture. Starlight Conference, April, La Palma, Canary Islands.
  • Radwan, A. (2015). Color in architecture is it just an aesthetic valueor a truehuman need. International Journal of Engineering Research & Technology, 4(12), 523-533. Rasmussen, S. E. (1964). Experiencing Architecture (Vol. 2). MIT press.
  • Sirel, Ş. (1997). Müzelerde ve Bürolarda Aydınlatma. Yapı Fiziği Uzmanlık Enstitüsü Yayını, Kitapçık No:8, s. 13, İstanbul.
  • Sirel, A. ve Sirel, Ü. (2005). Kamusal Dış Mekânlarının Tasarımında Aydınlatma Boyutu: Edirne’de Hürriyet Meydanı (parkı) İle İlgili Bir Araştırma TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası. III. Ulusal Aydinlatma Sempozyumu. 23-25 Kasım 2005 Ankara.
  • Steffy, G. (2002). Architectural Lighting Design. John Wiley & Sons, New York.
  • Stone, N. J. (2001). Designing effective study environments. Journal of Environmental Psychology, 21, 179–190.
  • Stone, N. J. (2003). Environmental view and color for a simulated telemarketing task. Journal of Environmental Psychology, 23, 63–78.
  • Şerefhanoğlu, S. M. (2003). Aydınlatma Tasarımında Mimarın ve Elektrik Mühendisinin Rolü. II. Ulusal Aydınlatma Sempozyumu, 8-10 Ekim, Diyarbakır.
  • Uçak, İ. (2000). Meydan Mekanlarını Oluşturan Peyzaj Ögeleri: Ortaköy Meydanı ve Bakırköy Özgürlük Meydanı Üzerine Bir İnceleme. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  • Ünver, R. (2001). İç mekandaki gölgelerin düzenlenmesi. Tasarım Dergisi, (110), 112- 115.
  • Yıldırım, B. (2004). Konut İç Mekân Tasarımında Doğal Ve Yapay Aydınlatma İlkeleri. Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  • Zennaro, P. (2010). Colour and Light in Architecture. Knemesi, Verona, Italy, 540 pp.

User Ratings on Light and Color in The Urban Landscape: The Case of Samsun City

Year 2021, Volume: 6 Issue: 2, 676 - 687, 30.12.2021
https://doi.org/10.30785/mbud.987736

Abstract

Light and color are two elements in creating the right effect on the designer, the user of the space or the citizen by strengthening the architectural expression and increasing the urban perception. Many phenomena such as security, emotion, taste, demand, functionality can be controlled through these elements. With this point of view, the study was designed in the example of the city of Samsun. The aim of the study is to reveal the effect of light and color in design in the example of the city of Samsun, and to determine the perception of light and color from the eyes of the city dweller. The study was carried out in the context of literature review, data collection, analysis and evaluation. In this context, a questionnaire was applied to the people of the city. With the questionnaire, evaluations, expectations and preferences regarding the use of light and color in urban areas were determined. The effect of light and color perception on people in design was also determined by a survey. According to the survey, users care about the relationship between the use of color and the environment in urban design. In addition, they have a lighting expectation that will facilitate the use of urban functions. Urban residents agree that the use of building facades, equipment and plants with correct and harmonious colors will be effective in making a city lively and colorful. With this; Correct color preferences, suitable lighting options and effective project planning in urban elements will have an impact on creating a lively and dynamic city.

References

  • Akıncı, E. ve Orhan, F. Ö. (2016). Sirkadiyen ritim uyku bozuklukları. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 8(2), 178-189.
  • Arifoğlu, N. (1999). İstanbul Aydınlatma Master Plan Çalışmalarında Galata-Pera Taksim Bölgesi. Yüksek Lisans Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  • Başoğlu, Z. (2007). İlköğretim Çağındaki Çocukların Yön Bulma Davranışlarının Biçimlenmesinde İç Mekân Renk Uygulamalarının Etkileri. Sanatta Yeterlik Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • Berköz, E. ve Küçükdoğu, M. (1991). Aydınlatma Ders Notları. İstanbul Teknik Üniversitesi, İstanbul.
  • Bostancı, S. H. (2002). Kentsel Tasarımda Aydınlatmanın Rolü. Yüksek Lisans Tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  • Christoffersen, J. (2011). The Importance of Light to Health and Well-being: 4th VELUX Daylight Symposium “Daylight in a Human Perspective”, At Rolex Learning Center École Polytechnique Fédérale de Lausanne (EPFL), Lausanne, Switzerland.
  • Cuttle, C. (2003). Lighting by Design. Architectural Press, Oxford, 235 pp.
  • Danger, E. P. (1987). The Colour Handbook. Gower Publishing Company, Vermont, 687 pp.
  • Dedeoğlu, İ. (2006). Kentsel Yeşil Alanların Gece Kullanımında Dış Aydınlatmanın Önemi ve Yöntemi: Gülhane Parkı örneği. Yüksek Lisans Tezi, Bahçeşehir Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  • Demers, M. H. C. (2006). Assessing Light in Architecture: A Numerical Procedure for A Qualitative and Quantitative Analysis. International Lighting Conference, Associazione Italianadi Illuminazione (AIDI), Venice, Italy, 9-10 October.
  • Erzen, J. (2006). Çevre Estetiği. ODTÜ Yayıncılık, 155 s.
  • Fitoz, İ., Küçükerman, Ö. ve Esen, A. (2002). Aydınlatma tasarımı laboratuvarı. Yıldız Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi, E-Dergisi, 2 (2), s. 80-88.
  • Fontenelle, C. V. (2008). The Importance of Lighting to the Experience of Architecture – The Lighting Approach in Architectural Competitions. Germany, GR: Arkitekturskolan.
  • Ganslandt, R. ve Hofmann, H. (1992). Handbook of Lighting Design. Darmstadt: ERCO Edition, Germany, 289 pp.
  • Güçlüten, A. (1993). Peyzaj Tasarımında Yapay Aydınlatma Teknikleri. Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • Janssens, J. (2000). Påverkar Kontorets Färgsättning Produktiviteten. (Will the colours of an Office influence performance?) Aktuellt Ma˚leri, 4, 24–27.
  • Jones, F. H. (1989). Architecturel Lighting Design. Crisppub, Los Altos, Cali, p.43-49.
  • Kandinsky, W. (1993). Sanatta Zihinsellik Üstüne, Yapı Kredi Yayınları, Çev. Tevfik Turan, İstanbul. Kelly. Journal of the Society of Architectural Historians, 66(2), 194-219.
  • Kolb, H. (2003). How The Retina Works: Much of The Construction of an Image Takes Place In The Retina Itself Through The Use of Specialized Neural Circuits. American Scientist, 91(1), 28-35.
  • Kueller, R. ve Mikellides, B. (1993). Simulated Studies of Color, Arousal, and Comfort. In Environmental Simulation, Springer, Boston, MA, 163-190.
  • Küller, R. ve Mikellides, B. (1993). Simulated Studies of Color, Arousal, and Comfort. In Environmental Simulation. Research and Policy Issue, R.W. Marans and D. Stokols (Eds.), pp. 163–190 (New York: Plenum Press).
  • Kwallek, N., Lewis, C. M., Lin‐Hsiao, J. W. D. ve Woodson, H. (1996). Effects of Nine Monochromatic Office Interior Colors on Clerical Tasks and Worker Mood. Color Research & Application, 21(6), 448-458.
  • Norberg-Schulz, C. (1984). Genius Loci, Towards a Phenomenolgy of Architecture. Newyork: Rizzoli.
  • Onuk, N. T. (2008). Kentsel Dış Mekânların Aydınlatılması Kapsamında Işık Kirliliğinin İrdelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  • Özdemir, T. (2005). Tasarımda renk seçimini etkileyen kriterler. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(2), 391-401.
  • Özkaya, M. (2000). Aydınlatma Tekniği. Birsen Yayınevi, İstanbul, 499 s.
  • Petty, M. M. (2007). Illuminating The Glass Box: The lighting designs of Richard.
  • Phillips, D. (2000). Lighting Modern Buildings, Architectural Press, Oxford, 100 pp.
  • Portela, C. (2007). Light in Architecture. Starlight Conference, April, La Palma, Canary Islands.
  • Radwan, A. (2015). Color in architecture is it just an aesthetic valueor a truehuman need. International Journal of Engineering Research & Technology, 4(12), 523-533. Rasmussen, S. E. (1964). Experiencing Architecture (Vol. 2). MIT press.
  • Sirel, Ş. (1997). Müzelerde ve Bürolarda Aydınlatma. Yapı Fiziği Uzmanlık Enstitüsü Yayını, Kitapçık No:8, s. 13, İstanbul.
  • Sirel, A. ve Sirel, Ü. (2005). Kamusal Dış Mekânlarının Tasarımında Aydınlatma Boyutu: Edirne’de Hürriyet Meydanı (parkı) İle İlgili Bir Araştırma TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası. III. Ulusal Aydinlatma Sempozyumu. 23-25 Kasım 2005 Ankara.
  • Steffy, G. (2002). Architectural Lighting Design. John Wiley & Sons, New York.
  • Stone, N. J. (2001). Designing effective study environments. Journal of Environmental Psychology, 21, 179–190.
  • Stone, N. J. (2003). Environmental view and color for a simulated telemarketing task. Journal of Environmental Psychology, 23, 63–78.
  • Şerefhanoğlu, S. M. (2003). Aydınlatma Tasarımında Mimarın ve Elektrik Mühendisinin Rolü. II. Ulusal Aydınlatma Sempozyumu, 8-10 Ekim, Diyarbakır.
  • Uçak, İ. (2000). Meydan Mekanlarını Oluşturan Peyzaj Ögeleri: Ortaköy Meydanı ve Bakırköy Özgürlük Meydanı Üzerine Bir İnceleme. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  • Ünver, R. (2001). İç mekandaki gölgelerin düzenlenmesi. Tasarım Dergisi, (110), 112- 115.
  • Yıldırım, B. (2004). Konut İç Mekân Tasarımında Doğal Ve Yapay Aydınlatma İlkeleri. Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  • Zennaro, P. (2010). Colour and Light in Architecture. Knemesi, Verona, Italy, 540 pp.
There are 40 citations in total.

Details

Primary Language Turkish
Subjects Landscape Architecture
Journal Section Research Articles
Authors

Yeliz Şahin 0000-0002-2681-6302

Ömer Atabeyoğlu 0000-0001-7230-8598

Publication Date December 30, 2021
Submission Date August 27, 2021
Published in Issue Year 2021 Volume: 6 Issue: 2

Cite

APA Şahin, Y., & Atabeyoğlu, Ö. (2021). Kent Peyzajında Işık ve Renk Üzerine Kullanıcı Değerlendirmeleri: Samsun Kenti Örneği. Journal of Architectural Sciences and Applications, 6(2), 676-687. https://doi.org/10.30785/mbud.987736