Research Article

Öğretmenlerin Akademik ve Mesleki Öz Yeterlik ile Mesleki Tükenmişlik Düzeylerinin İncelenmesi

Volume: 22 Number: 2 August 26, 2026
EN TR

Öğretmenlerin Akademik ve Mesleki Öz Yeterlik ile Mesleki Tükenmişlik Düzeylerinin İncelenmesi

Abstract

Bu araştırma, öğretmenlerin akademik ve mesleki öz yeterlikleri ile mesleki tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkileri ve öz yeterlik algılarının tükenmişliği yordama gücünü belirlemek amacıyla ilişkisel tarama modelinde yürütülmüştür. Araştırma, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında farklı öğretim kademelerinde görev yapan 638 öğretmen üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda öğretmenlerin akademik ve mesleki öz yeterlik algılarının yüksek, mesleki tükenmişlik düzeylerinin ise orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Öz yeterlik düzeyleri demografik değişkenlere göre anlamlı farklılık göstermezken, tükenmişlik düzeylerinin bazı demografik değişkenlere göre anlamlı biçimde farklılaştığı saptanmıştır. Pearson korelasyon analizi sonucunda toplam öz yeterlik ile toplam mesleki tükenmişlik arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Buna karşın, mesleki öz yeterlik ile duygusal tükenme ve duyarsızlaşma arasında negatif, kişisel başarı arasında ise pozitif yönlü anlamlı ilişkiler belirlenmiştir. Çoklu doğrusal regresyon analizi sonuçları, öğretmenlerin akademik ve mesleki öz yeterlik algılarının toplam mesleki tükenmişlik düzeyini anlamlı biçimde yordamadığını göstermiştir. Elde edilen sonuçlar, öğretmenlerin güçlü öz yeterlik algılarına rağmen tükenmişliğin özellikle belirli demografik gruplar açısından önemli bir risk alanı olmaya devam ettiğini göstermektedir. Bu doğrultuda, öğretmenlerin mesleki öz yeterliklerini güçlendirmeye ve tükenmişliği azaltmaya yönelik hedefe duyarlı psikososyal destek programlarının geliştirilmesi; ayrıca demografik değişkenlere göre ortaya çıkan farklılıkların nedenlerinin nitel ve karma yöntemli araştırmalarla daha derinlemesine incelenmesi önerilmektedir.

Keywords

References

  1. Arar, K., Karadaş, H., & Culha, A. (2025). Exploring the sources of success for refugee students with high academic performance: experiences at two high schools in Southeast Turkey. Journal of Educational Administration and History, 1–17. https://doi.org/10.1080/00220620.2025.2505140
  2. Bakker, A. B., & Demerouti, E. (2007). The Job Demands–Resources model: State of the art. Journal of Managerial Psychology, 22(3), 309–328. https://doi.org/10.1108/02683940710733115
  3. Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychological Review, 84(2), 191–215. https://doi.org/10.1037/0033-295X.84.2.191
  4. Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Prentice Hall.
  5. Brandon, D. (2000). Self-efficacy: Gender differences of prospective teachers in Botswana. Research in Education, 64(1), 36–42. https://doi.org/10.7227/RIE.64.4
  6. Brouwers, A., & Tomic, W. (2000). A longitudinal study of teacher burnout and perceived self‐efficacy in classroom management. Teaching and Teacher Education, 16(2), 239–253. https://doi.org/10.1016/S0742-051X(99)00057-8
  7. Büyüköztürk, Ş. (2024). Sosyal bilimler için veri el kitabı. İstatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum. (31.Baskı). Pegem Akademi.
  8. Ceylan, İ., & Karadaş, H. (2026). Öğretmenlerin İş yeri mutluluğuna ilişkin yeni yaklaşım: iş yeri ruhsallığı ve öznel iyi oluş. Milli Eğitim Dergisi, 55(249), 321-366. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1605255

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Education Management, Education Policy, Teacher and Student Wellbeing

Journal Section

Research Article

Publication Date

August 26, 2026

Submission Date

September 11, 2025

Acceptance Date

July 21, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 22 Number: 2

APA
Bozanoğlu, B., & Karadaş, H. (2026). Öğretmenlerin Akademik ve Mesleki Öz Yeterlik ile Mesleki Tükenmişlik Düzeylerinin İncelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(2), 294-315. https://doi.org/10.17860/mersinefd.1782483
AMA
1.Bozanoğlu B, Karadaş H. Öğretmenlerin Akademik ve Mesleki Öz Yeterlik ile Mesleki Tükenmişlik Düzeylerinin İncelenmesi. MEUJFE. 2026;22(2):294-315. doi:10.17860/mersinefd.1782483
Chicago
Bozanoğlu, Büşra, and Halil Karadaş. 2026. “Öğretmenlerin Akademik Ve Mesleki Öz Yeterlik Ile Mesleki Tükenmişlik Düzeylerinin İncelenmesi”. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 22 (2): 294-315. https://doi.org/10.17860/mersinefd.1782483.
EndNote
Bozanoğlu B, Karadaş H (August 1, 2026) Öğretmenlerin Akademik ve Mesleki Öz Yeterlik ile Mesleki Tükenmişlik Düzeylerinin İncelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 22 2 294–315.
IEEE
[1]B. Bozanoğlu and H. Karadaş, “Öğretmenlerin Akademik ve Mesleki Öz Yeterlik ile Mesleki Tükenmişlik Düzeylerinin İncelenmesi”, MEUJFE, vol. 22, no. 2, pp. 294–315, Aug. 2026, doi: 10.17860/mersinefd.1782483.
ISNAD
Bozanoğlu, Büşra - Karadaş, Halil. “Öğretmenlerin Akademik Ve Mesleki Öz Yeterlik Ile Mesleki Tükenmişlik Düzeylerinin İncelenmesi”. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 22/2 (August 1, 2026): 294-315. https://doi.org/10.17860/mersinefd.1782483.
JAMA
1.Bozanoğlu B, Karadaş H. Öğretmenlerin Akademik ve Mesleki Öz Yeterlik ile Mesleki Tükenmişlik Düzeylerinin İncelenmesi. MEUJFE. 2026;22:294–315.
MLA
Bozanoğlu, Büşra, and Halil Karadaş. “Öğretmenlerin Akademik Ve Mesleki Öz Yeterlik Ile Mesleki Tükenmişlik Düzeylerinin İncelenmesi”. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, vol. 22, no. 2, Aug. 2026, pp. 294-15, doi:10.17860/mersinefd.1782483.
Vancouver
1.Büşra Bozanoğlu, Halil Karadaş. Öğretmenlerin Akademik ve Mesleki Öz Yeterlik ile Mesleki Tükenmişlik Düzeylerinin İncelenmesi. MEUJFE. 2026 Aug. 1;22(2):294-315. doi:10.17860/mersinefd.1782483

Once articles are published in the journal, the publishing rights belong to the journal. All articles published in the journal are licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) license, which permits sharing by others.