Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (MEÜEFD) - (Mersin University Journal of the Faculty of Education)

A. Yayın İlkeleri

1. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (MEÜEFD) sayılarında, eğitimin kuramsal ve uygulama boyutlarına katkı getirebilecek, özgün bir içeriğe sahip kuramsal ve uygulamalı araştırmalara yer verir.
2. Makalelerin MEÜEFD’de yayımlanabilmesi için, daha önce bir başka yerde yayımlanmamış veya yayımlanmak üzere kabul edilmemiş olması gerekir. Daha önce bilimsel bir toplantıda özeti/geniş özeti sunulmuş bildiriler, bu durum açıkça belirtilmek şartıyla değerlendirme sürecine kabul edilebilir. Bilimsel bir etkinlikte tamamı sunulmuş/basılmış çalışmalara yer verilmez.
3. Makale başvurusu sırasında adı geçen yazarlar çalışmanın tüm içeriğinden sorumludur.
4. Değerlendirme süreci gizli tutulur ve üçüncü kişilerle paylaşılmaz. Dergiye gönderilen her çalışma editörler tarafından belirlenen hakemlerce tarafsız değerlendirilir.
5. Baş editör ve editörler hakem değerlendirme sürecini gizli tutar. Değerlendirme sürecinde yazarların ve hakemlerin akademik nitelikleri dışında hiçbir özellikleri (din, dil, ırk, milliyet, cinsiyet, kıdem veya kurumsal ilişki vb.) dikkate alınmaz.
6. Dergiye gönderilen bir makalenin tümünün veya bir kısmının intihal olduğu, başka bir kaynakta yayınlanma aşamasında olduğu veya yayınlandığına ilişkin bir iddia durumunda, editör gerekli araştırmaları yapar. Söz konusu iddianın doğrulanması durumunda editör makaleyi yayınlamama hakkına sahiptir.
7. Ücret politikası: MEÜEFD’de yayın sürecinin hiçbir aşamasında, hiçbir işlem için ücret talep edilmemektedir. Değerlendirme sürecinde editörler ve hakemler, tüm işlemleri akademik ve toplumsal yarar sorumluluğu çerçevesinde gönüllülük esasına göre yürütürler.
8. Makale geri çekme: Yazarlar makalelerini, dergi editörlüğünce kabul edilecek makul bir gerekçe bildirmek ve Makale Geri Çekme Formu'nu imzalamak koşuluyla geri çekebilirler

B. Değerlendirme Süreci

1. MEÜEFD’ye yazı göndermek için yazarlar, DergiPark sistemi üzerinden dergiye üye (yazar) olmalıdır.
2. MEÜEFD Türkçe ve İngilizce dillerinde yazılmış makaleleri kabul etmektedir.
3. Yazarlar makalelerini sisteme yüklerken, kapak sayfasında yazar adı, unvan, görev yapılan kurum, ORCİD ve e-posta bilgilerine yer vermelidir.
4. Dergiye gönderilen makalelerin benzerlik tarama yazılımlarından (Turnitin, iThenticate vb.) geçirilmesi, kaynakça dahil en fazla %15 benzerlik gösterdiğine dair raporun tüm sayfalarının yüklenmesi gerekir. Ayrıca yazarlar tarafından doldurularak imzalanmış “Telif Hakkı Formu" ile çalışmaya ait "Etik Onay İzin Belgesi"nin sisteme yüklenmesi zorunludur.
5. Yazarlar çalışmalarının değerlendirme sürecini sistemden izlemelidirler. Değerlendirme sürecindeki gelişmeler, editörlerce, yazarlara sistem üzerinden bildirilir. Bu nedenle yazarlar güncel kullandıkları mail adreslerini sisteme girmelidirler. Yazarlar çalışmalarıyla ilgili bilgi almak istediklerinde, sorumlu editör ile iletişime geçmelidirler.
6. Dergiye ulaşan makale öncelikle baş editör editör ve sorumlu editör tarafından incelenir. Ön incelemede, konunun özgünlüğü, güncelliği, alana ve uygulayıcılara katkısı gibi “nitelik” yönü; ayrıca makalenin dergi yazım kurallarına uygunluğu “biçimsel” yönlerden değerlendirilir. Dergi kabul ölçünlerine uymadığı değerlendirilen makaleler değerlendirme sürecine alınmaz veya yazarlardan değişiklik istenir. Bu konuda karar DergiPark sistemi üzerinden yazarlara bildirilir.
7. Ön inceleme sonrasında aday makaleler, alanında uzman en az doktora unvanına sahip iki hakeme gönderilir. Hakemlerin değerlendirme davetini kabul etmeleri için 15 gün, değerlendirmelerini tamamlamaları için 20 gün süre verilir. Bu süreler hakemlerin talebi doğrultusunda uzatılabilir.
8. Hakemler belirlenen sürelerde değerlendirmelerini tamamlayarak raporlarını ve değerlendirme formunu gönderirler. Hakemlik daveti veya değerlendirme raporunu tamamlamak üzere tanınan sürede cevap vermeyen hakemlerin davetleri iptal edilir ve yeni bir hakem için aynı işlemler tekrarlanır. Bu nedenle değerlendirme süreci hakemlerin davetleri kabul edip raporlarını sisteme yükleme durumlarına göre uzayıp kısalabilmektedir.
9. Dergide değerlendirme sürecinin (olumlu-olumsuz) sonlandırılması 6-8 ay alabilmektedir. Ancak dergide yaşanan yoğunluğa bağlı olarak bu zaman kısalabilmekte veya uzayabilmektedir.
10. Sürecin her aşamasında, hakemlerin ve yazarların isimlerinin saklı tutulduğu çift-kör hakemlik sistemi kullanılmaktadır. Hakemler makaleleri, çalışmanın özgünlüğü, güncelliği, alanyazına katkısı, araştırma sürecinin desenlenmesi (araştırma makaleleri için), bulguların ilgili alandaki kuram ve uygulamalar bakımından tartışılması ve uygun sonuçlara varılması bakımından değerlendirirler.
11. Makalelerde tüm süreçlerin açık, anlaşılır ve bilimsel bir dil kullanılarak raporlaştırılmasına dikkat edilir.
12. Değerlendirme sürecinde hakem raporları tamamlandığında, yazarlarla iletişime geçilmektedir.
13. Değerlendirme süreci sonunda hakemler makaleyi olduğu haliyle “kabul” edebilir, “red” edebilir” veya yazarlardan “düzeltme” yapmalarını isteyebilirler.
14. Bir makalenin yayına kabul edilebilmesi için, en az iki hakemin olumlu görüş bildirmesi gerekmektedir. Hakem raporlarından birinin “olumlu”, diğerinin “olumsuz” olması durumunda editör, hakem raporlarından hareketle çalışmayı üçüncü bir hakeme gönderebilir veya düzeltme veren hakemin eleştirileri yoğun ise makaleyi “red” edebilir. Her türlü sonuç halinde, hakem raporları ve değerlendirme formları yazarlarla paylaşılır.
15. Hakemlerin önerdiği “düzeltmeler” yazarlara bildirilir. Yazarların istenilen düzeltmeleri tamamlamaları veya düzeltmeme nedenini gerekçeleri ile açıklamaları istenir. Yazarlarca gözden geçirilen çalışmalar aynı başvuru işlemlerinin devamı şeklinde sisteme yüklenir. MAKALE DÜZELTME FORMU şablonu'nu bu linkten indirebilirsiniz.
16. Hakemler, değerlendirme formunda “düzeltmelerden sonra görmek istediklerini belirtmeleri halinde makalenin düzeltilmiş hali hakemlere değerlendirmek üzere tekrar gönderilir (2. tur değerlendirme, 3. tur değerlendirme). Hakemler çalışmayı düzeltmelerden sonra tekrar görmek istememeleri halinde, hakem önerilerinin dikkate alınıp alınmadığı editörlerce incelenir. İstenilen ya da beklenilen düzeltmelerin yapılmaması durumunda makale “Red” edilir.
17. Değerlendirme süreci olumlu olarak tamamlandığında, çalışma mizanpaj düzenlemesine alınarak, dergi yazım kuralları, Türkçe ve İngilizce dil incelemesi, APA6 yazım ilkeleri çerçevesinde ayrıntılı gözden geçirilir. Bu süreçte yazarlardan dergi formatına uygun düzenleme yapmaları tekrar istenebilir. Son kontrol sonrasında yazarlardan onay alındıktan sonra makale yayın sırasına alınır. Yayın sırasına alınan makaleler, başvuru ve kabul tarihlerine göre sıralanarak yayınlanır. MEÜEFD kapsamında belirli sayıda makale yayınlandığından, makalelerin hangi sayıda yayınlanacağına ilişkin karar Baş Editör'ün yetkisindedir. 
18. MEÜEFD’ye gönderilen makalelerin içeriğinden yazarlar sorumludur. Dergiye başvuru ile birlikte tüm yazarların MEÜEFD Yayın Etiği Bildirgesi’ndeki tüm sorumlulukları kabul ettikleri varsayılır.
19. Hakemlerin ve editörlerin önerilerinin 30 gün içerisinde düzeltilmesi ve sisteme yüklenmesi gerekmektedir. Bu süre içinde gerekli düzeltmeleri yapılmayan makalelerin değerlendirme süreci sonlandırılır.

Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi Yayın Etiği Bildirgesi

MEÜEFD aşağıdaki ulusal ve uluslararası kuruluşların etik ilkeleri ve önerilerini esas almaktadır:
• Committee on Publication Ethics (COPE),
• International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE)
• YÖK Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi
• Yükseköğretim Kurumları Etik Davranış İlkeleri
• TÜBİTAK - Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu Yönetmeliği

C. Editörlerin Sorumlulukları

MEÜEFD editörleri, derginin içerik ve yayın kalitesinden sorumludur ve bu bağlamda yayın kararı verilirken hakemler ile müzakere edebilme hakkına sahiptir. MEÜEFD baş editörü ve editörleri, bilimsel ve akademik kabuller çerçevesinde, değerlendirme sürecinde şunları taahhüt ederler:
1. Tüm makaleler için adil ve hakkaniyete uygun bir hakem ve değerlendirme süreci sağlamak,
2. Eğitim alanında çalışan araştırmacı, okuyucu ve yazarların gereksinimlerine yanıt verebilecek nitelikteki makaleleri yayınlamak,
3. Başvuru sırasında dergi sistemine yüklenen metinlerdeki yayınlanmamış materyal, kişisel bilgi ve verilerin, yazarların yazılı izni olmaksızın üçüncü kişiler tarafından kullanılmasına izin vermemek,
4. Değerlendirme sürecini, herhangi bir önyargı olmaksızın açıklık, şeffaflık, bilimsellik ve yansızlık ilkeleri doğrultusunda yürütmek,
5. Değerlendirme sürecinde yazarların “ırkı, rengi, cinsiyeti, cinsel yönelimi, dini inancı, etnik kökeni, milliyeti, siyasi görüşü, sosyo-ekonomik” vb. her türlü özelliklerinden bağımsız olarak, yalnızca akademik, bilimsel ve toplumsal yarar ölçütlerine göre hareket etmek,
6. Yazar, hakem veya okuyuculardan gelen görüş, öneri ve şikayetleri dikkatle inceleyerek, aydınlatıcı ve açıklayıcı şekilde yanıtlamak,
7. Değerlendirme sürecinde hiçbir akademik, bürokratik, ticari, siyasi vb. müdahaleyi kabul etmemek,
8. Değerlendirme sürecinde iletişimlerde zamanında, açıklayıcı ve akademik olgunluğa uygun bir dil kullanmak,
9. Dergi yazarları, hakemleri ve okuyucularının dergi süreçleriyle ilgili sorularını ve bilgi taleplerini kısa zamanda yanıtlamak,
10. Değerlendirme sürecinin her aşamasında alınan kararları, gerekçeleri ile birlikte ilgili taraflara bildirmek,
11. Değerlendirme sürecini en kısa zamanda, dergi ölçünlerine (standartlarına) uygun olarak takip etmek, aksaklıkları azaltmak ve sonuçlandırmak,
12. Makaleleri konu ile ilgili uzman ve araştırmacı hakemlere göndererek, bilimsel niteliğinin yükseltilmesine katkıda bulunmak,
13. Makaleleri yazarların çıkar ilişkisi olabilecek (bulunabilecek) hakemlere göndermemek,
14. Makalelerin içeriği ve değerlendirme süreci konusunda üçüncü kişilere bilgi vermemek,
15. Değerlendirme sürecinde yazar ve hakem kimliğinin anlaşılmasına yol açabilecek bilgileri gizlemek,
16. Hakem raporları ve kararlarına hiçbir şekilde müdahale etmemek,
17. Dergipark sistemine yüklenen bilgileri ve belgeleri, değerlendirme sürecinde ve sonrasında Dergipark sistemi dışında herhangi bir yöntemle saklamamak.


D. Hakemlerin Sorumlulukları
1. Değerlendirici olarak atandığı çalışmayı dergi ölçünlerine ve akademik kabullere uygun olarak değerlendirmelidir. Aksi durumlarda, dergi editörlüğüne bildirerek değerlendirmeden çekilmelidir.
2. İlgi alanı uyuşmazlığı, makale konusunda bilgi eksikliği, kişisel ya da mesleki yakınlık, çıkar çatışması/örtüşmesi ve zaman kısıtlılığı gibi nedenlerle çalışmayı değerlendiremeyeceği veya değerlendirmek istemediği durumlarda, durumu editöre bildirmelidir.
3. İncelemeye alınan metinler gizli belge niteliği taşımalı, editör tarafından yetkilendirilmiş kişiler dışındakilere gösterilmemeli ve makaleler üçüncü kişilerle tartışılmamalıdır. Hakemlik sürecinde elde edilmiş ayrıcalıklı bilgi ve fikirler gizli tutulmalı ve kişisel çıkar için kullanılmamalıdır.
4. Hakem eleştirileri objektif, adil ve bilimsel etiğe uygun olarak yapılmalıdır. Yazarlara veya makale konusu ve içeriğine, kişisel kanaatlerini ve görüşlerini yansıtmamalıdır.
5. Hakemler çalışmayla ilgili görüş ve önerilerini, raporda açık ve anlaşılır şekilde ifade etmeli ve gerektiğinde bilimsel kaynaklara atıf yapmalıdırlar.
6. Hakemler eleştirilerini, editörün ve yazarın eleştirilerin dayandığı noktaları anlayabilecekleri şekilde ifade etmeli ve desteklemelidir.
7. Hakemler görüş ve eleştirilerini bilimsel, yapıcı ve nezaket kuralları çerçevesinde belirtmelidirler.
8. Değerlendirilen makaleyle çok benzeşen ve örtüşen başka bir çalışmanın varlığı söz konusu ise editör durumdan haberdar edilmelidir.
9. Hakemler, makale içeriğinin, kendi çalışmaları ile yakın olması ve bunun çıkar çatışması yaratabileceği durumlarda, yazıyı incelemeksizin geri göndermeli ve editörü olası çatışma ya da önyargıdan haberdar etmelidir.
10. Hakemlerin, yazarlar, fon sağlayıcılar, editörler vb. gibi taraflar ile menfaat çatışması bulunmamalıdır.
11. Hakemler, karar verme aşamasında editörlere yardım etmeli ve ayrıca metinlerin iyileştirilmesinde yazarlara yardımcı olabilmelidirler.
12. Hakemler, değerlendirdiği makale hakkında, editörün bilgisi dışında, başka bir araştırmacıyla görüş alışverişinde bulunmamalıdır.
13. Hakemler makalenin etik kurallara uygun olarak yürütülüp yürütülmediğini dikkate almalıdır.
14. Hakemler kendi çalışmaları veya alandan başka çalışmalara atıfta bulunma konusunda beklenti içinde olmamalıdırlar, ancak belirli çalışmaları yazarlara önerebilirler.
15. Hakemler çalışmayı, çalışma yayımlanmadan önce kendi araştırmalarında kullanmamalı; başkalarının kullanmasına fırsat vermemelidir.
16. Hakemler yazının niteliğini, çalışmanın deneysel ve kuramsal kısımlarını, yorumunu ve ortaya konuluşunu bilimsel ilkelere bağlı kalarak değerlendirmelidir. Yazarın entelektüel bağımsızlığına saygı göstermelidirler.


E. Yazarların Sorumlulukları
1. MEÜEFD’ye gönderilen bir çalışma özgün olmalıdır ve yazarlar, metnin daha önce herhangi bir dergide yayınlanmamış özgün çalışmalar olduğunu taahhüt etmelidirler.
2. Çalışmada kullanılan veriler çalışmada titizlikle sunulmalıdır. Bir çalışma yeterli düzeyde detay ve kaynak bilgisi içermelidir. Hileli ve bilinçli yanlış ifadeler, etik olmayan durumlara yol açabileceğinden kabul edilemez.
3. Yazarlar dergi şablonuna, yazım kurallarına, akademik yazım ölçünlerine titizlikle uymalıdırlar. Bu bağlamda hakem, editör ya da baş editör tarafından istenilen değişiklikleri zamanında ve titiz bir şekilde yerine getirmelidirler.
4. Dergi editörlüğü tarafından yazarlardan istenilen her türlü bilgi, belge ve makale ile ilgili değişiklikler en geç 30 gün içerisinde yapılarak sistem üzerinden gönderilmeli ve editör bilgilendirilmelidir. Süresi içerisinde taleplerin, ikna edici bir gerekçe olmaksızın, yerine getirilmemesi durumunda yazarlar makaleyi geri çekmiş sayılırlar.
5. Yazarlar TR Dizin güncel ölçünlerini izleyerek, çalışmalarını bu çerçevede düzenlemelidirler.
6. Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel ya da nicel yaklaşımlarla yürütülen her türlü araştırmalar için “Etik Kurul İzni” alınmış olması gerekmektedir.
7. Makalelerde etik kurul izninin yanı sıra yasal/özel izin alınmasının gerekip gerekmediği belirtilmiş olmalıdır. Eğer bu izinlerin alınması gerekli ise, iznin hangi kurumdan, hangi tarihte ve hangi karar veya sayı numarası ile alındığı açıkça belirtilmelidir. Ayrıca, ilgili izinlerin araştırma yapılmadan önce alınmış olması ve gerekli imzaların izin formlarında bulunması gerekmektedir.
8. Çalışma insan veya hayvan deneklerin kullanımını gerektiriyor ise çalışmanın uluslararası deklarasyon, kılavuz vb. uygun gerçekleştirildiği beyan edilmelidir.
9. Kişisel verilerin korunması kanunu gereğince retrospektif çalışmalar için “Etik Kurul İzni” gerekmektedir.

10. Başkalarına ait ölçek, anket, fotoğrafların kullanımı için sahiplerinden izin alınmalı ve bu durum makalede belirtilmelidir.
11. Olgu sunumlarında “Bilgilendirilmiş Gönüllü  Olur/Onam Formu’nun” alındığı belirtilmelidir.
12. Kullanılan fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine uyulduğu belirtilmelidir.
14. Yazarlar tamamen özgün çalışma metinleri yazmalı ve eğer başkalarının çalışmalarını ve/veya kavramlarını kullanıyorlarsa bunlara uygun atıflar yapmalıdırlar.
15. Yazarlar, MEÜEFD’ye makale göndererek, makalelerinin özgün ve etik standartlara uygun olduğunu, yararlanılan kaynakların atıflarının tam olarak yapıldığını ve basılmış ya da yayın aşamasındaki başka makalelerle dergi kabul sınırları dışında benzerlik taşımadığını garanti etmiş olurlar. Bu bağlamda yazarlar çalışmalarını bir intihal tespit yazılımından (ithenticate, turnitin vb.) geçirerek kaynakça dâhil en fazla % 15 oranında benzerlik taşıdığına dair bir raporu başvuru sırasında yüklemelidirler.
16. Yazarlar aynı araştırmayı tanımlayan metni birden fazla makalede yayınlamamalıdır. Aynı çalışma metnini aynı anda birden fazla dergiye göndermek etik olmayan bir davranıştır.
17. Başka çalışmalara yapılan atıflar uygun şekilde yapılmalıdır (Ayrıntılı bilgi için bkz. DERGİ ŞABLONU). Yazarlar raporladıkları çalışmalarının esasını etkileyen önceki yayınlara alıntı göstermek zorundadır.
18. Yazarlık, raporlanan çalışmanın problemine, tasarımına, uygulamasına veya yorumuna anlamlı bir katkı yapan kişilerle sınırlı bir sıfat olmalıdır. Önemli katkıda bulunan tüm katılımcılar katkı oranlarına göre listelenmelidir. Araştırma projesinde çeşitli açılardan dahil olmuş kişiler mevcutsa, bunlar katkıda bulunanlar sıfatıyla beyan edilmeli veya listelenmelidir. Yazışmadan sorumlu yazar, tüm yardımcı yazarların makaleye dahil olmasını sağlamalıdır.
19. Tüm yazarlar çalışmalarındaki sonuç veya yorumlamaları etkileyecek herhangi finansal kaynağı veya çıkar çatışmasını beyan etmekle yükümlüdür.
20. Yazarlar çalışmalarıyla ilgili sonradan önemli bir hata veya eksikliği fark ettiklerinde, durumu ivedilikle dergi editörüne bildirmek ve düzeltilmesi için editörle işbirliği yapmakla yükümlüdürler. MEÜEFD DergiPark sistemi üzerinden yayınlandığından değişiklik talepleri, derginin yayınlandığı tarihten itibaren en geç 5 gün içerinde yapılmalıdır. Yazarların, hataların düzeltilmesini sağlamak üzere editör ile birlikte çalışma yükümlülükleri vardır.

21.Yazar(lar)ın değerlendirme ya da düzenleme aşamasındaki çalışmasıyla ilgili  bir yanlış ya da hatayı fark etmesi durumunda, geri çekme işlemlerinde dergi editörlüğü ile işbirliği yapma yükümlülüğü bulunmaktadır. Değerlendirme aşamasındaki  çalışmasını geri çekmek isteyen yazar(lar)ın, her bir yazarın ıslak imzası ile imzalanmış ve taratılmış MAKALE GERİ ÇEKME FORMU'nu doldurmaları ve MEÜEFD Editörüne e-posta ile iletmeleri gerekmektedir.  MEÜEFD tarafından geri çekme isteği onaylanmadıkça, telif hakları devredilmiş olan çalışmalar bir başka dergiye değerlendirme için gönderilemez.