Review

Doğal ve Yapay Tatlandırıcıların Glukoz İntoleransı, Karaciğer Enzimleri ve Oksidatif Stres Üzerine Etkisi

Volume: 13 Number: 1 April 30, 2020
TR EN

Doğal ve Yapay Tatlandırıcıların Glukoz İntoleransı, Karaciğer Enzimleri ve Oksidatif Stres Üzerine Etkisi

Abstract


Özet

Son zamanlarda düşük enerjili ya da enerjisiz tatlandırıcılar enerji ve glisemik etkilerden uzak oldukları gerekçesi ile şeker ikamesi olarak oldukça sık kullanılmaktadırlar. Bu tatlandırıcı türlerinin saf olarak kullanılması dışında günümüzde gıda ürünlerinin içerisinde sıkça bulunmaları tüketiciler tarafından alımını oldukça artırabilmektedir. Tatlandırıcılar sağlık üzerine etkileri açısından doğal ve yapay tatlandırıcılar olarak ikiye ayrılmaktadır. Deney hayvanlarında yapılan çalışmalarda yapay tatlandırıcı tüketimi enerji dengesini bozarak abdominal obezite, insülin direnci ve/veya bozulmuş glukoz toleransı dahil olmak üzere birçok metabolik sendrom bileşeni ile ilişkilendirilmektedir. Ayrıca karaciğer enzimleri ve oksidatif stres üzerine olumsuz etkisi olduğu da bildirilmektedir. Ancak yapay tatlandırıcıların glukoz intoleransını artırdığı, karaciğer enzimlerini ve oksidatif stres parametrelerini olumsuz etkilediğine dair çalışmaların yanında anlamlı sonuç bulunamayan çalışmalarda mevcuttur.  Bunun yanında doğal tatlandırıcıların insülin duyarlılığını artırdığı, kan glukozu üzerinde yararlı etkilerinin olduğu, karaciğer enzimleri ve oksidatif stres parametrelerini azaltıcı bir rol oynadıkları belirli çalışmalarda bildirilmektedir. Fakat doğal tatlandırıcıların bu parametreler üzerinde anlamlı etkisinin olmadığına dair çalışmalarda mevcuttur. Bu nedenle bu derlemede doğal ve yapay tatlandırıcıların glukoz intoleransı, karaciğer enzimleri ve oksidatif stres üzerine olan etkilerine yönelik çalışmaların derlenmesi amaçlanmıştır.


Keywords

References

  1. Pepino MY. Metabolic effects of non-nutritive sweeteners. Physiol Behav 2015;152: 450-455.
  2. Pepino MY, & Bourne C. Nonnutritive sweeteners, energy balance and glucose homeostasis. Current opinion in clinical nutrition and metabolic care 2011;14(4):391.
  3. Spencer M, Gupta A, Van Dam L, Shannon C, Menees S, & Chey WD. Artificial sweeteners: a systematic review and primer for gastroenterologists. Journal of neurogastroenterology and motility 2016;22(2):168.
  4. Abhilash M, Paul MS, Varghese MV, & Nair RH. Effect of long term intake of aspartame on antioxidant defense status in liver. Food Chem Toxicol 2011;49(6):1203-1207.
  5. Alkafafy MES, Ibrahim ZS, Ahmed MM, & El-Shazly SA. Impact of aspartame and saccharin on the rat liver: Biochemical, molecular, and histological approach. International journal of immunopathology and pharmacology 2015;28(2):247-255.
  6. Palmnäs MS, Cowan TE, Bomhof MR, Su J, Reimer RA, Vogel HJ, Hittle DS, & Shearer J. Low-dose aspartame consumption differentially affects gut microbiota-host metabolic interactions in the diet-induced obese rat. PloS one 2014;9(10):e109841.
  7. Ashok I, Wankhar D, Sheeladevi R, & Wankhar W. Long-term effect of aspartame on the liver antioxidant status and histopathology in Wistar albino rats. Biomedicine & Preventive Nutrition 2014;4(2):299-305.
  8. Singh S. U. N. A. N. D. A, Garg V. E. E. N. A, & Yadav D. E. E. P. A. K. Antihyperglycemic and antioxidative ability of Stevia rebaudiana (Bertoni) leaves in diabetes induced mice. International Journal of Pharmacy and Pharmaceutical Sciences 2013;5(2):297-302.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Health Care Administration

Journal Section

Review

Publication Date

April 30, 2020

Submission Date

September 25, 2019

Acceptance Date

November 18, 2019

Published in Issue

Year 2020 Volume: 13 Number: 1

APA
Pehlivan Zengin, M., & Köksal, E. (2020). Doğal ve Yapay Tatlandırıcıların Glukoz İntoleransı, Karaciğer Enzimleri ve Oksidatif Stres Üzerine Etkisi. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 13(1), 140-154. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.624135
AMA
1.Pehlivan Zengin M, Köksal E. Doğal ve Yapay Tatlandırıcıların Glukoz İntoleransı, Karaciğer Enzimleri ve Oksidatif Stres Üzerine Etkisi. Mersin Univ Saglık Bilim derg. 2020;13(1):140-154. doi:10.26559/mersinsbd.624135
Chicago
Pehlivan Zengin, Merve, and Eda Köksal. 2020. “Doğal Ve Yapay Tatlandırıcıların Glukoz İntoleransı, Karaciğer Enzimleri Ve Oksidatif Stres Üzerine Etkisi”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 13 (1): 140-54. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.624135.
EndNote
Pehlivan Zengin M, Köksal E (April 1, 2020) Doğal ve Yapay Tatlandırıcıların Glukoz İntoleransı, Karaciğer Enzimleri ve Oksidatif Stres Üzerine Etkisi. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 13 1 140–154.
IEEE
[1]M. Pehlivan Zengin and E. Köksal, “Doğal ve Yapay Tatlandırıcıların Glukoz İntoleransı, Karaciğer Enzimleri ve Oksidatif Stres Üzerine Etkisi”, Mersin Univ Saglık Bilim derg, vol. 13, no. 1, pp. 140–154, Apr. 2020, doi: 10.26559/mersinsbd.624135.
ISNAD
Pehlivan Zengin, Merve - Köksal, Eda. “Doğal Ve Yapay Tatlandırıcıların Glukoz İntoleransı, Karaciğer Enzimleri Ve Oksidatif Stres Üzerine Etkisi”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 13/1 (April 1, 2020): 140-154. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.624135.
JAMA
1.Pehlivan Zengin M, Köksal E. Doğal ve Yapay Tatlandırıcıların Glukoz İntoleransı, Karaciğer Enzimleri ve Oksidatif Stres Üzerine Etkisi. Mersin Univ Saglık Bilim derg. 2020;13:140–154.
MLA
Pehlivan Zengin, Merve, and Eda Köksal. “Doğal Ve Yapay Tatlandırıcıların Glukoz İntoleransı, Karaciğer Enzimleri Ve Oksidatif Stres Üzerine Etkisi”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, vol. 13, no. 1, Apr. 2020, pp. 140-54, doi:10.26559/mersinsbd.624135.
Vancouver
1.Merve Pehlivan Zengin, Eda Köksal. Doğal ve Yapay Tatlandırıcıların Glukoz İntoleransı, Karaciğer Enzimleri ve Oksidatif Stres Üzerine Etkisi. Mersin Univ Saglık Bilim derg. 2020 Apr. 1;13(1):140-54. doi:10.26559/mersinsbd.624135

Articles published in Mersin University Journal of Health Sciences are licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License. 

35807