TR
EN
Türkçe 5. Sınıf Ders Kitabı’ndaki Etkinliklerin İşlev Temelli Dil Yapıları / Söz Varlığı ve Taksonomik Düzeyleri
Abstract
Bu çalışmanın amacı, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) kapsamında uygulamaya koyulan Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı (TDÖP) kapsamında hazırlanmış olan Türkçe 5. Sınıf Ders Kitabı’ndaki işlev temelli dil yapıları / söz varlığı kategorilerine dâhil olan etkinliklerin ve bunların taksonomik düzeylerinin belirlenmesidir. Bu amaçla ders kitabındaki ana dinleme ve okuma metinlerinin yani etkinlikler içerisindeki metinler ile tema sonu değerlendirmelerindeki metinler dışındakilerin etkinlikleri ele alınmıştır. Her etkinlik, güncellenmiş Bloom taksonomisi bağlamında ve TDÖP’deki işlev temelli dil yapıları / söz varlığı kategorilerine göre incelenmiştir. Böylece her etkinlik, güncellenmiş Bloom taksonomisindeki bilgi türleri ile bilişsel süreç boyutlarına göre değerlendirilmiştir. Doküman incelemesi yönteminin kullanıldığı çalışma sonunda şu sonuçlara ulaşılmıştır. İşlev temelli dil yapıları / söz varlığı kategorilerine bütüncül bakıldığında kitabın temaları arasında nispeten dengeli bir etkinlik dağılımı olduğu ortaya çıkmıştır. Bu kategoriler ayrı ayrı değerlendirildiğinde ise bunlara yönelik etkinliklerin temalar arasında dengeli bir dağılım göstermediği tespit edilmiştir. Bazı kategorilere ilişkin etkinliklerin belli temalarda toplandığı anlaşılmıştır. Bazı kategorilere yönelik etkinliklerin ise çok az sayıda olduğu belirlenmiştir. Ayrıca incelenen etkinliklerin bilişsel süreç boyutları açısından daha çok anlama ve uygulama basamaklarında toplandığı ortaya konmuştur. Bilgi türleri açısından ise kavramsal ve olgusal türlerde toplandığı anlaşılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda Türkçe ders kitaplarına yönelik öneriler sunulmuştur.
Keywords
Ethical Statement
Mustafa ARMUT ve Tarık BAŞAR tarafından yürütülen “Türkçe 5. Sınıf Ders Kitabı’ndaki Etkinliklerin İşlev Temelli Dil Yapıları / Söz Varlığı ve Taksonomik Düzeyleri” başlıklı çalışmada, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında hazırlanan Türkçe 5. Sınıf Ders Kitabı incelenmiştir. Bu doğrultuda veri kaynağı olarak anılan kitap, veri toplama yöntemi olarak ise doküman inceleme yöntemi kullanıldığı için etik izne gerek duyulmamıştır.
Saygılarımızla…
References
- Adams, N. E. (2015). Bloom’s taxonomy of cognitive learning objectives. Journal of the Medical Library Association, 103(3), 152-153. http:// dx.doi.org/10.3163/1536-5050.103.3.010
- Albayrak, F. (2022). Türkçe dil bilgisi öğretimine bütüncül bir yaklaşım: Dil bilgisiyle ilgili kazanımların program ve ders kitaplarındaki görünümleri. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 10(4), 829-857. https://doi.org/10.16916/ aded.1161499
- Altun, K., & Yıldız, D. (2023). Yenilenmiş Bloom Taksonomisi ve PISA okuma becerileri yeterliklerine göre 8. sınıf Türkçe ders kitabı tema değerlendirme sorularının incelenmesi. Ege Eğitim Dergisi, 24(1), 90- 106. https://doi.org/10.12984/egeefd.1128483
- Anderson, L. W., & Krathwohl, D. R. (2001). A taxonomy for learning, teaching, and assessing: A revision of Bloom’s taxonomy of educational objectives. Longman.
- Arslan, S., & Göçer, A. (2024). Türkçe eğitiminde metin temelli işlevsel dil bilgisi öğretimine yönelik bir eylem araştırması. Avrasya Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 8(2), 25-58. https://dergipark.org.tr/tr/pub/adea/ issue/89603/1496427
- Austin, J. L. (1962). How to do things with words: The William James lectures delivered at Harvard University in 1955. Clarendon Press.
- Aydın, İ., & Aydın, G. (2020). 2018 Türkçe dersi öğretim programı bağlamında 5, 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki söz varlığına yönelik etkinliklerin sözcük öğretimi açısından incelenmesi. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 10(1), 1-23. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1021353
- Aydın, İ., Uyar, Y. E., & Akpınar, M.Y. (2024). Türkçe öğretmenlerinin dil bilgisi öğretimine ilişkin görüşleri üzerine bir değerlendirme. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 61, 2416-2435. https://doi. org/10.53444/deubefd.1474510
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Turkish and Social Sciences Education (Diğer)
Journal Section
Research Article
Publication Date
December 24, 2025
Submission Date
May 30, 2025
Acceptance Date
December 18, 2025
Published in Issue
Year 2025 Volume: 54 Number: 1
APA
Armut, M., & Başar, T. (2025). Türkçe 5. Sınıf Ders Kitabı’ndaki Etkinliklerin İşlev Temelli Dil Yapıları / Söz Varlığı ve Taksonomik Düzeyleri. Milli Eğitim Dergisi, 54(1), 709-758. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1710286
AMA
1.Armut M, Başar T. Türkçe 5. Sınıf Ders Kitabı’ndaki Etkinliklerin İşlev Temelli Dil Yapıları / Söz Varlığı ve Taksonomik Düzeyleri. Milli Eğitim Dergisi. 2025;54(1):709-758. doi:10.37669/milliegitim.1710286
Chicago
Armut, Mustafa, and Tarık Başar. 2025. “Türkçe 5. Sınıf Ders Kitabı’ndaki Etkinliklerin İşlev Temelli Dil Yapıları Söz Varlığı Ve Taksonomik Düzeyleri”. Milli Eğitim Dergisi 54 (1): 709-58. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1710286.
EndNote
Armut M, Başar T (December 1, 2025) Türkçe 5. Sınıf Ders Kitabı’ndaki Etkinliklerin İşlev Temelli Dil Yapıları / Söz Varlığı ve Taksonomik Düzeyleri. Milli Eğitim Dergisi 54 1 709–758.
IEEE
[1]M. Armut and T. Başar, “Türkçe 5. Sınıf Ders Kitabı’ndaki Etkinliklerin İşlev Temelli Dil Yapıları / Söz Varlığı ve Taksonomik Düzeyleri”, Milli Eğitim Dergisi, vol. 54, no. 1, pp. 709–758, Dec. 2025, doi: 10.37669/milliegitim.1710286.
ISNAD
Armut, Mustafa - Başar, Tarık. “Türkçe 5. Sınıf Ders Kitabı’ndaki Etkinliklerin İşlev Temelli Dil Yapıları Söz Varlığı Ve Taksonomik Düzeyleri”. Milli Eğitim Dergisi 54/1 (December 1, 2025): 709-758. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1710286.
JAMA
1.Armut M, Başar T. Türkçe 5. Sınıf Ders Kitabı’ndaki Etkinliklerin İşlev Temelli Dil Yapıları / Söz Varlığı ve Taksonomik Düzeyleri. Milli Eğitim Dergisi. 2025;54:709–758.
MLA
Armut, Mustafa, and Tarık Başar. “Türkçe 5. Sınıf Ders Kitabı’ndaki Etkinliklerin İşlev Temelli Dil Yapıları Söz Varlığı Ve Taksonomik Düzeyleri”. Milli Eğitim Dergisi, vol. 54, no. 1, Dec. 2025, pp. 709-58, doi:10.37669/milliegitim.1710286.
Vancouver
1.Mustafa Armut, Tarık Başar. Türkçe 5. Sınıf Ders Kitabı’ndaki Etkinliklerin İşlev Temelli Dil Yapıları / Söz Varlığı ve Taksonomik Düzeyleri. Milli Eğitim Dergisi. 2025 Dec. 1;54(1):709-58. doi:10.37669/milliegitim.1710286