Araştırma Makalesi

Türkçe 5. Sınıf Ders Kitabı’ndaki Etkinliklerin İşlev Temelli Dil Yapıları / Söz Varlığı ve Taksonomik Düzeyleri

Cilt: 54 Sayı: 1 24 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Türkçe 5. Sınıf Ders Kitabı’ndaki Etkinliklerin İşlev Temelli Dil Yapıları / Söz Varlığı ve Taksonomik Düzeyleri

Öz

Bu çalışmanın amacı, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) kapsamında uygulamaya koyulan Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı (TDÖP) kapsamında hazırlanmış olan Türkçe 5. Sınıf Ders Kitabı’ndaki işlev temelli dil yapıları / söz varlığı kategorilerine dâhil olan etkinliklerin ve bunların taksonomik düzeylerinin belirlenmesidir. Bu amaçla ders kitabındaki ana dinleme ve okuma metinlerinin yani etkinlikler içerisindeki metinler ile tema sonu değerlendirmelerindeki metinler dışındakilerin etkinlikleri ele alınmıştır. Her etkinlik, güncellenmiş Bloom taksonomisi bağlamında ve TDÖP’deki işlev temelli dil yapıları / söz varlığı kategorilerine göre incelenmiştir. Böylece her etkinlik, güncellenmiş Bloom taksonomisindeki bilgi türleri ile bilişsel süreç boyutlarına göre değerlendirilmiştir. Doküman incelemesi yönteminin kullanıldığı çalışma sonunda şu sonuçlara ulaşılmıştır. İşlev temelli dil yapıları / söz varlığı kategorilerine bütüncül bakıldığında kitabın temaları arasında nispeten dengeli bir etkinlik dağılımı olduğu ortaya çıkmıştır. Bu kategoriler ayrı ayrı değerlendirildiğinde ise bunlara yönelik etkinliklerin temalar arasında dengeli bir dağılım göstermediği tespit edilmiştir. Bazı kategorilere ilişkin etkinliklerin belli temalarda toplandığı anlaşılmıştır. Bazı kategorilere yönelik etkinliklerin ise çok az sayıda olduğu belirlenmiştir. Ayrıca incelenen etkinliklerin bilişsel süreç boyutları açısından daha çok anlama ve uygulama basamaklarında toplandığı ortaya konmuştur. Bilgi türleri açısından ise kavramsal ve olgusal türlerde toplandığı anlaşılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda Türkçe ders kitaplarına yönelik öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Mustafa ARMUT ve Tarık BAŞAR tarafından yürütülen “Türkçe 5. Sınıf Ders Kitabı’ndaki Etkinliklerin İşlev Temelli Dil Yapıları / Söz Varlığı ve Taksonomik Düzeyleri” başlıklı çalışmada, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında hazırlanan Türkçe 5. Sınıf Ders Kitabı incelenmiştir. Bu doğrultuda veri kaynağı olarak anılan kitap, veri toplama yöntemi olarak ise doküman inceleme yöntemi kullanıldığı için etik izne gerek duyulmamıştır. Saygılarımızla…

Kaynakça

  1. Adams, N. E. (2015). Bloom’s taxonomy of cognitive learning objectives. Journal of the Medical Library Association, 103(3), 152-153. http:// dx.doi.org/10.3163/1536-5050.103.3.010
  2. Albayrak, F. (2022). Türkçe dil bilgisi öğretimine bütüncül bir yaklaşım: Dil bilgisiyle ilgili kazanımların program ve ders kitaplarındaki görünümleri. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 10(4), 829-857. https://doi.org/10.16916/ aded.1161499
  3. Altun, K., & Yıldız, D. (2023). Yenilenmiş Bloom Taksonomisi ve PISA okuma becerileri yeterliklerine göre 8. sınıf Türkçe ders kitabı tema değerlendirme sorularının incelenmesi. Ege Eğitim Dergisi, 24(1), 90- 106. https://doi.org/10.12984/egeefd.1128483
  4. Anderson, L. W., & Krathwohl, D. R. (2001). A taxonomy for learning, teaching, and assessing: A revision of Bloom’s taxonomy of educational objectives. Longman.
  5. Arslan, S., & Göçer, A. (2024). Türkçe eğitiminde metin temelli işlevsel dil bilgisi öğretimine yönelik bir eylem araştırması. Avrasya Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 8(2), 25-58. https://dergipark.org.tr/tr/pub/adea/ issue/89603/1496427
  6. Austin, J. L. (1962). How to do things with words: The William James lectures delivered at Harvard University in 1955. Clarendon Press.
  7. Aydın, İ., & Aydın, G. (2020). 2018 Türkçe dersi öğretim programı bağlamında 5, 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki söz varlığına yönelik etkinliklerin sözcük öğretimi açısından incelenmesi. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 10(1), 1-23. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1021353
  8. Aydın, İ., Uyar, Y. E., & Akpınar, M.Y. (2024). Türkçe öğretmenlerinin dil bilgisi öğretimine ilişkin görüşleri üzerine bir değerlendirme. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 61, 2416-2435. https://doi. org/10.53444/deubefd.1474510

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

24 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

30 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

18 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 54 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Armut, M., & Başar, T. (2025). Türkçe 5. Sınıf Ders Kitabı’ndaki Etkinliklerin İşlev Temelli Dil Yapıları / Söz Varlığı ve Taksonomik Düzeyleri. Milli Eğitim Dergisi, 54(1), 709-758. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1710286
AMA
1.Armut M, Başar T. Türkçe 5. Sınıf Ders Kitabı’ndaki Etkinliklerin İşlev Temelli Dil Yapıları / Söz Varlığı ve Taksonomik Düzeyleri. Millî Eğitim. 2025;54(1):709-758. doi:10.37669/milliegitim.1710286
Chicago
Armut, Mustafa, ve Tarık Başar. 2025. “Türkçe 5. Sınıf Ders Kitabı’ndaki Etkinliklerin İşlev Temelli Dil Yapıları / Söz Varlığı ve Taksonomik Düzeyleri”. Milli Eğitim Dergisi 54 (1): 709-58. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1710286.
EndNote
Armut M, Başar T (01 Aralık 2025) Türkçe 5. Sınıf Ders Kitabı’ndaki Etkinliklerin İşlev Temelli Dil Yapıları / Söz Varlığı ve Taksonomik Düzeyleri. Milli Eğitim Dergisi 54 1 709–758.
IEEE
[1]M. Armut ve T. Başar, “Türkçe 5. Sınıf Ders Kitabı’ndaki Etkinliklerin İşlev Temelli Dil Yapıları / Söz Varlığı ve Taksonomik Düzeyleri”, Millî Eğitim, c. 54, sy 1, ss. 709–758, Ara. 2025, doi: 10.37669/milliegitim.1710286.
ISNAD
Armut, Mustafa - Başar, Tarık. “Türkçe 5. Sınıf Ders Kitabı’ndaki Etkinliklerin İşlev Temelli Dil Yapıları / Söz Varlığı ve Taksonomik Düzeyleri”. Milli Eğitim Dergisi 54/1 (01 Aralık 2025): 709-758. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1710286.
JAMA
1.Armut M, Başar T. Türkçe 5. Sınıf Ders Kitabı’ndaki Etkinliklerin İşlev Temelli Dil Yapıları / Söz Varlığı ve Taksonomik Düzeyleri. Millî Eğitim. 2025;54:709–758.
MLA
Armut, Mustafa, ve Tarık Başar. “Türkçe 5. Sınıf Ders Kitabı’ndaki Etkinliklerin İşlev Temelli Dil Yapıları / Söz Varlığı ve Taksonomik Düzeyleri”. Milli Eğitim Dergisi, c. 54, sy 1, Aralık 2025, ss. 709-58, doi:10.37669/milliegitim.1710286.
Vancouver
1.Mustafa Armut, Tarık Başar. Türkçe 5. Sınıf Ders Kitabı’ndaki Etkinliklerin İşlev Temelli Dil Yapıları / Söz Varlığı ve Taksonomik Düzeyleri. Millî Eğitim. 01 Aralık 2025;54(1):709-58. doi:10.37669/milliegitim.1710286

Cited By