Research Article

Covid-19 Anksiyetesi ve Belirsizliğe Tahammülsüzlük Arasındaki İlişkide Bilinçli Farkındalığın Aracı Rolü

Volume: 13 Number: 4 October 15, 2024
EN TR

Covid-19 Anksiyetesi ve Belirsizliğe Tahammülsüzlük Arasındaki İlişkide Bilinçli Farkındalığın Aracı Rolü

Abstract

Koronavirüs anksiyetesi hastalığa gelecekte yakalanma korkusu ile ortaya çıkan bir anksiyete türüdür. Belirsizliğe tahammülsüzlük kişinin gelecekte yaşayabileceği olumsuz durumların kabul edilemez olduğuna dair bir tutum şeklinde tanımlanabilir. Öte yandan bilinçli farkındalık ise, kişinin anbean deneyimlerini yargısız bir şekilde kabul etmesini gerektiren “şimdi” merkezli bir bilinç halidir. Anksiyete zihnin sürekli olarak geçmiş veya gelecekle meşgul olmasına neden olurken, bilinçli farkındalık zihnin şimdiki ana odaklanmasına yardımcı olarak kaygıyla mücadeleye yardımcı olabilir. Buradan hareketle hem Koronavirüs Anksiyetesi (KVA), Belirsizliğe Tahammülsüzlük (BT), Bilinçli Farkındalık (BF) arasındaki ilişkiyi belirlemek hem de bu ilişkide bilinçli farkındalığın aracı değişken etkisine sahip olup olmadığını ortaya koymak hedeflenmiştir. Ayrıca KVA çeşitli demografik değişkenler açısından incelenmiştir. Araştırma 737 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. KVA üzerinde BT ve BF'ın etkisini test etmek amacıyla hiyerarşik regresyon analizi yapılmıştır. Sonuçlar koronavirüs anksiyetesinin çeşitli değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterdiğini ortaya koymuştur. Korelasyon analizi bulgularına göre KVA ile BF arasında negatif yönde, BT arasında ise pozitif yönde bir ilişki bulunurken, BF ve BT arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Yapılan aracılık etkisi analizi sonuçlarına göre, BF’ın BT ve KVA arasında kısmi aracı rol oynadığı görülmüştür. Belirsizliğe tahammülsüzlük koronavirüs anksiyetesini doğrudan yordama etkisine sahipken, ilişkiye BF eklendiğinde belirsizliğe tahammülsüzlüğün koronavirüs anksiyetesi üzerindeki etkisi düşmektedir. Bu bulgu bilinçli farkındalığın koronavirüs anksiyetesine yönelik koruyucu bir faktör olduğu şeklinde yorumlanmıştır.

Keywords

Ethical Statement

“Koronavirüs Anksiyetesi ve Belirsizliğe Tahammülsüzlük Arasındaki İlişkide Bilinçli Farkındalığın Aracı Rolü” başlıklı çalışmanın yazım sürecinde bilimsel kurallara, etik ve alıntı kurallarına uyulmuş; toplanan veriler üzerinde herhangi bir tahrifat yapılmamış ve bu çalışma herhangi başka bir akademik yayın ortamına değerlendirme için gönderilmemiştir.

References

  1. Afonso, R. F., Kraft, I., Aratanha, M. A. ve Kozasa, E. H. (2020). Neural correlates of meditation: A review of structural and functional MRI studies. Frontiers in Bioscience (Scholars Edition), 12(1), 92-115. Doi: 10.2741/S542
  2. Alexander, J. L., Dennerstein, L., Kotz, K., Richardson, G. (2007). Women, anxiety and mood: A review of nomenclature, comorbidity and epidemiology. Expert Review of Neurotherapeutics, 7(11), 45-58. Doi: https://doi.org/10.1586/14737175.7.11s.S45
  3. Alimehdi, M., Ehteshamzadeh, P., Naderi, F., Eftekharsaadi, Z. ve Pasha, R. (2016). The effectiveness of mindfulness-based stress reduction on intolerance of uncertainty and anxiety sensitivity among individuals with generalized anxiety disorder. Asian Social Science, 12(4), 179-187. Doi:10.5539/ass.v12n4p179
  4. Arslan, G. (2021). Understanding wellbeing and death obsession of young adults in the context of Coronavirus experiences: Mitigating the effect of mindful awareness. Death Studies. 46(8), 1923-1932. Doi: 10.1080/07481187.2020.1871122
  5. Ataç, Ö., Sezerol, M., Taşçı, Y. ve Hayran, O. (2020). COVID-19 pandemisinde görev yapan sağlık çalışanlarında anksiyete belirtileri ve uykusuzluk [Özel sayı]. Turkish Journal of Public Health 18, 47-57. DOI: 10.20518/tjph.767187
  6. Atalay, Z. (2018). Mindfulness şimdi ve burada. İstanbul: Psikonet.
  7. Bao, Y., Sun, Y., Meng, S., Shi, J. ve Lu, L. (2020). 2019-nCoV epidemic: Address mental health care to empower society. The Lancet Psychiatry, 395, 37-38. Doi:10.1016/S0140-6736(20)30309-3
  8. Barlow, H. (2000). Unraveling the mysteries of anxiety and its disorders from the perspective of emotion theory. American Psychologist, 55(11), 1247–1263. DOI: 10.1037//0003-066x.55.11.1247

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Decision Making, Learning, Motivation and Emotion

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 15, 2024

Submission Date

January 13, 2023

Acceptance Date

July 19, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 13 Number: 4

APA
Bayram Saptır, A., & Çolak, T. S. (2024). Covid-19 Anksiyetesi ve Belirsizliğe Tahammülsüzlük Arasındaki İlişkide Bilinçli Farkındalığın Aracı Rolü. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13(4), 1567-1577. https://doi.org/10.33206/mjss.1233548
AMA
1.Bayram Saptır A, Çolak TS. Covid-19 Anksiyetesi ve Belirsizliğe Tahammülsüzlük Arasındaki İlişkide Bilinçli Farkındalığın Aracı Rolü. MJSS. 2024;13(4):1567-1577. doi:10.33206/mjss.1233548
Chicago
Bayram Saptır, Aysu, and Tuğba Seda Çolak. 2024. “Covid-19 Anksiyetesi Ve Belirsizliğe Tahammülsüzlük Arasındaki İlişkide Bilinçli Farkındalığın Aracı Rolü”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 13 (4): 1567-77. https://doi.org/10.33206/mjss.1233548.
EndNote
Bayram Saptır A, Çolak TS (October 1, 2024) Covid-19 Anksiyetesi ve Belirsizliğe Tahammülsüzlük Arasındaki İlişkide Bilinçli Farkındalığın Aracı Rolü. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 13 4 1567–1577.
IEEE
[1]A. Bayram Saptır and T. S. Çolak, “Covid-19 Anksiyetesi ve Belirsizliğe Tahammülsüzlük Arasındaki İlişkide Bilinçli Farkındalığın Aracı Rolü”, MJSS, vol. 13, no. 4, pp. 1567–1577, Oct. 2024, doi: 10.33206/mjss.1233548.
ISNAD
Bayram Saptır, Aysu - Çolak, Tuğba Seda. “Covid-19 Anksiyetesi Ve Belirsizliğe Tahammülsüzlük Arasındaki İlişkide Bilinçli Farkındalığın Aracı Rolü”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 13/4 (October 1, 2024): 1567-1577. https://doi.org/10.33206/mjss.1233548.
JAMA
1.Bayram Saptır A, Çolak TS. Covid-19 Anksiyetesi ve Belirsizliğe Tahammülsüzlük Arasındaki İlişkide Bilinçli Farkındalığın Aracı Rolü. MJSS. 2024;13:1567–1577.
MLA
Bayram Saptır, Aysu, and Tuğba Seda Çolak. “Covid-19 Anksiyetesi Ve Belirsizliğe Tahammülsüzlük Arasındaki İlişkide Bilinçli Farkındalığın Aracı Rolü”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, vol. 13, no. 4, Oct. 2024, pp. 1567-7, doi:10.33206/mjss.1233548.
Vancouver
1.Aysu Bayram Saptır, Tuğba Seda Çolak. Covid-19 Anksiyetesi ve Belirsizliğe Tahammülsüzlük Arasındaki İlişkide Bilinçli Farkındalığın Aracı Rolü. MJSS. 2024 Oct. 1;13(4):1567-7. doi:10.33206/mjss.1233548

MANAS Journal of Social Studies
 

Published issues, issue files, and article files are licensed under the Creative Commons CC-BY-NC-ND 4.0 license.

The content on our website is licensed under the Creative Commons CC-BY-NC 4.0 license.