Research Article

Doğrudan ve Dolaylı Yabancı Yatırımların E7 Ülkelerinde Ekonomik Büyümeye Etkisi: Panel Nedensellik Analizinden Kanıtlar

Volume: 15 Number: 2 April 28, 2026
EN TR

Doğrudan ve Dolaylı Yabancı Yatırımların E7 Ülkelerinde Ekonomik Büyümeye Etkisi: Panel Nedensellik Analizinden Kanıtlar

Abstract

Doğrudan ve dolaylı yabancı yatırımlar, tüm ekonomilerde kalkınma ve ekonomik büyüme adına ehemmiyet gösterilmesi gereken konulardır. Çünkü doğrudan ve dolaylı yabancı yatırımlar ekonomiye; istihdam olanaklarının arttırılması, sanayi ve teknolojik gelişmelerin teşvik edilmesi, sermaye piyasalarının hacminin arttırılması ve finansal ürün yelpazesinin genişlemesi gibi konularda olumlu katkılar sağlamaktadır. Bu katkılar tüm ülke ekonomileri için özellikle de gelişmekte ve sanayileşmekte olan ekonomiler için önem taşımaktadır. Çünkü bu ekonomilerde doğrudan ve dolaylı yabancı yatırımlar sermaye birikimi sağlamanın en etkili yöntemleri arasında yer almaktadır. Bu bağlamda çalışmada, E7 ülkelerinde ekonomik büyüme ile doğrudan ve dolaylı yabancı yatırımların arasındaki nedensellik ilişkisi incelenmiştir. Çalışmada bağımlı değişken, ekonomik büyüme; bağımsız değişkenler ise doğrudan ve dolaylı yabancı yatırımlar, işsizlik ve enflasyondur. Doğrudan ve dolaylı yabancı yatırımlar, analizin temel değişkenlerini oluştururken, enflasyon ve işsizlik ise ampirik modele kontrol değişken olarak ilave edilmiştir. Yapılan analizler çerçevesinde ampirik modelde birimler arası korelasyon ve heterojenliğin varlığı tespit edilmiştir. Bundan dolayı çalışmanın analizinde birimler arası korelasyon ve heterojenliği dikkate alan “Judois, Karavias ve Sarafidis” (2021) heterojen panel nedensellik analizi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular neticesinde doğrudan yabancı yatırımlardan ekonomik büyümeye doğru tek taraflı bir nedensellik, dolaylı yabacı yatırımlar ve ekonomik büyümeye arasında ise çift yönlü bir nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Bu sonuçlara ek olarak işsizlik ve ekonomik büyüme arasında çift yönlü bir nedenselliğin varlığı ortaya koyulurken, enflasyon ve ekonomik büyüme arasında herhangi bir nedensellik ilişkisine rastlanamamıştır.

Keywords

Ethical Statement

“Doğrudan ve Dolaylı Yabancı Yatırımların E7 Ülkelerinde Ekonomik Büyümeye Etkisi: Panel Nedensellik Analizinden Kanıtlar” başlıklı çalışmanın yazım sürecinde bilimsel kurallara, etik ve alıntı kurallarına uyulmuş; toplanan veriler üzerinde herhangi bir tahrifat yapılmamış ve bu çalışma herhangi başka bir akademik yayın ortamına değerlendirme için gönderilmemiştir. Bu araştırma da etik kurul kararı zorunluluğu bulunmamaktadır. Araştırmacıların Katkı Oranı Beyanı: Yazarların çalışmadaki katkı oranları eşittir. Çatışma Beyanı: Çalışmada herhangi bir potansiyel çıkar çatışması söz konusu değildir. Finansman: Bu çalışma için herhangi bir kurum veya kuruluştan destek alınmamıştır. Yapay Zeka ve Türleri Kullanım Beyanı: Bu makalenin yazımında yapay zeka ve türleri kullanılmamıştır. Veri Paylaşım Beyanı: Bu çalışmanın verilerini bulguların doğrulanması amacıyla makul bir talep üzerine “etik ilkeler ve yayın politikası”nın ilgili kısmında belirtilen şartlara göre paylaşabileceğimizi beyan ederiz.

References

  1. Abduvaliev, M. (2023). The Impact of Investments on Economic Growth: Evidence from Tajikistan, MPRA Paper, No: 116635.
  2. Agrawal, G. (2015). Foreign Direct Investment and Economic Growth in BRICS Economies: A Panel Data Analysis. Journal of Economics, Business and Management, 3(4), 421-424.
  3. Ai-jun, G., Mohsin, AKM., Ahmed SF., Shumshunnahar, M., Rahman, A. ve Amer EAAA. (2024). Exploring the Nexus Between FDI İnflows and Economic Growth: A Sectoral Level Analysis. Plos One, 19(5), 1-14.
  4. Alagöz, M., Erdoğan, S., ve Topallı, N. (2008). Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları ve Ekonomik Büyüme: Türkiye Deneyimi 1992-2007, Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1),79-89.
  5. Albulescu, C.T. (2015). Do Foreign Direct and Portfolio Investments Affect Long-Term Economic Growth in Central and Eastern Europe? Procedia Economics and Finance 23, 507 – 512.
  6. Antwı, S., Mılls, E.F.E.A., Mılls, G.A. ve Zhao, X. (2013). Impact of Foreign Direct İnvestment on Economic Growth: Empirical Evidence from Ghana. International Journal of Academic Research in Accounting, Finance and Management Sciences, 3(1), 18–25.
  7. Arslan, Z. ve Karadaş, H.A. (2024). Farklı Sektörlere Yönelik Doğrudan Yabancı Yatırımların Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisi: Türkiye Örneği. Journal of Academic Opinion, 4(2), 42-51.
  8. Aydıngülü Sakalsız, S. ve Şahin, S. (2023). The Lınkage Between Foreıgn Dırect Investment And Economıc Growth in E7 Countrıes: The Moderatıng Role of World Uncertaınty. Uluslararası İşletme, Ekonomi ve Yönetim Perspektifleri Dergisi, 7(2), 360-378.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Growth, Macroeconomics (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 28, 2026

Submission Date

March 15, 2025

Acceptance Date

February 16, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 15 Number: 2

APA
Bektaş, S., & Baykuş, O. (2026). Doğrudan ve Dolaylı Yabancı Yatırımların E7 Ülkelerinde Ekonomik Büyümeye Etkisi: Panel Nedensellik Analizinden Kanıtlar. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 15(2), 545-559. https://doi.org/10.33206/mjss.1658581
AMA
1.Bektaş S, Baykuş O. Doğrudan ve Dolaylı Yabancı Yatırımların E7 Ülkelerinde Ekonomik Büyümeye Etkisi: Panel Nedensellik Analizinden Kanıtlar. MJSS. 2026;15(2):545-559. doi:10.33206/mjss.1658581
Chicago
Bektaş, Selahattin, and Ogün Baykuş. 2026. “Doğrudan Ve Dolaylı Yabancı Yatırımların E7 Ülkelerinde Ekonomik Büyümeye Etkisi: Panel Nedensellik Analizinden Kanıtlar”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 15 (2): 545-59. https://doi.org/10.33206/mjss.1658581.
EndNote
Bektaş S, Baykuş O (April 1, 2026) Doğrudan ve Dolaylı Yabancı Yatırımların E7 Ülkelerinde Ekonomik Büyümeye Etkisi: Panel Nedensellik Analizinden Kanıtlar. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 15 2 545–559.
IEEE
[1]S. Bektaş and O. Baykuş, “Doğrudan ve Dolaylı Yabancı Yatırımların E7 Ülkelerinde Ekonomik Büyümeye Etkisi: Panel Nedensellik Analizinden Kanıtlar”, MJSS, vol. 15, no. 2, pp. 545–559, Apr. 2026, doi: 10.33206/mjss.1658581.
ISNAD
Bektaş, Selahattin - Baykuş, Ogün. “Doğrudan Ve Dolaylı Yabancı Yatırımların E7 Ülkelerinde Ekonomik Büyümeye Etkisi: Panel Nedensellik Analizinden Kanıtlar”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 15/2 (April 1, 2026): 545-559. https://doi.org/10.33206/mjss.1658581.
JAMA
1.Bektaş S, Baykuş O. Doğrudan ve Dolaylı Yabancı Yatırımların E7 Ülkelerinde Ekonomik Büyümeye Etkisi: Panel Nedensellik Analizinden Kanıtlar. MJSS. 2026;15:545–559.
MLA
Bektaş, Selahattin, and Ogün Baykuş. “Doğrudan Ve Dolaylı Yabancı Yatırımların E7 Ülkelerinde Ekonomik Büyümeye Etkisi: Panel Nedensellik Analizinden Kanıtlar”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, vol. 15, no. 2, Apr. 2026, pp. 545-59, doi:10.33206/mjss.1658581.
Vancouver
1.Selahattin Bektaş, Ogün Baykuş. Doğrudan ve Dolaylı Yabancı Yatırımların E7 Ülkelerinde Ekonomik Büyümeye Etkisi: Panel Nedensellik Analizinden Kanıtlar. MJSS. 2026 Apr. 1;15(2):545-59. doi:10.33206/mjss.1658581

MANAS Journal of Social Studies
 

Published issues, issue files, and article files are licensed under the Creative Commons CC-BY-NC-ND 4.0 license.

The content on our website is licensed under the Creative Commons CC-BY-NC 4.0 license.