Araştırma Makalesi

Doğrudan ve Dolaylı Yabancı Yatırımların E7 Ülkelerinde Ekonomik Büyümeye Etkisi: Panel Nedensellik Analizinden Kanıtlar

Cilt: 15 Sayı: 2 28 Nisan 2026
PDF İndir
EN TR

Doğrudan ve Dolaylı Yabancı Yatırımların E7 Ülkelerinde Ekonomik Büyümeye Etkisi: Panel Nedensellik Analizinden Kanıtlar

Öz

Doğrudan ve dolaylı yabancı yatırımlar, tüm ekonomilerde kalkınma ve ekonomik büyüme adına ehemmiyet gösterilmesi gereken konulardır. Çünkü doğrudan ve dolaylı yabancı yatırımlar ekonomiye; istihdam olanaklarının arttırılması, sanayi ve teknolojik gelişmelerin teşvik edilmesi, sermaye piyasalarının hacminin arttırılması ve finansal ürün yelpazesinin genişlemesi gibi konularda olumlu katkılar sağlamaktadır. Bu katkılar tüm ülke ekonomileri için özellikle de gelişmekte ve sanayileşmekte olan ekonomiler için önem taşımaktadır. Çünkü bu ekonomilerde doğrudan ve dolaylı yabancı yatırımlar sermaye birikimi sağlamanın en etkili yöntemleri arasında yer almaktadır. Bu bağlamda çalışmada, E7 ülkelerinde ekonomik büyüme ile doğrudan ve dolaylı yabancı yatırımların arasındaki nedensellik ilişkisi incelenmiştir. Çalışmada bağımlı değişken, ekonomik büyüme; bağımsız değişkenler ise doğrudan ve dolaylı yabancı yatırımlar, işsizlik ve enflasyondur. Doğrudan ve dolaylı yabancı yatırımlar, analizin temel değişkenlerini oluştururken, enflasyon ve işsizlik ise ampirik modele kontrol değişken olarak ilave edilmiştir. Yapılan analizler çerçevesinde ampirik modelde birimler arası korelasyon ve heterojenliğin varlığı tespit edilmiştir. Bundan dolayı çalışmanın analizinde birimler arası korelasyon ve heterojenliği dikkate alan “Judois, Karavias ve Sarafidis” (2021) heterojen panel nedensellik analizi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular neticesinde doğrudan yabancı yatırımlardan ekonomik büyümeye doğru tek taraflı bir nedensellik, dolaylı yabacı yatırımlar ve ekonomik büyümeye arasında ise çift yönlü bir nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Bu sonuçlara ek olarak işsizlik ve ekonomik büyüme arasında çift yönlü bir nedenselliğin varlığı ortaya koyulurken, enflasyon ve ekonomik büyüme arasında herhangi bir nedensellik ilişkisine rastlanamamıştır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

“Doğrudan ve Dolaylı Yabancı Yatırımların E7 Ülkelerinde Ekonomik Büyümeye Etkisi: Panel Nedensellik Analizinden Kanıtlar” başlıklı çalışmanın yazım sürecinde bilimsel kurallara, etik ve alıntı kurallarına uyulmuş; toplanan veriler üzerinde herhangi bir tahrifat yapılmamış ve bu çalışma herhangi başka bir akademik yayın ortamına değerlendirme için gönderilmemiştir. Bu araştırma da etik kurul kararı zorunluluğu bulunmamaktadır. Araştırmacıların Katkı Oranı Beyanı: Yazarların çalışmadaki katkı oranları eşittir. Çatışma Beyanı: Çalışmada herhangi bir potansiyel çıkar çatışması söz konusu değildir. Finansman: Bu çalışma için herhangi bir kurum veya kuruluştan destek alınmamıştır. Yapay Zeka ve Türleri Kullanım Beyanı: Bu makalenin yazımında yapay zeka ve türleri kullanılmamıştır. Veri Paylaşım Beyanı: Bu çalışmanın verilerini bulguların doğrulanması amacıyla makul bir talep üzerine “etik ilkeler ve yayın politikası”nın ilgili kısmında belirtilen şartlara göre paylaşabileceğimizi beyan ederiz.

Kaynakça

  1. Abduvaliev, M. (2023). The Impact of Investments on Economic Growth: Evidence from Tajikistan, MPRA Paper, No: 116635.
  2. Agrawal, G. (2015). Foreign Direct Investment and Economic Growth in BRICS Economies: A Panel Data Analysis. Journal of Economics, Business and Management, 3(4), 421-424.
  3. Ai-jun, G., Mohsin, AKM., Ahmed SF., Shumshunnahar, M., Rahman, A. ve Amer EAAA. (2024). Exploring the Nexus Between FDI İnflows and Economic Growth: A Sectoral Level Analysis. Plos One, 19(5), 1-14.
  4. Alagöz, M., Erdoğan, S., ve Topallı, N. (2008). Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları ve Ekonomik Büyüme: Türkiye Deneyimi 1992-2007, Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1),79-89.
  5. Albulescu, C.T. (2015). Do Foreign Direct and Portfolio Investments Affect Long-Term Economic Growth in Central and Eastern Europe? Procedia Economics and Finance 23, 507 – 512.
  6. Antwı, S., Mılls, E.F.E.A., Mılls, G.A. ve Zhao, X. (2013). Impact of Foreign Direct İnvestment on Economic Growth: Empirical Evidence from Ghana. International Journal of Academic Research in Accounting, Finance and Management Sciences, 3(1), 18–25.
  7. Arslan, Z. ve Karadaş, H.A. (2024). Farklı Sektörlere Yönelik Doğrudan Yabancı Yatırımların Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisi: Türkiye Örneği. Journal of Academic Opinion, 4(2), 42-51.
  8. Aydıngülü Sakalsız, S. ve Şahin, S. (2023). The Lınkage Between Foreıgn Dırect Investment And Economıc Growth in E7 Countrıes: The Moderatıng Role of World Uncertaınty. Uluslararası İşletme, Ekonomi ve Yönetim Perspektifleri Dergisi, 7(2), 360-378.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Büyüme, Makro İktisat (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

15 Mart 2025

Kabul Tarihi

16 Şubat 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 15 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Bektaş, S., & Baykuş, O. (2026). Doğrudan ve Dolaylı Yabancı Yatırımların E7 Ülkelerinde Ekonomik Büyümeye Etkisi: Panel Nedensellik Analizinden Kanıtlar. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 15(2), 545-559. https://doi.org/10.33206/mjss.1658581
AMA
1.Bektaş S, Baykuş O. Doğrudan ve Dolaylı Yabancı Yatırımların E7 Ülkelerinde Ekonomik Büyümeye Etkisi: Panel Nedensellik Analizinden Kanıtlar. MJSS. 2026;15(2):545-559. doi:10.33206/mjss.1658581
Chicago
Bektaş, Selahattin, ve Ogün Baykuş. 2026. “Doğrudan ve Dolaylı Yabancı Yatırımların E7 Ülkelerinde Ekonomik Büyümeye Etkisi: Panel Nedensellik Analizinden Kanıtlar”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 15 (2): 545-59. https://doi.org/10.33206/mjss.1658581.
EndNote
Bektaş S, Baykuş O (01 Nisan 2026) Doğrudan ve Dolaylı Yabancı Yatırımların E7 Ülkelerinde Ekonomik Büyümeye Etkisi: Panel Nedensellik Analizinden Kanıtlar. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 15 2 545–559.
IEEE
[1]S. Bektaş ve O. Baykuş, “Doğrudan ve Dolaylı Yabancı Yatırımların E7 Ülkelerinde Ekonomik Büyümeye Etkisi: Panel Nedensellik Analizinden Kanıtlar”, MJSS, c. 15, sy 2, ss. 545–559, Nis. 2026, doi: 10.33206/mjss.1658581.
ISNAD
Bektaş, Selahattin - Baykuş, Ogün. “Doğrudan ve Dolaylı Yabancı Yatırımların E7 Ülkelerinde Ekonomik Büyümeye Etkisi: Panel Nedensellik Analizinden Kanıtlar”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 15/2 (01 Nisan 2026): 545-559. https://doi.org/10.33206/mjss.1658581.
JAMA
1.Bektaş S, Baykuş O. Doğrudan ve Dolaylı Yabancı Yatırımların E7 Ülkelerinde Ekonomik Büyümeye Etkisi: Panel Nedensellik Analizinden Kanıtlar. MJSS. 2026;15:545–559.
MLA
Bektaş, Selahattin, ve Ogün Baykuş. “Doğrudan ve Dolaylı Yabancı Yatırımların E7 Ülkelerinde Ekonomik Büyümeye Etkisi: Panel Nedensellik Analizinden Kanıtlar”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, c. 15, sy 2, Nisan 2026, ss. 545-59, doi:10.33206/mjss.1658581.
Vancouver
1.Selahattin Bektaş, Ogün Baykuş. Doğrudan ve Dolaylı Yabancı Yatırımların E7 Ülkelerinde Ekonomik Büyümeye Etkisi: Panel Nedensellik Analizinden Kanıtlar. MJSS. 01 Nisan 2026;15(2):545-59. doi:10.33206/mjss.1658581

MANAS Journal of Social Studies (MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi)     

Yayınlanan sayılar, sayı dosyaları ve makale dosyaları creative commons CC-BY-NC-ND 4.0 lisanslıdır. 

Sitemiz içerikleri ise creative commons CC-BY-NC 4.0 lisanslıdır.