Research Article

Bazı makarnalık buğday çeşitlerinde Fe, Zn ve Fe+Zn gübre uygulamalarının sarı pas hastalığının şiddetine etkileri

Volume: 28 Number: 3 December 18, 2023
TR EN

Bazı makarnalık buğday çeşitlerinde Fe, Zn ve Fe+Zn gübre uygulamalarının sarı pas hastalığının şiddetine etkileri

Öz

Bu araştırmada, bazı makarnalık buğday çeşitlerinin fenolojik dönemlerinde farklı dozlarda uygulanan mineral gübre uygulamalarının pas hastalığının şiddeti üzerine etkileri 2018-2019 yetiştirme sezonunda araştırılmıştır. Makarnalık (Kızıltan 91, Eminbey, Çeşit-1252 ve Mirzabey) ve standart buğday çeşitlerine (Morocco ve Little Clup) kardeşlenmeden sapa kalkma dönemine kadar olan farklı dozlarda Fe (Fe5, Fe10, Fe20), Zn (Zn7.5, Zn15, Zn30) ve kombinasyonları (Fe+Zn (5+7.5), Fe+Zn (10+15), Fe+Zn (20+30)) uygulanmıştır. Farklı dozda gübre uygulamalarına karşın hastalık şiddetindeki değişimler 4 farklı fenolojik dönemde ArcGIS‘ın “Image Classification” modülünde kontrolsüz sınıflandırma yöntemiyle değerlendirilmiştir. Gübre uygulaması yapılmayan çeşitlerle kıyaslandığında, erken dönemde makarnalık Kızıltan-91 ve Çeşit-1252 çeşitlerinde Fe ve Zn gübre uygulamalarının tüm dozlarda hastalık şiddetinde azalmaya neden olmuştur. Eminbey çeşidinde Fe, Zn ve Fe+Zn gübre dozu uygulamalarında hastalık şiddetinde değişen düzeylerde artışlar belirlenirken, en fazla artışlar orta-geç dönemde (+%200) saptanmıştır. Mirzabey 2000 çeşidi için Fe gübre dozu uygulamalarında hastalık şiddetinde azalmaların, daha çok erken dönemde (-%16.69) olduğu değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Project Number

YÖK Tez No: 671046

Ethical Statement

Bu makalede insan veya hayvan deneklerle herhangi bir çalışma bulunmaması nedeniyle etik onaya gerek duyulmamaktadır.

Thanks

Bu çalışma Metin AYDOĞDU tarafından Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarımsal Biyoteknoloji Anabilim Dalında yürütülen “Kışlık buğdayda farklı demir ve çinko uygulamalarının sarı pas (Puccinia striiformis f. sp. tritici) hastalığı üzerine olan mevsimsel etkilerinin çok bantlı veriler kullanılarak belirlenmesi” isimli yüksek lisans tezinin (YÖK Tez No: 671046 /Tarih: 25.05.2021) bir kısmını kapsamaktadır. Tez jürisinde bulunan sayın Prof. Dr. Hikmet GÜNAL ve sayın Dr. Öğr. Üyesi Nurullah ACİR’e katkılarından dolayı teşekkür ederiz. Çalışmaya katkılarından dolayı Dr. Nilüfer AKÇİ ve Dr. Esra ÇELİK’e teşekkür ederiz.

References

  1. Abd-El-Kareem, F., El-Mougy, N.S., El-Gamal, N.G., & Fotouh, Y.O. (2004). Induction of resistance in squash plants against powdery mildew and Alternaria leaf spot diseases using chemical inducers as protective or therapeutic treatments. Egyptian Journal of Phytopathology, 32 (1-2), 65-76. https://doi.org/10.21657/soilst.1328499
  2. Agrios, G.N. (2005). Plant pathology. 5th edn, Elsevier Academic Press, California, USA.
  3. Akan, K. (2019). Sarı pas (Puccinia striiformis f. sp. tritici) hastalığına dayanıklı makarnalık buğday hatlarının geliştirilmesi. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 6 (4), 661-670. https://doi.org/10.30910/turkjans.633548
  4. Anonim (2019). Ankara Yenimahalle Lokasyonu İklim Verileri. T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü.
  5. Atkinson, D., & McKinlay, R.G. (1997). Crop protection and its integration within sustainable farming systems. Agriculture, Ecosystems & Environment, 64 (2), 87-93. https://doi.org/10.1016/S0167-8809(97)00026-1
  6. Batish, D.R., Singh, H.P., Setia, N., Kohli, R.K., Kaur, S., & Yadav, S.S. (2007). Alternative control of littleseed canary grass using eucalypt oil. Agronomy for Sustainable Development, 27, 171-177. https://doi.org/10.1051/agro:2007008
  7. Bolle-Jones, E.W., & Hilton, R.N. (1956). Zinc-deficiency of Hevea brasiliensis as a predisposing factor to Oidium infection. Nature, 177 (4509), 619-620.
  8. Camprubí, A., Estaún, V., El Bakali, M.A., Garcia-Figueres, F., & Calvet, C. (2007). Alternative strawberry production using solarization, metham sodium and beneficial soil microbes as plant protection methods. Agronomy for Sustainable Development, 27, 179-184. https://doi.org/10.1051/agro:2007007

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Plant Protection (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

December 1, 2023

Publication Date

December 18, 2023

Submission Date

July 10, 2023

Acceptance Date

September 19, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 28 Number: 3

APA
Aydoğdu, M., & Akan, K. (2023). Bazı makarnalık buğday çeşitlerinde Fe, Zn ve Fe+Zn gübre uygulamalarının sarı pas hastalığının şiddetine etkileri. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 28(3), 694-711. https://doi.org/10.37908/mkutbd.1325285