TR
EN
Bazı makarnalık buğday çeşitlerinde Fe, Zn ve Fe+Zn gübre uygulamalarının sarı pas hastalığının şiddetine etkileri
Öz
Bu araştırmada, bazı makarnalık buğday çeşitlerinin fenolojik dönemlerinde farklı dozlarda uygulanan mineral gübre uygulamalarının pas hastalığının şiddeti üzerine etkileri 2018-2019 yetiştirme sezonunda araştırılmıştır. Makarnalık (Kızıltan 91, Eminbey, Çeşit-1252 ve Mirzabey) ve standart buğday çeşitlerine (Morocco ve Little Clup) kardeşlenmeden sapa kalkma dönemine kadar olan farklı dozlarda Fe (Fe5, Fe10, Fe20), Zn (Zn7.5, Zn15, Zn30) ve kombinasyonları (Fe+Zn (5+7.5), Fe+Zn (10+15), Fe+Zn (20+30)) uygulanmıştır. Farklı dozda gübre uygulamalarına karşın hastalık şiddetindeki değişimler 4 farklı fenolojik dönemde ArcGIS‘ın “Image Classification” modülünde kontrolsüz sınıflandırma yöntemiyle değerlendirilmiştir. Gübre uygulaması yapılmayan çeşitlerle kıyaslandığında, erken dönemde makarnalık Kızıltan-91 ve Çeşit-1252 çeşitlerinde Fe ve Zn gübre uygulamalarının tüm dozlarda hastalık şiddetinde azalmaya neden olmuştur. Eminbey çeşidinde Fe, Zn ve Fe+Zn gübre dozu uygulamalarında hastalık şiddetinde değişen düzeylerde artışlar belirlenirken, en fazla artışlar orta-geç dönemde (+%200) saptanmıştır. Mirzabey 2000 çeşidi için Fe gübre dozu uygulamalarında hastalık şiddetinde azalmaların, daha çok erken dönemde (-%16.69) olduğu değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Proje Numarası
YÖK Tez No: 671046
Etik Beyan
Bu makalede insan veya hayvan deneklerle herhangi bir çalışma bulunmaması nedeniyle etik onaya gerek duyulmamaktadır.
Teşekkür
Bu çalışma Metin AYDOĞDU tarafından Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarımsal Biyoteknoloji Anabilim Dalında yürütülen “Kışlık buğdayda farklı demir ve çinko uygulamalarının sarı pas (Puccinia striiformis f. sp. tritici) hastalığı üzerine olan mevsimsel etkilerinin çok bantlı veriler kullanılarak belirlenmesi” isimli yüksek lisans tezinin (YÖK Tez No: 671046 /Tarih: 25.05.2021) bir kısmını kapsamaktadır. Tez jürisinde bulunan sayın Prof. Dr. Hikmet GÜNAL ve sayın Dr. Öğr. Üyesi Nurullah ACİR’e katkılarından dolayı teşekkür ederiz. Çalışmaya katkılarından dolayı Dr. Nilüfer AKÇİ ve Dr. Esra ÇELİK’e teşekkür ederiz.
Kaynakça
- Abd-El-Kareem, F., El-Mougy, N.S., El-Gamal, N.G., & Fotouh, Y.O. (2004). Induction of resistance in squash plants against powdery mildew and Alternaria leaf spot diseases using chemical inducers as protective or therapeutic treatments. Egyptian Journal of Phytopathology, 32 (1-2), 65-76. https://doi.org/10.21657/soilst.1328499
- Agrios, G.N. (2005). Plant pathology. 5th edn, Elsevier Academic Press, California, USA.
- Akan, K. (2019). Sarı pas (Puccinia striiformis f. sp. tritici) hastalığına dayanıklı makarnalık buğday hatlarının geliştirilmesi. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 6 (4), 661-670. https://doi.org/10.30910/turkjans.633548
- Anonim (2019). Ankara Yenimahalle Lokasyonu İklim Verileri. T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü.
- Atkinson, D., & McKinlay, R.G. (1997). Crop protection and its integration within sustainable farming systems. Agriculture, Ecosystems & Environment, 64 (2), 87-93. https://doi.org/10.1016/S0167-8809(97)00026-1
- Batish, D.R., Singh, H.P., Setia, N., Kohli, R.K., Kaur, S., & Yadav, S.S. (2007). Alternative control of littleseed canary grass using eucalypt oil. Agronomy for Sustainable Development, 27, 171-177. https://doi.org/10.1051/agro:2007008
- Bolle-Jones, E.W., & Hilton, R.N. (1956). Zinc-deficiency of Hevea brasiliensis as a predisposing factor to Oidium infection. Nature, 177 (4509), 619-620.
- Camprubí, A., Estaún, V., El Bakali, M.A., Garcia-Figueres, F., & Calvet, C. (2007). Alternative strawberry production using solarization, metham sodium and beneficial soil microbes as plant protection methods. Agronomy for Sustainable Development, 27, 179-184. https://doi.org/10.1051/agro:2007007
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Bitki Koruma (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
1 Aralık 2023
Yayımlanma Tarihi
18 Aralık 2023
Gönderilme Tarihi
10 Temmuz 2023
Kabul Tarihi
19 Eylül 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 28 Sayı: 3
APA
Aydoğdu, M., & Akan, K. (2023). Bazı makarnalık buğday çeşitlerinde Fe, Zn ve Fe+Zn gübre uygulamalarının sarı pas hastalığının şiddetine etkileri. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 28(3), 694-711. https://doi.org/10.37908/mkutbd.1325285
AMA
1.Aydoğdu M, Akan K. Bazı makarnalık buğday çeşitlerinde Fe, Zn ve Fe+Zn gübre uygulamalarının sarı pas hastalığının şiddetine etkileri. MKU. Tar. Bil. Derg. 2023;28(3):694-711. doi:10.37908/mkutbd.1325285
Chicago
Aydoğdu, Metin, ve Kadir Akan. 2023. “Bazı makarnalık buğday çeşitlerinde Fe, Zn ve Fe+Zn gübre uygulamalarının sarı pas hastalığının şiddetine etkileri”. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 28 (3): 694-711. https://doi.org/10.37908/mkutbd.1325285.
EndNote
Aydoğdu M, Akan K (01 Aralık 2023) Bazı makarnalık buğday çeşitlerinde Fe, Zn ve Fe+Zn gübre uygulamalarının sarı pas hastalığının şiddetine etkileri. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 28 3 694–711.
IEEE
[1]M. Aydoğdu ve K. Akan, “Bazı makarnalık buğday çeşitlerinde Fe, Zn ve Fe+Zn gübre uygulamalarının sarı pas hastalığının şiddetine etkileri”, MKU. Tar. Bil. Derg., c. 28, sy 3, ss. 694–711, Ara. 2023, doi: 10.37908/mkutbd.1325285.
ISNAD
Aydoğdu, Metin - Akan, Kadir. “Bazı makarnalık buğday çeşitlerinde Fe, Zn ve Fe+Zn gübre uygulamalarının sarı pas hastalığının şiddetine etkileri”. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 28/3 (01 Aralık 2023): 694-711. https://doi.org/10.37908/mkutbd.1325285.
JAMA
1.Aydoğdu M, Akan K. Bazı makarnalık buğday çeşitlerinde Fe, Zn ve Fe+Zn gübre uygulamalarının sarı pas hastalığının şiddetine etkileri. MKU. Tar. Bil. Derg. 2023;28:694–711.
MLA
Aydoğdu, Metin, ve Kadir Akan. “Bazı makarnalık buğday çeşitlerinde Fe, Zn ve Fe+Zn gübre uygulamalarının sarı pas hastalığının şiddetine etkileri”. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, c. 28, sy 3, Aralık 2023, ss. 694-11, doi:10.37908/mkutbd.1325285.
Vancouver
1.Metin Aydoğdu, Kadir Akan. Bazı makarnalık buğday çeşitlerinde Fe, Zn ve Fe+Zn gübre uygulamalarının sarı pas hastalığının şiddetine etkileri. MKU. Tar. Bil. Derg. 01 Aralık 2023;28(3):694-711. doi:10.37908/mkutbd.1325285