Research Article

Çukurova bölgesi soya (Glycine max (L.) Merr.) ekim alanlarında Amaranthus palmeri S. Watson’un yayılış ve yoğunluk dinamizmi

Volume: 30 Number: 3 December 31, 2025
EN TR

Çukurova bölgesi soya (Glycine max (L.) Merr.) ekim alanlarında Amaranthus palmeri S. Watson’un yayılış ve yoğunluk dinamizmi

Öz

Bu çalışma, sahip olduğu yüksek rekabet gücü ve birçok herbisite karşı geliştirdiği direnç nedeniyle son yıllarda küresel tarımsal üretim için önemli bir tehdit olarak öne çıkan istilacı yabancı ot türü Amaranthus palmeri S. Watson’un Çukurova bölgesindeki yayılışını belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Arazi çalışmaları, 2023 yılı yaz döneminde Adana, Osmaniye ve Mersin illerinde toplam 143 örnekleme noktasında gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulguları, A. palmeri’nin bölge genelinde %37,57 oranında rastlandığını ortaya koymuştur. Ancak yalnızca soya fasulyesi ekim alanları değerlendirildiğinde bu oran %58,20’ye yükselmiştir. İl bazında incelendiğinde, en yüksek yoğunluk Adana’da (%86,6) ve bunu takiben Osmaniye’de (%66,6) belirlenmiştir. Bu sonuçlar, A. palmeri’nin Çukurova’da yalnızca kalıcı bir şekilde yerleşmediğini, aynı zamanda soya tarım sistemlerine güçlü bir uyum sağlayarak ürün verimini ve üretimin sürdürülebilirliğini tehdit eden kritik bir faktör haline geldiğini göstermektedir. Sonuç olarak, A. palmeri Çukurova’da, özellikle Adana ve Osmaniye illerinde soya üretimi açısından giderek artan ve ciddi bir risk oluşturmaktadır. Bu nedenle, önleyici, kültürel ve kimyasal yöntemleri içeren entegre yabancı ot yönetim stratejilerinin geliştirilmesi ve uygulanması, ayrıca üreticilerin bu konuda bilinçlendirilmesi büyük önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

Ethical Statement

Makale yazarları aralarında herhangi bir çıkar çatışması olmadığını beyan ederler. Bu çalışma birinci yazarın doktora tezinin bir bölümüdür.

Thanks

Çalışmanın yürütülmesi esnasında finansal kaynak sağlaması nedeniyle Agro Teknik Tarımsal Danışmanlık Ltd. Şti.’ne, ayrıca surveyler esnasında desteği için Zir. Yük. Müh. Mahmut ERTEM’e teşekkür ederiz

References

  1. Anonim (2025). Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü Verileri. (En Son Erişim: 01.10.2025).
  2. Arslan, M., Uremis, I., & Uludag, A. (2006). The critical period of weed control in double-cropped soybean. Phytoparasitica, 34 (2),159-166. https://doi.org/10.1007/BF02981316
  3. Bensch, C.N., Horak, M.J., & Peterson, D. (2003). Interference of redroot pigweed (Amaranthus retroflexus), palmer amaranth (A. palmeri), and common waterhemp (A. rudis) in soybean. Weed Science, 51 (1), 37-43. https://www.jstor.org/stable/4046623
  4. Berger, S., Madeira, P., Ferrell, J., Gettys, L., Morichetti, S., Cantero, J., & Cesar, O.N. (2016). Palmer amaranth identification and ALS-resistance in Argentina. Weed Science, 64, 312-320. https://www.jstor.org/stable/26420694
  5. Doğan, M.N., Boz, O., Brants, I. O., Ertem, M., & Eren, O. (2017). Occurrence of Amaranthus palmeri in citrus plantations in Adana, Osmaniye and Hatay provinces of Turkey. In Proceedings of 5th International Symposium Weeds and Invasive Plants, Chios, Greece. pp. 52-53.
  6. Doğan, M.N., Ertem, M., & Boz, O. (2018). Amaranthus palmeri – a new weed species for Turkey. In Proceedings of Türkiye VII. Bitki Koruma Kongresi, Muğla, Türkiye. pp. 118.
  7. Ehleringer, J. (1983). Ecophysiology of Amaranthus palmeri, a Sonoran Desert summer annual. Oecologia, 57, 107-112. https://doi.org/10.1007/BF00379568
  8. EPPO (European and Mediterranean Plant Protection Organization) (2025). Data sheets on quarantine pests: Amaranthus palmeri. EPPO Global Database. https://gd.eppo.int/taxon/AMAPA/distribution (En Son Erişim: 01.10.2025).

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Plant Protection (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

December 3, 2025

Publication Date

December 31, 2025

Submission Date

October 6, 2025

Acceptance Date

November 12, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 30 Number: 3

APA
Dalkılıç, N., Doğan, N., & Üremiş, İ. (2025). Çukurova bölgesi soya (Glycine max (L.) Merr.) ekim alanlarında Amaranthus palmeri S. Watson’un yayılış ve yoğunluk dinamizmi. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 30(3), 984-993. https://doi.org/10.37908/mkutbd.1797971