Araştırma Makalesi

Çukurova bölgesi soya (Glycine max (L.) Merr.) ekim alanlarında Amaranthus palmeri S. Watson’un yayılış ve yoğunluk dinamizmi

Cilt: 30 Sayı: 3 31 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Çukurova bölgesi soya (Glycine max (L.) Merr.) ekim alanlarında Amaranthus palmeri S. Watson’un yayılış ve yoğunluk dinamizmi

Öz

Bu çalışma, sahip olduğu yüksek rekabet gücü ve birçok herbisite karşı geliştirdiği direnç nedeniyle son yıllarda küresel tarımsal üretim için önemli bir tehdit olarak öne çıkan istilacı yabancı ot türü Amaranthus palmeri S. Watson’un Çukurova bölgesindeki yayılışını belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Arazi çalışmaları, 2023 yılı yaz döneminde Adana, Osmaniye ve Mersin illerinde toplam 143 örnekleme noktasında gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulguları, A. palmeri’nin bölge genelinde %37,57 oranında rastlandığını ortaya koymuştur. Ancak yalnızca soya fasulyesi ekim alanları değerlendirildiğinde bu oran %58,20’ye yükselmiştir. İl bazında incelendiğinde, en yüksek yoğunluk Adana’da (%86,6) ve bunu takiben Osmaniye’de (%66,6) belirlenmiştir. Bu sonuçlar, A. palmeri’nin Çukurova’da yalnızca kalıcı bir şekilde yerleşmediğini, aynı zamanda soya tarım sistemlerine güçlü bir uyum sağlayarak ürün verimini ve üretimin sürdürülebilirliğini tehdit eden kritik bir faktör haline geldiğini göstermektedir. Sonuç olarak, A. palmeri Çukurova’da, özellikle Adana ve Osmaniye illerinde soya üretimi açısından giderek artan ve ciddi bir risk oluşturmaktadır. Bu nedenle, önleyici, kültürel ve kimyasal yöntemleri içeren entegre yabancı ot yönetim stratejilerinin geliştirilmesi ve uygulanması, ayrıca üreticilerin bu konuda bilinçlendirilmesi büyük önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Makale yazarları aralarında herhangi bir çıkar çatışması olmadığını beyan ederler. Bu çalışma birinci yazarın doktora tezinin bir bölümüdür.

Teşekkür

Çalışmanın yürütülmesi esnasında finansal kaynak sağlaması nedeniyle Agro Teknik Tarımsal Danışmanlık Ltd. Şti.’ne, ayrıca surveyler esnasında desteği için Zir. Yük. Müh. Mahmut ERTEM’e teşekkür ederiz

Kaynakça

  1. Anonim (2025). Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü Verileri. (En Son Erişim: 01.10.2025).
  2. Arslan, M., Uremis, I., & Uludag, A. (2006). The critical period of weed control in double-cropped soybean. Phytoparasitica, 34 (2),159-166. https://doi.org/10.1007/BF02981316
  3. Bensch, C.N., Horak, M.J., & Peterson, D. (2003). Interference of redroot pigweed (Amaranthus retroflexus), palmer amaranth (A. palmeri), and common waterhemp (A. rudis) in soybean. Weed Science, 51 (1), 37-43. https://www.jstor.org/stable/4046623
  4. Berger, S., Madeira, P., Ferrell, J., Gettys, L., Morichetti, S., Cantero, J., & Cesar, O.N. (2016). Palmer amaranth identification and ALS-resistance in Argentina. Weed Science, 64, 312-320. https://www.jstor.org/stable/26420694
  5. Doğan, M.N., Boz, O., Brants, I. O., Ertem, M., & Eren, O. (2017). Occurrence of Amaranthus palmeri in citrus plantations in Adana, Osmaniye and Hatay provinces of Turkey. In Proceedings of 5th International Symposium Weeds and Invasive Plants, Chios, Greece. pp. 52-53.
  6. Doğan, M.N., Ertem, M., & Boz, O. (2018). Amaranthus palmeri – a new weed species for Turkey. In Proceedings of Türkiye VII. Bitki Koruma Kongresi, Muğla, Türkiye. pp. 118.
  7. Ehleringer, J. (1983). Ecophysiology of Amaranthus palmeri, a Sonoran Desert summer annual. Oecologia, 57, 107-112. https://doi.org/10.1007/BF00379568
  8. EPPO (European and Mediterranean Plant Protection Organization) (2025). Data sheets on quarantine pests: Amaranthus palmeri. EPPO Global Database. https://gd.eppo.int/taxon/AMAPA/distribution (En Son Erişim: 01.10.2025).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bitki Koruma (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

3 Aralık 2025

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

6 Ekim 2025

Kabul Tarihi

12 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 30 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Dalkılıç, N., Doğan, N., & Üremiş, İ. (2025). Çukurova bölgesi soya (Glycine max (L.) Merr.) ekim alanlarında Amaranthus palmeri S. Watson’un yayılış ve yoğunluk dinamizmi. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 30(3), 984-993. https://doi.org/10.37908/mkutbd.1797971
AMA
1.Dalkılıç N, Doğan N, Üremiş İ. Çukurova bölgesi soya (Glycine max (L.) Merr.) ekim alanlarında Amaranthus palmeri S. Watson’un yayılış ve yoğunluk dinamizmi. MKU. Tar. Bil. Derg. 2025;30(3):984-993. doi:10.37908/mkutbd.1797971
Chicago
Dalkılıç, Nilay, Nedim Doğan, ve İlhan Üremiş. 2025. “Çukurova bölgesi soya (Glycine max (L.) Merr.) ekim alanlarında Amaranthus palmeri S. Watson’un yayılış ve yoğunluk dinamizmi”. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 30 (3): 984-93. https://doi.org/10.37908/mkutbd.1797971.
EndNote
Dalkılıç N, Doğan N, Üremiş İ (01 Aralık 2025) Çukurova bölgesi soya (Glycine max (L.) Merr.) ekim alanlarında Amaranthus palmeri S. Watson’un yayılış ve yoğunluk dinamizmi. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 30 3 984–993.
IEEE
[1]N. Dalkılıç, N. Doğan, ve İ. Üremiş, “Çukurova bölgesi soya (Glycine max (L.) Merr.) ekim alanlarında Amaranthus palmeri S. Watson’un yayılış ve yoğunluk dinamizmi”, MKU. Tar. Bil. Derg., c. 30, sy 3, ss. 984–993, Ara. 2025, doi: 10.37908/mkutbd.1797971.
ISNAD
Dalkılıç, Nilay - Doğan, Nedim - Üremiş, İlhan. “Çukurova bölgesi soya (Glycine max (L.) Merr.) ekim alanlarında Amaranthus palmeri S. Watson’un yayılış ve yoğunluk dinamizmi”. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 30/3 (01 Aralık 2025): 984-993. https://doi.org/10.37908/mkutbd.1797971.
JAMA
1.Dalkılıç N, Doğan N, Üremiş İ. Çukurova bölgesi soya (Glycine max (L.) Merr.) ekim alanlarında Amaranthus palmeri S. Watson’un yayılış ve yoğunluk dinamizmi. MKU. Tar. Bil. Derg. 2025;30:984–993.
MLA
Dalkılıç, Nilay, vd. “Çukurova bölgesi soya (Glycine max (L.) Merr.) ekim alanlarında Amaranthus palmeri S. Watson’un yayılış ve yoğunluk dinamizmi”. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, c. 30, sy 3, Aralık 2025, ss. 984-93, doi:10.37908/mkutbd.1797971.
Vancouver
1.Nilay Dalkılıç, Nedim Doğan, İlhan Üremiş. Çukurova bölgesi soya (Glycine max (L.) Merr.) ekim alanlarında Amaranthus palmeri S. Watson’un yayılış ve yoğunluk dinamizmi. MKU. Tar. Bil. Derg. 01 Aralık 2025;30(3):984-93. doi:10.37908/mkutbd.1797971

22740137731737513771 13774 15432 1813713775 14624 15016 i2or 1857924881