Research Article

OECD Üyesi Ülkelerin Sermaye Kazançları Vergisi Sistemlerinin Efektif Vergileme İlkesi Açısından Değerlendirilmesi

Number: 19 July 21, 2026
EN TR

OECD Üyesi Ülkelerin Sermaye Kazançları Vergisi Sistemlerinin Efektif Vergileme İlkesi Açısından Değerlendirilmesi

Abstract

Bu çalışmanın amacı OECD ülkelerinin vergi sistemleri ile sınırlı olarak sermaye kazançlarının efektif vergilendirilmesine yönelik alternatifleri tartışmak ve tipik gerçekleşme yaklaşımının güçlendirilmesine yönelik önerilerde bulunmaktır. Bu bakımdan çalışma politika analizi niteliğinde kuramsal bir çalışmadır. Bunun için ayrıntılı bir literatür taraması yapılmış ve ülkelerin 2023 yılı itibariyle güncel sermaye vergisi rejimleri analiz edilmiştir. Ulaşılan sonuçlara göre sermaye kazançlarının farklı vergi muamelesine tabi tutulmasının neden olduğu kilitlenme etkilerini ve vergiden kaçınma fırsatlarını azaltabilmek için çeşitli seçenekler arasında; i) enflasyon ayarlaması, ii) normal getiri indirimi, iii) verginin yayılması, iv) zararları devretme kolaylığı sağlanması, v) vergi oranlarının uyumlaştırılması, vi) varsayılan gerçekleşme, vii) geriye dönük vergileme ve viii) tahakkuk esası bulunmaktadır. Bu seçeneklerin her birinin olumlu ve olumsuz yönlerinin dikkatlice değerlendirilmesi gerekmektedir. Bununla birlikte, varsayılan gerçekleşme yaklaşımı bazı kazançların vergiden tamamen kaçmasını önleyerek tipik gerçekleşme yaklaşımını güçlendirmede önemli bir rol oynayabilir.

Keywords

References

  1. Adam, S., Advani, A., Miller, H., ve Summers, A.(2024). Capital gains tax reform. Institute for Fiscal Studies (IFS), 336, https://doi.org/10.1920/re.ifs.2024.0336
  2. Adam, S., ve Helen, M. (2021). Taxing work and investment across legal forms: pathways to welldesigned taxes. Erişim Adresi: https://ifs.org.uk/sites/default/files/output_url_files/R184-Taxing-work-andinvestment- across-legal-forms.pdf
  3. Advani, A. (2021). Policy forum: the taxation of capital gains-principles, practice, and directions for reform. Canadian Tax Journal, 69 (4), 1231–1250. https://doi.org/10.32721/ctj.2021.69.4.pf.advani
  4. Advani, A., Hughson, H., Lonsdale, A., ve Summers, A. (2024). Should capital gains be tax privileged? Erişim Adresi: https://arunadvani.com/slides/AdvaniHughsonLonsdaleSummers2024_ShouldCapitalGainsBeTaxPrivileged.pdf
  5. Advani, A., Andrew, L., ve Summers, A. (2024). Reforming capital gains tax: revenue and distributional effects. Erişim Adresi: https://centax.org.uk/wp-content/uploads/2024/10/AdvaniLonsdaleSummers2024_CGTReform.pdf
  6. Advani, A., ve Summers, A. (2022). Measuring and taxing top incomes and wealth. Erişim Adresi: https://ifs.org.uk/inequality/wp-content/uploads/2022/04/Measuringand- taxing-top-incomes-and-wealth-IFS-Deaton-Review-Inequality.pdf
  7. Auerbach, A., J. (1991). Retrospective capital gains taxation. The American Economic Review, 81 (1), 167–178.
  8. Baselgia, E., ve Isabel Z., M. (2023). Behavioral responses to special tax regimes for the super-rich: insights from Swiss rich lists. EU Tax Observatory Working Paper, 12, 36.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Taxation Accounting

Journal Section

Research Article

Publication Date

July 21, 2026

Submission Date

September 11, 2025

Acceptance Date

May 12, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 19

APA
Çelikkaya, A. (2026). OECD Üyesi Ülkelerin Sermaye Kazançları Vergisi Sistemlerinin Efektif Vergileme İlkesi Açısından Değerlendirilmesi. Journal of Accounting and Taxation Studies, 19. https://doi.org/10.29067/muvu.1782282
AMA
1.Çelikkaya A. OECD Üyesi Ülkelerin Sermaye Kazançları Vergisi Sistemlerinin Efektif Vergileme İlkesi Açısından Değerlendirilmesi. JATS. 2026;(19). doi:10.29067/muvu.1782282
Chicago
Çelikkaya, Ali. 2026. “OECD Üyesi Ülkelerin Sermaye Kazançları Vergisi Sistemlerinin Efektif Vergileme İlkesi Açısından Değerlendirilmesi”. Journal of Accounting and Taxation Studies, nos. 19. https://doi.org/10.29067/muvu.1782282.
EndNote
Çelikkaya A (July 1, 2026) OECD Üyesi Ülkelerin Sermaye Kazançları Vergisi Sistemlerinin Efektif Vergileme İlkesi Açısından Değerlendirilmesi. Journal of Accounting and Taxation Studies 19
IEEE
[1]A. Çelikkaya, “OECD Üyesi Ülkelerin Sermaye Kazançları Vergisi Sistemlerinin Efektif Vergileme İlkesi Açısından Değerlendirilmesi”, JATS, no. 19, July 2026, doi: 10.29067/muvu.1782282.
ISNAD
Çelikkaya, Ali. “OECD Üyesi Ülkelerin Sermaye Kazançları Vergisi Sistemlerinin Efektif Vergileme İlkesi Açısından Değerlendirilmesi”. Journal of Accounting and Taxation Studies. 19 (July 1, 2026). https://doi.org/10.29067/muvu.1782282.
JAMA
1.Çelikkaya A. OECD Üyesi Ülkelerin Sermaye Kazançları Vergisi Sistemlerinin Efektif Vergileme İlkesi Açısından Değerlendirilmesi. JATS. 2026. doi:10.29067/muvu.1782282.
MLA
Çelikkaya, Ali. “OECD Üyesi Ülkelerin Sermaye Kazançları Vergisi Sistemlerinin Efektif Vergileme İlkesi Açısından Değerlendirilmesi”. Journal of Accounting and Taxation Studies, no. 19, July 2026, doi:10.29067/muvu.1782282.
Vancouver
1.Ali Çelikkaya. OECD Üyesi Ülkelerin Sermaye Kazançları Vergisi Sistemlerinin Efektif Vergileme İlkesi Açısından Değerlendirilmesi. JATS. 2026 Jul. 1;(19). doi:10.29067/muvu.1782282

Creative Commons Lisansı
This Journal Licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

This license allows reusers to distribute, remix, adapt, and build upon the material in any medium or format for noncommercial purposes only, and only so long as attribution is given to the creator.