Araştırma Makalesi

OECD Üyesi Ülkelerin Sermaye Kazançları Vergisi Sistemlerinin Efektif Vergileme İlkesi Açısından Değerlendirilmesi

Sayı: 19 21 Temmuz 2026
PDF İndir
EN TR

OECD Üyesi Ülkelerin Sermaye Kazançları Vergisi Sistemlerinin Efektif Vergileme İlkesi Açısından Değerlendirilmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı OECD ülkelerinin vergi sistemleri ile sınırlı olarak sermaye kazançlarının efektif vergilendirilmesine yönelik alternatifleri tartışmak ve tipik gerçekleşme yaklaşımının güçlendirilmesine yönelik önerilerde bulunmaktır. Bu bakımdan çalışma politika analizi niteliğinde kuramsal bir çalışmadır. Bunun için ayrıntılı bir literatür taraması yapılmış ve ülkelerin 2023 yılı itibariyle güncel sermaye vergisi rejimleri analiz edilmiştir. Ulaşılan sonuçlara göre sermaye kazançlarının farklı vergi muamelesine tabi tutulmasının neden olduğu kilitlenme etkilerini ve vergiden kaçınma fırsatlarını azaltabilmek için çeşitli seçenekler arasında; i) enflasyon ayarlaması, ii) normal getiri indirimi, iii) verginin yayılması, iv) zararları devretme kolaylığı sağlanması, v) vergi oranlarının uyumlaştırılması, vi) varsayılan gerçekleşme, vii) geriye dönük vergileme ve viii) tahakkuk esası bulunmaktadır. Bu seçeneklerin her birinin olumlu ve olumsuz yönlerinin dikkatlice değerlendirilmesi gerekmektedir. Bununla birlikte, varsayılan gerçekleşme yaklaşımı bazı kazançların vergiden tamamen kaçmasını önleyerek tipik gerçekleşme yaklaşımını güçlendirmede önemli bir rol oynayabilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adam, S., Advani, A., Miller, H., ve Summers, A.(2024). Capital gains tax reform. Institute for Fiscal Studies (IFS), 336, https://doi.org/10.1920/re.ifs.2024.0336
  2. Adam, S., ve Helen, M. (2021). Taxing work and investment across legal forms: pathways to welldesigned taxes. Erişim Adresi: https://ifs.org.uk/sites/default/files/output_url_files/R184-Taxing-work-andinvestment- across-legal-forms.pdf
  3. Advani, A. (2021). Policy forum: the taxation of capital gains-principles, practice, and directions for reform. Canadian Tax Journal, 69 (4), 1231–1250. https://doi.org/10.32721/ctj.2021.69.4.pf.advani
  4. Advani, A., Hughson, H., Lonsdale, A., ve Summers, A. (2024). Should capital gains be tax privileged? Erişim Adresi: https://arunadvani.com/slides/AdvaniHughsonLonsdaleSummers2024_ShouldCapitalGainsBeTaxPrivileged.pdf
  5. Advani, A., Andrew, L., ve Summers, A. (2024). Reforming capital gains tax: revenue and distributional effects. Erişim Adresi: https://centax.org.uk/wp-content/uploads/2024/10/AdvaniLonsdaleSummers2024_CGTReform.pdf
  6. Advani, A., ve Summers, A. (2022). Measuring and taxing top incomes and wealth. Erişim Adresi: https://ifs.org.uk/inequality/wp-content/uploads/2022/04/Measuringand- taxing-top-incomes-and-wealth-IFS-Deaton-Review-Inequality.pdf
  7. Auerbach, A., J. (1991). Retrospective capital gains taxation. The American Economic Review, 81 (1), 167–178.
  8. Baselgia, E., ve Isabel Z., M. (2023). Behavioral responses to special tax regimes for the super-rich: insights from Swiss rich lists. EU Tax Observatory Working Paper, 12, 36.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Vergilendirme Muhasebesi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

21 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

11 Eylül 2025

Kabul Tarihi

12 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 19

Kaynak Göster

APA
Çelikkaya, A. (2026). OECD Üyesi Ülkelerin Sermaye Kazançları Vergisi Sistemlerinin Efektif Vergileme İlkesi Açısından Değerlendirilmesi. Journal of Accounting and Taxation Studies, 19. https://doi.org/10.29067/muvu.1782282
AMA
1.Çelikkaya A. OECD Üyesi Ülkelerin Sermaye Kazançları Vergisi Sistemlerinin Efektif Vergileme İlkesi Açısından Değerlendirilmesi. MUVU. 2026;(19). doi:10.29067/muvu.1782282
Chicago
Çelikkaya, Ali. 2026. “OECD Üyesi Ülkelerin Sermaye Kazançları Vergisi Sistemlerinin Efektif Vergileme İlkesi Açısından Değerlendirilmesi”. Journal of Accounting and Taxation Studies, sy 19. https://doi.org/10.29067/muvu.1782282.
EndNote
Çelikkaya A (01 Temmuz 2026) OECD Üyesi Ülkelerin Sermaye Kazançları Vergisi Sistemlerinin Efektif Vergileme İlkesi Açısından Değerlendirilmesi. Journal of Accounting and Taxation Studies 19
IEEE
[1]A. Çelikkaya, “OECD Üyesi Ülkelerin Sermaye Kazançları Vergisi Sistemlerinin Efektif Vergileme İlkesi Açısından Değerlendirilmesi”, MUVU, sy 19, Tem. 2026, doi: 10.29067/muvu.1782282.
ISNAD
Çelikkaya, Ali. “OECD Üyesi Ülkelerin Sermaye Kazançları Vergisi Sistemlerinin Efektif Vergileme İlkesi Açısından Değerlendirilmesi”. Journal of Accounting and Taxation Studies. 19 (01 Temmuz 2026). https://doi.org/10.29067/muvu.1782282.
JAMA
1.Çelikkaya A. OECD Üyesi Ülkelerin Sermaye Kazançları Vergisi Sistemlerinin Efektif Vergileme İlkesi Açısından Değerlendirilmesi. MUVU. 2026. doi:10.29067/muvu.1782282.
MLA
Çelikkaya, Ali. “OECD Üyesi Ülkelerin Sermaye Kazançları Vergisi Sistemlerinin Efektif Vergileme İlkesi Açısından Değerlendirilmesi”. Journal of Accounting and Taxation Studies, sy 19, Temmuz 2026, doi:10.29067/muvu.1782282.
Vancouver
1.Ali Çelikkaya. OECD Üyesi Ülkelerin Sermaye Kazançları Vergisi Sistemlerinin Efektif Vergileme İlkesi Açısından Değerlendirilmesi. MUVU. 01 Temmuz 2026;(19). doi:10.29067/muvu.1782282

Creative Commons Lisansı

Bu eser Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

Bu lisans, üçüncü kişilerin ticari olmayan amaçla eserinizden yararlanmasına, farklı bir sürüm oluşturmasına, geliştirmesine ya da eserinizin üzerine inşa ederek kendi eserlerini oluşturmasına izin verir. Ancak üçüncü kişilerin bu eserleri gayri-ticari olmak zorundadır ve üçüncü kişiler Dergimizde yayımlanan makalelerin yazarlarına atıfta bulunmak zorundadır.  

                                                                                                                                                           
Makale göndermek için https://dergipark.org.tr/tr/journal/591/submission/step/manuscript/new