Research Article

İsrail, Orta Asya ve Yeni Çevresel Strateji

Volume: 6 Number: 2 December 31, 2024
EN TR

İsrail, Orta Asya ve Yeni Çevresel Strateji

Abstract

İsrail, gerek kendisinden gerekse de etrafındaki siyasi ve stratejik konjonktürden kaynaklanan güvenlik açmazı sebebiyle 1950’li yıllarda güvenliğini attırmak ve Ortadoğu bölgesinde karşı karşıya kaldığı izolasyon halinden kurtulmak için Çevresel Strateji adını verdiği bir doktrin geliştirme yoluna gitmiştir. Ortaya çıkan güvenlik arayışında ülke yönetimi, büyük güçlerin yanında yerel müttefikler de gerekli olduğunu gördüğü için Ortadoğu bölgesi içinde ve ona bitişik bölgelerde Arap kökenli olmayan, hatta Araplarla aralarında husumet olan ülkelerle ittifak kurma girişimlerinde bulunmuştur. Bu kapsamda Türkiye, İran ve Etiyopya ve Ortadoğu bölgesindeki Arap ülkelerinde azınlık olarak yaşayan Kürtler vb. etnik gruplarla irtibat kurulmaya çalışılmıştır. Ortadoğu bölgesi ile yakın çevresindeki Arap olmayan azınlık grupları ile ülkeleri hedef alan bu politika ile amaçlanan İsrail’i Ortadoğu’daki topyekûn izolasyondan kurtarmaktır. Bu sayede ülkenin uluslararası siyasette daha etkin olabileceği düşünülmüştür. Ancak küresel siyasi sistemde yaşanan gelişmeler de Çevresel Stratejiyi kısa sürede demode hale getirmiştir. Çalışmada bu iddiayı doğrulamak için Çevresel Strateji ile olan ilgisi fazla çalışılmamış olan iki bölge güncel araştırmalar üzerinden incelenerek analiz edilmeye çalışılmıştır. Bu iki bölge ise Kafkasya ve Orta Asya’dır. Çalışmada İsrail’in Orta Asya ve Kafkasya’daki ülkelerle olan ilişkilerinin seyri tarihi arka planı oluşturmak adına analiz edilmiştir. Bu analizde veri olarak ticaret hacmi, silah satışı ve resmi ilişkiler gibi kalemler incelenmiştir. Ancak hepsinden önce Çevresel Strateji Doktrini’nin Kafkasya ve Orta Asya bağlantısını kurmak için Ermenistan, Gürcistan, Tacikistan, Kırgızistan, Türkmenistan, Özbekistan, Kazakistan ve Azerbaycan’la olan ilişkiler incelenecek bu noktada Kazakistan ve Azerbaycan’la olan ilişkilere özellik olarak değinilmiştir.

Keywords

References

  1. Abadi, J. (2004). Israel’s quest for recognition and acceptance in Asia: Garrison state diplomacy. Londra, UK: Routledge.
  2. Abiliov, S. (2009). The Azerbaijan-Israel relations: A non-diplomatic but strategic partnership. Orta Asya ve Kafkasya Araştırmaları, 4(8), 138-155.
  3. Aghayeva, S. (2012). Israeli FM: Azerbaijan could become mediator between Israel and the Arab world. Trend News Agency. Erişim: https://en.trend.az/azerbaijan/politics/2017969.html
  4. Alpher, Y. (2015). Periphery: Israel’s search for Middle East Allies. Londra ve New York: Rowman & Littlefield Publishers.
  5. Arslan, M. İ. (2019). Güney Kıbrıs, Yunanistan ve İsrail gelecek ay Eastmed anlaşmasını imzalayacak. Anadolu Ajansı. Erişim: https://www.aa.com.tr/tr/dunya/guney-kibris-yunanistan-ve-israil-gelecek-ay-eastmed-anlasmasini-imzalayacak/1681508
  6. Bengio, O. (2009). Türkiye-İsrail: Hayalet ittifaktan stratejik işbirliğine (çev. Filiz Kaynak Dişkaya). İstanbul: Erguvan Yayınevi.
  7. Benn, A. (2013). The Jewish majority in Israel still see their country as a ‘villa in the jungle’. The Guardian. Erişim: https://www.theguardian.com/commentisfree/2013/aug/20/jewish-majority-israel-villa-in-the-jungle
  8. Bialer, U. (2007). Fuel bridge across the Middle East-Israel, Iran, and the Eilat-Ashkelon Oil Pipeline. Israel Studies, 12(3), 29-67.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Regional Studies

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

December 31, 2024

Publication Date

December 31, 2024

Submission Date

May 13, 2024

Acceptance Date

August 7, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 6 Number: 2

APA
Kıllıoğlu, M. E. (2024). İsrail, Orta Asya ve Yeni Çevresel Strateji. Novus Orbis: Siyaset Bilimi Ve Uluslararası İlişkiler Dergisi, 6(2), 270-296. https://izlik.org/JA56LK97WM
AMA
1.Kıllıoğlu ME. İsrail, Orta Asya ve Yeni Çevresel Strateji. Novus Orbis: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Dergisi. 2024;6(2):270-296. https://izlik.org/JA56LK97WM
Chicago
Kıllıoğlu, Mehmet Erkan. 2024. “İsrail, Orta Asya Ve Yeni Çevresel Strateji”. Novus Orbis: Siyaset Bilimi Ve Uluslararası İlişkiler Dergisi 6 (2): 270-96. https://izlik.org/JA56LK97WM.
EndNote
Kıllıoğlu ME (December 1, 2024) İsrail, Orta Asya ve Yeni Çevresel Strateji. Novus Orbis: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Dergisi 6 2 270–296.
IEEE
[1]M. E. Kıllıoğlu, “İsrail, Orta Asya ve Yeni Çevresel Strateji”, Novus Orbis: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Dergisi, vol. 6, no. 2, pp. 270–296, Dec. 2024, [Online]. Available: https://izlik.org/JA56LK97WM
ISNAD
Kıllıoğlu, Mehmet Erkan. “İsrail, Orta Asya Ve Yeni Çevresel Strateji”. Novus Orbis: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Dergisi 6/2 (December 1, 2024): 270-296. https://izlik.org/JA56LK97WM.
JAMA
1.Kıllıoğlu ME. İsrail, Orta Asya ve Yeni Çevresel Strateji. Novus Orbis: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Dergisi. 2024;6:270–296.
MLA
Kıllıoğlu, Mehmet Erkan. “İsrail, Orta Asya Ve Yeni Çevresel Strateji”. Novus Orbis: Siyaset Bilimi Ve Uluslararası İlişkiler Dergisi, vol. 6, no. 2, Dec. 2024, pp. 270-96, https://izlik.org/JA56LK97WM.
Vancouver
1.Mehmet Erkan Kıllıoğlu. İsrail, Orta Asya ve Yeni Çevresel Strateji. Novus Orbis: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Dergisi [Internet]. 2024 Dec. 1;6(2):270-96. Available from: https://izlik.org/JA56LK97WM