Research Article

Sâsânî İran’ında Hristiyan Olarak Ölmek: Pers Şehidi Anlatıları’nda İşkence, Defin ve Rölik Kültü

Volume: 9 Number: 1 June 26, 2026
EN TR

Sâsânî İran’ında Hristiyan Olarak Ölmek: Pers Şehidi Anlatıları’nda İşkence, Defin ve Rölik Kültü

Abstract

Bu makale, yaklaşık yirmi yıldır akademik araştırmaların konusu olan Pers Şehidi Anlatıları’ndaki işkence ve defin temalarını kutsal emanet kültüyle birlikte ele almaktadır. Söz konusu şehitlik anlatıları, Sâsânî İran’ındaki Hristiyanların dört asrı aşan bir zaman zarfında fasılasız bir kovuşturmaya maruz kaldıklarını düşündürmemelidir. Genel itibarıyla Mecûsîlikten Hristiyanlığa geçenlerin olumsuz deneyimlerini betimleyen Pers Şehidi Anlatıları, kutsal emanet değeri taşıyan röliklere dair hayli malumatı ihtiva eder. Aziz yaşam öykülerinde olduğu gibi Hristiyanların manevî dünyalarına hitap eden bu anlatılar içerisinde fazlasıyla abartı bulunmaktadır. Metinlere göre, diriminde azizin güç yetirebildiği pek çok şey ölümünden sonra rölikleri vasıtasıyla yerine getirilebilmektedir. Hristiyanlar, cesetten parçalar dâhil müteveffa azizden artakalan her türlü yadigâra şifa bulmak veyahut çeşitli musibetlerden korunmak maksadıyla sahip olmaya çalışmışlardır. Sâsânî İran’ında defin işlemini yapmak isteyen Hristiyanların karşılaştıkları en büyük zorluk, Mecûsîlerin et kemikten ayrışmadan cesetlerin toprağa gömülmesini hoş karşılamamalarıdır. Bu noktada Pers Şehidi Anlatıları siyasi erkin desteğini arkasına alan Mecûsî din adamlarının engellemelerine rağmen, röliklere ulaşmak ve şehitleri tedfin uğrunda Hristiyanların güçlü arzularını yansıtır. Bahis konusu metinlerde geçen kült alanları, yerel tarih araştırmaları ve toponimi çalışmaları için referans teşkil etme potansiyeline sahiptir. Çalışma, Sâsânî İran’ı bağlamında erken dönem Hristiyan kültürünün şehitlik teması etrafında şekillenişini gösteren anlatıları, kutsal emanetlere duyulan ilginin bir sonucu olarak ortaya çıkan dinî mimari örnekleriyle birlikte incelemeyi hedeflemektedir.

Keywords

References

  1. “The Acts of Miles, Bishop of Susa, the Priest Abursam, and Deacon Sinai.” içinde Three Persian Martyr Acts: The Acts of Miles, Bishop of Susa, the Priest Abursam, and Deacon Sinai, The Martyrdom of Zebina and his Companions, and The Martyrdom of the Forty Martyrs of Beth Kashkraye, çev. Reyhan Durmaz ve diğerleri, 22-55. Piscataway: Gorgias Press, 2023.
  2. “The Armenian Life of Marutha of Maipherkat”, çev. Ralph Marcus. The Harvard Theological Review 25/1 (1932): 47-71.
  3. “The Confession of the Blessed Mar Abda.” içinde Persian Martyr Acts under King Yazdgird I, çev. Geoffrey Herman, 54-61. Piscataway: Gorgias Press, 2016.
  4. “The Forty Martyrs of Beth Kashkraye.” içinde Three Persian Martyr Acts: The Acts of Miles, Bishop of Susa, the Priest Abursam, and Deacon Sinai, The Martyrdom of Zebina and his Companions, and The Martyrdom of the Forty Martyrs of Beth Kashkraye, çev. Reyhan Durmaz ve diğerleri, 84-127. Piscataway: Gorgias Press, 2023.
  5. “The Martyrdom of Narseh.” içinde Persian Martyr Acts under King Yazdgird I, çev. Geoffrey Herman, 2-27. Piscataway: Gorgias Press, 2016.
  6. “The Martyrdom of Šābūr.” içinde Persian Martyr Acts under King Yazdgird I, çev. Geoffrey Herman, 46-53. Piscataway: Gorgias Press, 2016.
  7. “The Martyrdom of Tataq.” içinde Persian Martyr Acts under King Yazdgird I, çev. Geoffrey Herman, 28-35. Piscataway: Gorgias Press, 2016.
  8. “The Martyrdom of Zebina and his Companions.” içinde Three Persian Martyr Acts: The Acts of Miles, Bishop of Susa, the Priest Abursam, and Deacon Sinai, The Martyrdom of Zebina and his Companions, and The Martyrdom of the Forty Martyrs of Beth Kashkraye, çev. Reyhan Durmaz ve diğerleri, 57-79. Piscataway: Gorgias Press, 2023. “The Ten Martyrs from Beth Garmai.” içinde Persian Martyr Acts under King Yazdgird I, çev. Geoffrey Herman, 36-45. Piscataway: Gorgias Press, 2016.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

History of The Byzantine, Medieval Asian History

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 26, 2026

Submission Date

January 3, 2026

Acceptance Date

April 13, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 9 Number: 1

APA
Tural, M. (2026). Sâsânî İran’ında Hristiyan Olarak Ölmek: Pers Şehidi Anlatıları’nda İşkence, Defin ve Rölik Kültü. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi, 9(1), 159-178. https://doi.org/10.48120/oad.1855188
AMA
1.Tural M. Sâsânî İran’ında Hristiyan Olarak Ölmek: Pers Şehidi Anlatıları’nda İşkence, Defin ve Rölik Kültü. OAD. 2026;9(1):159-178. doi:10.48120/oad.1855188
Chicago
Tural, Murat. 2026. “Sâsânî İran’ında Hristiyan Olarak Ölmek: Pers Şehidi Anlatıları’nda İşkence, Defin Ve Rölik Kültü”. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi 9 (1): 159-78. https://doi.org/10.48120/oad.1855188.
EndNote
Tural M (June 1, 2026) Sâsânî İran’ında Hristiyan Olarak Ölmek: Pers Şehidi Anlatıları’nda İşkence, Defin ve Rölik Kültü. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi 9 1 159–178.
IEEE
[1]M. Tural, “Sâsânî İran’ında Hristiyan Olarak Ölmek: Pers Şehidi Anlatıları’nda İşkence, Defin ve Rölik Kültü”, OAD, vol. 9, no. 1, pp. 159–178, June 2026, doi: 10.48120/oad.1855188.
ISNAD
Tural, Murat. “Sâsânî İran’ında Hristiyan Olarak Ölmek: Pers Şehidi Anlatıları’nda İşkence, Defin Ve Rölik Kültü”. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi 9/1 (June 1, 2026): 159-178. https://doi.org/10.48120/oad.1855188.
JAMA
1.Tural M. Sâsânî İran’ında Hristiyan Olarak Ölmek: Pers Şehidi Anlatıları’nda İşkence, Defin ve Rölik Kültü. OAD. 2026;9:159–178.
MLA
Tural, Murat. “Sâsânî İran’ında Hristiyan Olarak Ölmek: Pers Şehidi Anlatıları’nda İşkence, Defin Ve Rölik Kültü”. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi, vol. 9, no. 1, June 2026, pp. 159-78, doi:10.48120/oad.1855188.
Vancouver
1.Murat Tural. Sâsânî İran’ında Hristiyan Olarak Ölmek: Pers Şehidi Anlatıları’nda İşkence, Defin ve Rölik Kültü. OAD. 2026 Jun. 1;9(1):159-78. doi:10.48120/oad.1855188

16263  open-access-logo.png   COPE.jpg  32977


Articles published in Ortaçağ Araştırmaları Dergisi are licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License (CC BY-NC 4.0). Ortaçağ Araştırmaları Dergisi provides immediate open-access to its content, reflecting its conviction in advancing global knowledge exchange. The opinions presented in the articles are the sole responsibility of their respective authors and do not present the view or opinions of Ortaçağ Araştırmaları Dergisi. Terms of Use & Privacy Policy