Research Article

MENA ÜLKELERİNDE ENFLASYONUN GÖLGESİNDE KARBON EMİSYONLARININ İNCELENMESİ: PANEL VERİ ANALİZİ (2000–2023)

Volume: 18 Number: 3 July 1, 2025
EN TR

MENA ÜLKELERİNDE ENFLASYONUN GÖLGESİNDE KARBON EMİSYONLARININ İNCELENMESİ: PANEL VERİ ANALİZİ (2000–2023)

Abstract

Dünyada yaşanan küresel gelişmelere paralel olarak, son dönemlerde gelişmekte olan ülkelerde ekonomik belirsizlik artmakta; buna bağlı olarak işsizlik ve enflasyon oranlarında yükseliş gözlemlenmektedir. Bu durum, çevresel sorunlar, özellikle de karbon emisyonundaki artışla birlikte önemli bir tehdit oluşturmaktadır. Ekonomik değişkenler ile çevresel göstergeler arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla, Kashem ve Rahman (2020) çalışmasından yola çıkılarak Çevresel Phillips Eğrisi analiz edilmektedir. 2000-2023 yılları arasında seçili MENA bölgesi ülkelerine yönelik çalışmada; kişi başına düşen GSYİH, GSYİH’nın karesi, doğrudan yabancı sermaye yatırımları, ticaret hacmi ve işsizlik oranı bağımsız değişken, enflasyon oranı kontrol değişkeni, karbon emisyonu ise bağımlı değişken olarak ele alınmıştır. Çalışmanın özgün yönü, enflasyonun CO₂ emisyonları üzerindeki etkisini ayrıca değerlendirmesidir. Bu kapsamda, Çevresel Kuznets Eğrisi, Kirlilik Sığınağı Hipotezi ve Kirlilik Halesi Hipotezi panel veri analiziyle yeniden test edilmektedir. Elde edilen bulgular, enflasyonun çevre kirliliği üzerinde pozitif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olduğunu göstermektedir.

Keywords

CO₂ Emisyonları, Enflasyon, Çevresel Kuznets Eğrisi, Çevresel Phillips Eğrisi

References

  1. Artan, S., Hayaloğlu, P., & Seyhan, B. (2015). Türkiye’de çevre kirliliği, dışa açıklık ve ekonomik büyüme ilişkisi. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 13(1), 85–104. https://doi.org/10.11611/yead.205
  2. Al-Mulali, U., Solarin, S. A., & Ozturk, I. (2016). Investigating the presence of the environmental Kuznets curve (EKC) hypothesis in Kenya: An autoregressive distributed lag (ARDL) approach. Natural Hazards, 80, 1729–1747. https://doi.org/10.1007/s11069-015-2050-x
  3. Adedoyin, F., Ozturk, I., Abubakar, I., Kumeka, T., Folarin, O., & Bekun, F. V. (2020). Structural breaks in CO₂ emissions: Are they caused by climate change protests or other factors? Journal of Environmental Management, 266, 110628. https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2020.110628
  4. Ahmad, W., Ullah, S., Ozturk, I., & Majeed, M. T. (2021). Enflasyon istikrarsızlığı çevre kirliliğini etkiliyor mu? Asya ekonomilerinden yeni kanıtlar. Enerji ve Çevre, 32(7), 1275–1291. https://doi.org/10.1177/0958305X20971804
  5. Albayrak, M., & Telek, C. (2022). Çevresel Kuznets Eğrisi (EKH) hipotezinin Türkiye için geçerliliği. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(4), 719–731. https://doi.org/10.29106/fesa.1177795
  6. Bhagwati, J. (1993). Trade and the environment: Does environmental diversity detract from the case for free trade? The World Economy, 16(6), 499–518.
  7. Bernanke, B. S. (1983). Irreversibility, uncertainty, and cyclical investment. The Quarterly Journal of Economics, 98(1), 85–106. https://doi.org/10.2307/1885568
  8. Beckerman, W. (1992). Economic growth and the environment: Whose growth? Whose environment? World Development, 20, 481–496.
  9. Başar, S., & Temurlenk, M. S. (2007). Çevresel uyarlanmış Kuznets eğrisi: Türkiye üzerine bir uygulama. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 21(1), 1–12.
  10. Baek, J. (2016). A new look at the FDI-income-energy-environment nexus: Dynamic panel data analysis of ASEAN. Energy Policy, 91, 22–27. https://doi.org/10.1016/j.enpol.2015.12.045
APA
Kazemı, B. (2025). MENA ÜLKELERİNDE ENFLASYONUN GÖLGESİNDE KARBON EMİSYONLARININ İNCELENMESİ: PANEL VERİ ANALİZİ (2000–2023). Academic Review of Economics and Administrative Sciences, 18(3), 894-910. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1696947
AMA
1.Kazemı B. MENA ÜLKELERİNDE ENFLASYONUN GÖLGESİNDE KARBON EMİSYONLARININ İNCELENMESİ: PANEL VERİ ANALİZİ (2000–2023). Academic Review of Economics and Administrative Sciences. 2025;18(3):894-910. doi:10.25287/ohuiibf.1696947
Chicago
Kazemı, Bıbıfatemeh. 2025. “MENA ÜLKELERİNDE ENFLASYONUN GÖLGESİNDE KARBON EMİSYONLARININ İNCELENMESİ: PANEL VERİ ANALİZİ (2000–2023)”. Academic Review of Economics and Administrative Sciences 18 (3): 894-910. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1696947.
EndNote
Kazemı B (July 1, 2025) MENA ÜLKELERİNDE ENFLASYONUN GÖLGESİNDE KARBON EMİSYONLARININ İNCELENMESİ: PANEL VERİ ANALİZİ (2000–2023). Academic Review of Economics and Administrative Sciences 18 3 894–910.
IEEE
[1]B. Kazemı, “MENA ÜLKELERİNDE ENFLASYONUN GÖLGESİNDE KARBON EMİSYONLARININ İNCELENMESİ: PANEL VERİ ANALİZİ (2000–2023)”, Academic Review of Economics and Administrative Sciences, vol. 18, no. 3, pp. 894–910, July 2025, doi: 10.25287/ohuiibf.1696947.
ISNAD
Kazemı, Bıbıfatemeh. “MENA ÜLKELERİNDE ENFLASYONUN GÖLGESİNDE KARBON EMİSYONLARININ İNCELENMESİ: PANEL VERİ ANALİZİ (2000–2023)”. Academic Review of Economics and Administrative Sciences 18/3 (July 1, 2025): 894-910. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1696947.
JAMA
1.Kazemı B. MENA ÜLKELERİNDE ENFLASYONUN GÖLGESİNDE KARBON EMİSYONLARININ İNCELENMESİ: PANEL VERİ ANALİZİ (2000–2023). Academic Review of Economics and Administrative Sciences. 2025;18:894–910.
MLA
Kazemı, Bıbıfatemeh. “MENA ÜLKELERİNDE ENFLASYONUN GÖLGESİNDE KARBON EMİSYONLARININ İNCELENMESİ: PANEL VERİ ANALİZİ (2000–2023)”. Academic Review of Economics and Administrative Sciences, vol. 18, no. 3, July 2025, pp. 894-10, doi:10.25287/ohuiibf.1696947.
Vancouver
1.Bıbıfatemeh Kazemı. MENA ÜLKELERİNDE ENFLASYONUN GÖLGESİNDE KARBON EMİSYONLARININ İNCELENMESİ: PANEL VERİ ANALİZİ (2000–2023). Academic Review of Economics and Administrative Sciences. 2025 Jul. 1;18(3):894-910. doi:10.25287/ohuiibf.1696947