Araştırma Makalesi

MENA ÜLKELERİNDE ENFLASYONUN GÖLGESİNDE KARBON EMİSYONLARININ İNCELENMESİ: PANEL VERİ ANALİZİ (2000–2023)

Cilt: 18 Sayı: 3 1 Temmuz 2025
PDF İndir
EN TR

MENA ÜLKELERİNDE ENFLASYONUN GÖLGESİNDE KARBON EMİSYONLARININ İNCELENMESİ: PANEL VERİ ANALİZİ (2000–2023)

Öz

Dünyada yaşanan küresel gelişmelere paralel olarak, son dönemlerde gelişmekte olan ülkelerde ekonomik belirsizlik artmakta; buna bağlı olarak işsizlik ve enflasyon oranlarında yükseliş gözlemlenmektedir. Bu durum, çevresel sorunlar, özellikle de karbon emisyonundaki artışla birlikte önemli bir tehdit oluşturmaktadır. Ekonomik değişkenler ile çevresel göstergeler arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla, Kashem ve Rahman (2020) çalışmasından yola çıkılarak Çevresel Phillips Eğrisi analiz edilmektedir. 2000-2023 yılları arasında seçili MENA bölgesi ülkelerine yönelik çalışmada; kişi başına düşen GSYİH, GSYİH’nın karesi, doğrudan yabancı sermaye yatırımları, ticaret hacmi ve işsizlik oranı bağımsız değişken, enflasyon oranı kontrol değişkeni, karbon emisyonu ise bağımlı değişken olarak ele alınmıştır. Çalışmanın özgün yönü, enflasyonun CO₂ emisyonları üzerindeki etkisini ayrıca değerlendirmesidir. Bu kapsamda, Çevresel Kuznets Eğrisi, Kirlilik Sığınağı Hipotezi ve Kirlilik Halesi Hipotezi panel veri analiziyle yeniden test edilmektedir. Elde edilen bulgular, enflasyonun çevre kirliliği üzerinde pozitif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Artan, S., Hayaloğlu, P., & Seyhan, B. (2015). Türkiye’de çevre kirliliği, dışa açıklık ve ekonomik büyüme ilişkisi. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 13(1), 85–104. https://doi.org/10.11611/yead.205
  2. Al-Mulali, U., Solarin, S. A., & Ozturk, I. (2016). Investigating the presence of the environmental Kuznets curve (EKC) hypothesis in Kenya: An autoregressive distributed lag (ARDL) approach. Natural Hazards, 80, 1729–1747. https://doi.org/10.1007/s11069-015-2050-x
  3. Adedoyin, F., Ozturk, I., Abubakar, I., Kumeka, T., Folarin, O., & Bekun, F. V. (2020). Structural breaks in CO₂ emissions: Are they caused by climate change protests or other factors? Journal of Environmental Management, 266, 110628. https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2020.110628
  4. Ahmad, W., Ullah, S., Ozturk, I., & Majeed, M. T. (2021). Enflasyon istikrarsızlığı çevre kirliliğini etkiliyor mu? Asya ekonomilerinden yeni kanıtlar. Enerji ve Çevre, 32(7), 1275–1291. https://doi.org/10.1177/0958305X20971804
  5. Albayrak, M., & Telek, C. (2022). Çevresel Kuznets Eğrisi (EKH) hipotezinin Türkiye için geçerliliği. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(4), 719–731. https://doi.org/10.29106/fesa.1177795
  6. Bhagwati, J. (1993). Trade and the environment: Does environmental diversity detract from the case for free trade? The World Economy, 16(6), 499–518.
  7. Bernanke, B. S. (1983). Irreversibility, uncertainty, and cyclical investment. The Quarterly Journal of Economics, 98(1), 85–106. https://doi.org/10.2307/1885568
  8. Beckerman, W. (1992). Economic growth and the environment: Whose growth? Whose environment? World Development, 20, 481–496.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uluslararası Finans , Mikro İktisat (Diğer) , Finans ve Yatırım (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

30 Haziran 2025

Yayımlanma Tarihi

1 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

10 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

28 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 18 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Kazemı, B. (2025). MENA ÜLKELERİNDE ENFLASYONUN GÖLGESİNDE KARBON EMİSYONLARININ İNCELENMESİ: PANEL VERİ ANALİZİ (2000–2023). Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18(3), 894-910. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1696947
Creative Commons Lisansı
Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari-AynıLisanslaPaylaş 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.