Research Article
BibTex RIS Cite

Yeşil Gümrük Girişimi Kapsamında Sınır Kapılarında Çevresel Sürdürülebilirliğin Geliştirilmesine Yönelik Politika Önerileri: Bulanık ÇKKV Tabanlı Bir Yaklaşım

Year 2026, Issue: 19 , 1 - 19 , 30.03.2026

İpek Gürsoy

https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1731887
https://izlik.org/JA86CU98WB

Abstract

Uluslararası ticaretin düzenlenmesinde ve ulusal güvenliğin sağlanmasında büyük bir öneme sahip gümrüklerde çevre dostu malların ticaretinin kolaylaştırılması ve çevreye zararlı malların yasadışı ticaretinin önlenmesi amacıyla yeşil gümrük girişimi başlatılmıştır. Bu araştırmada, yeşil gümrük girişimi kapsamında Türkiye’deki sınır kapılarında çevresel sürdürülebilirliğin geliştirilmesine yönelik politikaların belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu çerçevede, teknolojik altyapı, bölgesel iş birliği, vergi indirimi, yenilenebilir enerji kullanımı, iç çevre yönetim sisteminin kurulması ve personel eğitimi olmak üzere toplamda altı kriter belirlenmiştir. Belirlenen bu kriterlere ilişkin ikili karşılaştırma matrisleri oluşturulmuş ve alanında uzman dokuz katılımcıdan elektronik ortamda veriler toplanmıştır. Toplanan veriler, Aralık Değerli Pisagor Bulanık Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular, %43,58’lik ağırlık ile teknolojik altyapının en önemli kriter olarak ilk sırada yer aldığını göstermiştir. Bu kriteri %17,56’lık ağırlık ile bölgesel iş birliği takip etmiştir. Son sırada ise %5,94’lük ağırlık ile personel eğitimi kriteri yer almıştır. Araştırma kapsamındaki tüm kriterlerin belirli bir önem derecesine sahip olması, sınır kapılarında çevresel sürdürülebilirliği destekleyecek söz konusu politikaların geliştirilmesinin önemini ortaya koymaktadır.

Keywords

Yeşil Gümrük Sürdürülebilirlik Uluslararası Ticaret Bulanık Karar Verme

References

  • Akargöl, İ., Karadağ, İ., & Gürcan, Ö. F. (2024). Selecting the optimal e-learning platform for universities: A pythagorean fuzzy AHP/TOPSIS evaluation. The European Journal of Research and Development, 4(2), 19-34. https://doi.org/10.56038/ejrnd.v4i2.425
  • Alam, M. F. B., Bari, A. M., Tushar, S. R., & Kabir, K. A. (2025). An interval-valued Pythagorean fuzzy approach to mitigate traffic congestion in densely populated cities with implications for sustainability. Decision Analytics Journal, 15, 100558. https://doi.org/10.1016/j.dajour.2025.100558
  • Atanassov, K. (1986). Intuitionistic fuzzy sets. Fuzzy Sets and Systems, 20(1), 87-96.https://doi.org/10.1016/S0165-0114(86)80034-3
  • Ayyıldız, E., & Taşkın Gümüş, A. (2021). Interval-valued Pythagorean fuzzy AHP method-based supply chain performance evaluation by a new extension of SCOR model: SCOR 4.0. Complex & Intelligent Systems, 7(1), 559-576. https://doi.org/10.1007/s40747-020-00221-9
  • Ayyıldız, E., Yıldız, A., Taşkın, A., & Özkan, C. (2023). An interval valued Pythagorean fuzzy AHP integrated quality function deployment methodology for hazelnut production in Turkey. Expert systems with applications, 231, 120708. https://doi.org/10.1016/j.eswa.2023.120708
  • Baghirov, S. (2025). Green Customs: Alignment With Environmental Objectives In The Eco Region. NeoEcon Review Journal, 1(1). https://doi.org/10.71447/fjsmbk62
  • Basel Convention, 2024. History of the negotiations of the Basel Convention. Retrieved from: https://www.basel.int/TheConvention/Overview/History/Overview/tabid/3405/Default.aspx
  • Bhat, S., Singh, A., & Qudaimi, A. (2021). A new Pythagorean fuzzy analytic hierarchy process based on interval-valued Pythagorean fuzzy numbers. Fuzzy Optimization and Modeling Journal (FOMJ), 2(4), 38-51. doi: 10.30495/fomj.2021.1940078.1037
  • Boz, E., Çalık, A., & Canıtez, M. (2022). Akıllı ve Sürdürülebilir Depo Yönetimi. G. Akandere & F. Cura (Ed.). Uluslararası Tıcaret ve Lojıstık 4.0: Güncel Trend ve Uygulamalar (1.Baskı) içinde, (151-167). İstanbul: Eğitim Yayınevi.
  • CITES, 2025. What is CITES? Retrieved from: https://cites.org/eng/disc/what.php Convention on Biological Diversity, 2025. Cartagena Protocol. Retrieved from: https://www.cbd.int/
  • Copeland, B. R. (2013). Trade and the Environment. In Palgrave handbook of international trade (pp. 423-496). London: Palgrave Macmillan UK. Retrieved from: https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-0-230-30531-1_15
  • Coşkun, R., Kiriş, Z. N., & Tepe, S. N. (2019). A new fuzzy based marketing performance measurement model with a real case study. Econder International Academic Journal, 3(1), 41-73. https://doi.org/10.35342/econder.549834
  • Çalık, A., Onifade, S. T., & Alola, A. A. (2023). Evaluating supply resilience performance of an automotive industry during operational shocks: a pythagorean fuzzy AHP-VIKOR-based approach. Systems, 11(8), 396. https://doi.org/10.3390/systems11080396
  • Dal, A. R., & Yılmaz, F. (2022). Marmara bölgesindeki bir konteyner limanı için fotovoltaik enerji sistem kurulumunun tekno-ekonomik ve çevresel analizi. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 9(1), 416-432. https://doi.org/10.35193/bseufbd.1073878
  • Dumbraitė, G., & Besusparienė, E. (2024). SUSTAINABLE TAX SYSTEM AND CUSTOMS DUTIES. In Young Scientist, Conference/Jaunasis mokslininkas, konferencija (pp. 13-16).
  • Erdebilli, B., Yilmaz, I., Aksoy, T., Hacıoglu, U., Yüksel, S., & Dinçer, H. (2023). An interval-valued pythagorean fuzzy AHP and COPRAS hybrid methods for the supplier selection problem. International Journal of Computational Intelligence Systems, 16(1), 124. https://doi.org/10.1007/s44196-023-00297-4
  • Erdoğan, N. K., Onay, A., & Karamaşa, Ç. (2019). Measuring the performance of retailer firms listed in BIST under the balanced scorecard perspective by using interval valued Pythagorean Fuzzy AHP based Pythagorean Fuzzy TODIM Methodology. Alphanumeric Journal, 7(2), 333-350. https://doi.org/10.17093/alphanumeric.451247
  • Green Customs, 2023. Who we are?, Why GCI? The Benefits of Green Customs, Green Customs Initiative Partners. Retrieved from: https://www.greencustoms.org/who-we-are
  • Gültekin, R. (2019). Gümrük Mevzuatında “Yeşil Gümrük” Uygulamaları. XI. IBANESS Congress Series-Tekirdağ / TURKEY, 1096-1108.
  • Gürsoy ve Turgut. (2022). Uluslararası Ticarette Dijital Gümrük Uygulamalarının Önemi. A. Deran, S. Şahin, M. S. Süygün (Ed.), Dijitalleşme ve İşletmecilik Üzerine Güncel Yaklaşımlar içinde (s. 245-267). Konya: Necmettin Erbakan Üniversitesi Yayınları.
  • Gürsoy, İ. (2024). Dış Ticaret Firmalarının Hedef Pazar Seçim Kriterlerinin Aralık Değerli Pisagor Bulanık AHP Yöntemi ile Değerlendirilmesi: Otomotiv Sektöründe Bir Uygulama. Journal of Management and Economics, 31(4), 805-822. https://doi.org/10.18657/yonveek.1468696
  • Haziyeva, S. (2025). Assessing Azerbaijan's Preparedness for Transitioning to a Green Economy: A Legal Analysis of the" Green Customs" Concept. Gümrük ve Ticaret Dergisi, 12(37), 46-56. Retrieved from: https://doi.org/10.70490/gumrukticaretdergisi.1556767
  • Hu, Y., Wang, H., Li, C., Xu, A., Yi, L., Liang, C., ... & Dai, F. (2025). An integrated approach for design concept evaluation based on interval-valued Pythagorean fuzzy set and consensus model. Kybernetes. https://doi.org/10.1108/K-09-2024-2356
  • Ilbahar, E., & Kahraman, C. (2018). Retail store performance measurement using a novel interval-valued Pythagorean fuzzy WASPAS method. Journal of Intelligent & Fuzzy Systems, 35(3), 3835-3846. https://doi.org/10.3233/JIFS-18730
  • Ilbahar, E., Karaşan, A., Cebi, S., & Kahraman, C. (2018). A novel approach to risk assessment for occupational health and safety using Pythagorean fuzzy AHP & fuzzy inference system. Safety science, 103, 124-136. https://doi.org/10.1016/j.ssci.2017.10.025
  • Köse, Y., Civan, H. N., Ayyıldız, E., & Çevikcan, E. (2022). An Interval valued Pythagorean Fuzzy AHP–TOPSIS integrated model for ergonomic assessment of setup process under SMED. Sustainability, 14(21), 13804. https://doi.org/10.3390/su142113804
  • Luo, Y., Ni, M., & Zhang, F. (2023). A design model of FBS based on interval-valued Pythagorean fuzzy sets. Advanced Engineering Informatics, 56, 101957. https://doi.org/10.1016/j.aei.2023.101957
  • Männistö, T., Hintsa, J., Morini, C., Wong, S., Isarin, N., & Rukanova, B. D. (2024). Green Customs: How Customs Administrations Can Promote Sustainability.
  • Manyala, J. O. (2019). Effect of green customs initiatives on game trophy trade in Kenya. Retrieved from: https://ikesra.kra.go.ke/items/c24ce2a2-3825-4e8a-90a1-46f354c10bb1
  • Meng, Y., Wu, H., Wang, Y., & Duan, Y. (2022). International trade diversification, green innovation, and consumption-based carbon emissions: the role of renewable energy for sustainable development in BRICST countries. Renewable Energy, 198, 1243-1253. https://doi.org/10.1016/j.renene.2022.08.045
  • Milošević, M. R., Milošević, D. M., Stević, D. M., & Kovačević, M. (2023). Interval valued Pythagorean fuzzy AHP integrated model in a smartness assessment framework of buildings. Axioms, 12(3), 286. https://doi.org/10.3390/axioms12030286
  • Minamata Convention on Mercury, 2021. About us. Retrieved from: https://minamataconvention.org/en/about
  • Oh, Y., Pasman, H., Khan, S. A., & Park, S. (2025). Hydrogen storage selection for Saudi Arabia: A multi-criteria decision making under interval-valued Pythagorean fuzzy environment. International Journal of Hydrogen Energy, 105, 1281-1293. https://doi.org/10.1016/j.ijhydene.2025.01.333
  • Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons (OPCW), 2025. History. Retrieved from: https://www.opcw.org/about-us/history
  • Palaz, H., & Kovancı, A. (2008). Türk deniz kuvvetleri denizaltilarinin seçilimin AHP ile değerlendirilmesi. Journal of Aeronautics and Space Technologies, 3(3), 53-60.
  • Pauwelyn, J. (2024). 21st Century Customs Fraud: How to Effectively Enforce Sustainability Requirements on Imports?. Available at SSRN 4727779.
  • Rahman, K., Abdullah, S., Shakeel, M., Ali Khan, M. S., & Ullah, M. (2017). Interval-valued Pythagorean fuzzy geometric aggregation operators and their application to group decision making problem. Cogent Mathematics, 4(1), 1338638. https://doi.org/10.1080/23311835.2017.1338638
  • Rakhmatullayev, N. (2026). PROSPECTS FOR DIGITALIZING" GREEN" CUSTOMS CORRIDORS IN FOOD IMPORTS. In Global Conference on Multidisciplinary Research and Innovation, 7-14.
  • Resmi Gazete, 2025. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/07/20250724-5.pdf (Erişim Tarihi: 13.03.2026).
  • Reyes, O., & Pérez, O. (2025). The Green Customs Initiative (GCI) and the Multi-lateral Environmental Agreements (MEAs): An Analysis of the Perception about its Implementation and Compliance in Customs Manzanillo, Colima, Mexico. In: Ivanova Boncheva, A., Rangel Delgado, J.E. (eds) Transition to a Safe Anthropocene in the Asia-Pacific. The Anthropocene: Politik—Economics—Society—Science, vol 39. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-031-66521-9_16
  • Rotolo, G. C., Francis, C. A., & Ulgiati, S. (2018). Environmentally sound resource valuation for a more sustainable international trade: Case of argentine maize. Resources, Conservation and Recycling, 131, 271-282. https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2017.10.008
  • Rotterdam Convention, 2024. History of the negotiations of the Rotterdam Convention. Retrieved from: https://www.pic.int/TheConvention/Overview/History/Overview/tabid/1360/language/en-US/Default.aspx
  • Rukanova, B., Männistö, T., Hintsa, J., Tan, Y. H., Slegt, M., & Heijmann, F. (2022). A High-Level Framework for Green Customs and Research Agenda. In Proceedings of the 23rd Annual International Conference on Digital Government Research (pp. 456-458).
  • Saaty, T.L. (1988). What is the Analytic Hierarchy Process?. In: Mitra, G., Greenberg, H.J., Lootsma, F.A., Rijkaert, M.J., Zimmermann, H.J. (eds) Mathematical Models for Decision Support. NATO ASI Series, vol 48. Springer, Berlin, Heidelberg. https://doi.org/10.1007/978-3-642-83555-1_5
  • Sahoo, D., Parida, P. K., Baral, S. P., & Pati, B. (2025). An innovative aggregation operator for enhanced decision-making: A study on interval-valued Pythagorean fuzzy soft sets in material selection. Applied Soft Computing, 172, 112888. https://doi.org/10.1016/j.asoc.2025.112888
  • Singer, H., & Özşahin, Ş. (2023). Applying an interval-valued Pythagorean fuzzy analytic hierarchy process to rank factors influencing wooden outdoor furniture selection. Wood Material Science & Engineering, 18(1), 322-333. https://doi.org/10.1080/17480272.2021.2025427
  • Stockholm Convention, 2024. History of the negotiations of the Stockholm Convention. Retrieved from: https://www.pops.int/TheConvention/Overview/History/Overview/tabid/3549/Default.aspx
  • T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, 2018. BAKANLIĞIMIZDA ISO 14001 ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİNE GEÇİLDİ. Erişim adresi: https://destek.csb.gov.tr/bakanligimizda-iso-14001-cevre-yonetim-sistemine-gecildi-haber-232845
  • T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, 2025. Stockholm Sözleşmesi. Erişim adresi: https://onceliklikimyasallar.csb.gov.tr/stockholm-sozlesmesi-i-5175
  • T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2022. Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP). Erişim adresi: https://www.mfa.gov.tr/birlesmis-milletler-cevre-programi.tr.mfa
  • T.C. Ticaret Bakanlığı, 2019. Dijital Gümrük Uygulamaları. Erişim adresi: https://ticaret.gov.tr/gumruk-islemleri/dijital-gumruk-uygulamalari
  • T.C. Ticaret Bakanlığı, 2024. Dünya Gümrük Örgütü. Erişim adresi: https://ticaret.gov.tr/dis-iliskiler/cok-tarafli-ve-bolgesel-iliskiler/cok-tarafli-iliskiler/dunya-gumruk-orgutu
  • Tezcan, M. C. (2024). Pisagor Bulanık Kümelere Entegre AHP ve TOPSIS Yöntemleri ile Uçak Tipi Seçiminin Optimizasyonu: Havayolu İşlemeleri İçin Model Önerisi. Journal of Aviation Research, 6(1), 1-24. https://doi.org/10.51785/jar.1371387
  • United Nations Environment Programme (UNEP), 2022. Green Customs Guide. Retrieved from: https://www.unep.org/resources/publication/green-customs-guide-multilateral-environmental-agreements
  • United Nations Environment Programme (UNEP), 2025a. The Green Customs Initiative. Retrieved from: https://www.unep.org/explore-topics/environmental-governance/what-we-do/strengthening-institutions/green-customs
  • United Nations Environment Programme (UNEP), 2025b. OzonAction Protect our Earth Save the Ozone Layer. Retrieved from: https://www.unep.org/ozonaction/
  • United Nations Environment Programme (UNEP), 2025c. About the United Nations Environment Programme. Retrieved from: https://www.unep.org/who-we-are/about-us
  • United Nations Office on Drugs and Crime (UNODC), 2025. About us. Retrieved from: https://www.unodc.org/unodc/en/about-unodc/index.html
  • Urul, A. A., Erkan, M., & Özdemir, İ. (2026). Yeşil Depolama Uygulamalarının Lojistik Performansa Olan Etkileri: İstanbul’da Bulunan Antrepolar Üzerine Bir Araştırma. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 13(1), 1-31. https://izlik.org/JA47YG46KR
  • Utomo, J. C. (2026). Strengthening Indonesia's Customs Enforcement Against Transnational Environmental Crime: A Comprehensive Policy Framework for Green Customs Implementation. Edunity Kajian Ilmu Sosial dan Pendidikan, 5(1), 12-19. https://doi.org/10.57096/edunity.v5i1.481
  • World Customs Organization (WCO), 2022. Green Customs Global Conference. Retrieved from: https://www.wcoomd.org/-/media/wco/public/global/pdf/topics/research/report/wco_green-customs-global-conference_executive-summary_en.pdf
  • World Customs Organization (WCO), 2009. WCO Green Customs Regional Workshop. Retrieved from: http://wcoomd.org/en/media/newsroom/2009/july/wco-green-customs-regional-workshop.aspx
  • World Customs Organization (WCO), 2023. Transition to a circular economy and implications for Customs administrations. Retrieved from: https://www.wcoomd.org/-/media/wco/public/global/pdf/topics/research/report/circular-economy-report-en.pdf?db=web
  • World Customs Organization (WCO), 2025. Customs and Environmental Policies. Retrieved from: https://www.wcoomd.org/en/topics/customs-and-environmental-policies.aspx
  • Yager, R. R. (2013). Pythagorean membership grades in multicriteria decision making. IEEE Transactions on fuzzy systems, 22(4), 958-965. doi: 10.1109/TFUZZ.2013.2278989
  • Yalçınkaya, I., & Cebi, S. (2023). Interval-Valued Pythagorean Fuzzy AHP: Evaluation of Pharmaceutical Supply Chain. In Analytic Hierarchy Process with Fuzzy Sets Extensions: Applications and Discussions (pp. 249-272). Cham: Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-031-39438-6_11
  • Zadeh, L. A. (1965). Fuzzy sets. Information and control, 8(3), 338-353. https://doi.org/10.1016/S0019-9958(65)90241-X
  • Zhang, X. (2016). Multicriteria Pythagorean fuzzy decision analysis: A hierarchical QUALIFLEX approach with the closeness index-based ranking methods. Information Sciences, 330, 104-124. https://doi.org/10.1016/j.ins.2015.10.012

Policy Recommendations for Improving Environmental Sustainability at Border Gates within the Scope of the Green Customs Initiative: A Fuzzy MCDM-Based Approach

Year 2026, Issue: 19 , 1 - 19 , 30.03.2026

İpek Gürsoy

https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1731887
https://izlik.org/JA86CU98WB

Abstract

Customs, which is of great importance in regulating international trade and ensuring national security, has launched a green customs initiative to facilitate the trade of environmentally friendly goods and prevent illegal trade in environmentally harmful goods. The aim of this study is to identify policies for improving environmental sustainability at border gates in Türkiye within the scope of the green customs initiative. In this framework, a total of six criteria were identified: technological infrastructure, regional cooperation, tax reduction, use of renewable energy, establishment of an internal environmental management system and personnel training. Pairwise comparison matrices were created for these criteria and data were collected electronically from nine expert participants. The collected data were analyzed using the Interval-Valued Pythagorean Fuzzy Analytic Hierarchy Process (AHP) method. The results showed that technological infrastructure ranked first as the most important criterion with a weight of 43.58%. This criterion was followed by regional cooperation with a weight of 17.56%. The last criterion was staff training with a weight of 5.94%. The fact that all criteria within the scope of the research have a certain degree of importance reveals the importance of developing such policies to support environmental sustainability at border gates.

Keywords

Green Customs Sustainability International Trade Fuzzy Decision Making

References

  • Akargöl, İ., Karadağ, İ., & Gürcan, Ö. F. (2024). Selecting the optimal e-learning platform for universities: A pythagorean fuzzy AHP/TOPSIS evaluation. The European Journal of Research and Development, 4(2), 19-34. https://doi.org/10.56038/ejrnd.v4i2.425
  • Alam, M. F. B., Bari, A. M., Tushar, S. R., & Kabir, K. A. (2025). An interval-valued Pythagorean fuzzy approach to mitigate traffic congestion in densely populated cities with implications for sustainability. Decision Analytics Journal, 15, 100558. https://doi.org/10.1016/j.dajour.2025.100558
  • Atanassov, K. (1986). Intuitionistic fuzzy sets. Fuzzy Sets and Systems, 20(1), 87-96.https://doi.org/10.1016/S0165-0114(86)80034-3
  • Ayyıldız, E., & Taşkın Gümüş, A. (2021). Interval-valued Pythagorean fuzzy AHP method-based supply chain performance evaluation by a new extension of SCOR model: SCOR 4.0. Complex & Intelligent Systems, 7(1), 559-576. https://doi.org/10.1007/s40747-020-00221-9
  • Ayyıldız, E., Yıldız, A., Taşkın, A., & Özkan, C. (2023). An interval valued Pythagorean fuzzy AHP integrated quality function deployment methodology for hazelnut production in Turkey. Expert systems with applications, 231, 120708. https://doi.org/10.1016/j.eswa.2023.120708
  • Baghirov, S. (2025). Green Customs: Alignment With Environmental Objectives In The Eco Region. NeoEcon Review Journal, 1(1). https://doi.org/10.71447/fjsmbk62
  • Basel Convention, 2024. History of the negotiations of the Basel Convention. Retrieved from: https://www.basel.int/TheConvention/Overview/History/Overview/tabid/3405/Default.aspx
  • Bhat, S., Singh, A., & Qudaimi, A. (2021). A new Pythagorean fuzzy analytic hierarchy process based on interval-valued Pythagorean fuzzy numbers. Fuzzy Optimization and Modeling Journal (FOMJ), 2(4), 38-51. doi: 10.30495/fomj.2021.1940078.1037
  • Boz, E., Çalık, A., & Canıtez, M. (2022). Akıllı ve Sürdürülebilir Depo Yönetimi. G. Akandere & F. Cura (Ed.). Uluslararası Tıcaret ve Lojıstık 4.0: Güncel Trend ve Uygulamalar (1.Baskı) içinde, (151-167). İstanbul: Eğitim Yayınevi.
  • CITES, 2025. What is CITES? Retrieved from: https://cites.org/eng/disc/what.php Convention on Biological Diversity, 2025. Cartagena Protocol. Retrieved from: https://www.cbd.int/
  • Copeland, B. R. (2013). Trade and the Environment. In Palgrave handbook of international trade (pp. 423-496). London: Palgrave Macmillan UK. Retrieved from: https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-0-230-30531-1_15
  • Coşkun, R., Kiriş, Z. N., & Tepe, S. N. (2019). A new fuzzy based marketing performance measurement model with a real case study. Econder International Academic Journal, 3(1), 41-73. https://doi.org/10.35342/econder.549834
  • Çalık, A., Onifade, S. T., & Alola, A. A. (2023). Evaluating supply resilience performance of an automotive industry during operational shocks: a pythagorean fuzzy AHP-VIKOR-based approach. Systems, 11(8), 396. https://doi.org/10.3390/systems11080396
  • Dal, A. R., & Yılmaz, F. (2022). Marmara bölgesindeki bir konteyner limanı için fotovoltaik enerji sistem kurulumunun tekno-ekonomik ve çevresel analizi. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 9(1), 416-432. https://doi.org/10.35193/bseufbd.1073878
  • Dumbraitė, G., & Besusparienė, E. (2024). SUSTAINABLE TAX SYSTEM AND CUSTOMS DUTIES. In Young Scientist, Conference/Jaunasis mokslininkas, konferencija (pp. 13-16).
  • Erdebilli, B., Yilmaz, I., Aksoy, T., Hacıoglu, U., Yüksel, S., & Dinçer, H. (2023). An interval-valued pythagorean fuzzy AHP and COPRAS hybrid methods for the supplier selection problem. International Journal of Computational Intelligence Systems, 16(1), 124. https://doi.org/10.1007/s44196-023-00297-4
  • Erdoğan, N. K., Onay, A., & Karamaşa, Ç. (2019). Measuring the performance of retailer firms listed in BIST under the balanced scorecard perspective by using interval valued Pythagorean Fuzzy AHP based Pythagorean Fuzzy TODIM Methodology. Alphanumeric Journal, 7(2), 333-350. https://doi.org/10.17093/alphanumeric.451247
  • Green Customs, 2023. Who we are?, Why GCI? The Benefits of Green Customs, Green Customs Initiative Partners. Retrieved from: https://www.greencustoms.org/who-we-are
  • Gültekin, R. (2019). Gümrük Mevzuatında “Yeşil Gümrük” Uygulamaları. XI. IBANESS Congress Series-Tekirdağ / TURKEY, 1096-1108.
  • Gürsoy ve Turgut. (2022). Uluslararası Ticarette Dijital Gümrük Uygulamalarının Önemi. A. Deran, S. Şahin, M. S. Süygün (Ed.), Dijitalleşme ve İşletmecilik Üzerine Güncel Yaklaşımlar içinde (s. 245-267). Konya: Necmettin Erbakan Üniversitesi Yayınları.
  • Gürsoy, İ. (2024). Dış Ticaret Firmalarının Hedef Pazar Seçim Kriterlerinin Aralık Değerli Pisagor Bulanık AHP Yöntemi ile Değerlendirilmesi: Otomotiv Sektöründe Bir Uygulama. Journal of Management and Economics, 31(4), 805-822. https://doi.org/10.18657/yonveek.1468696
  • Haziyeva, S. (2025). Assessing Azerbaijan's Preparedness for Transitioning to a Green Economy: A Legal Analysis of the" Green Customs" Concept. Gümrük ve Ticaret Dergisi, 12(37), 46-56. Retrieved from: https://doi.org/10.70490/gumrukticaretdergisi.1556767
  • Hu, Y., Wang, H., Li, C., Xu, A., Yi, L., Liang, C., ... & Dai, F. (2025). An integrated approach for design concept evaluation based on interval-valued Pythagorean fuzzy set and consensus model. Kybernetes. https://doi.org/10.1108/K-09-2024-2356
  • Ilbahar, E., & Kahraman, C. (2018). Retail store performance measurement using a novel interval-valued Pythagorean fuzzy WASPAS method. Journal of Intelligent & Fuzzy Systems, 35(3), 3835-3846. https://doi.org/10.3233/JIFS-18730
  • Ilbahar, E., Karaşan, A., Cebi, S., & Kahraman, C. (2018). A novel approach to risk assessment for occupational health and safety using Pythagorean fuzzy AHP & fuzzy inference system. Safety science, 103, 124-136. https://doi.org/10.1016/j.ssci.2017.10.025
  • Köse, Y., Civan, H. N., Ayyıldız, E., & Çevikcan, E. (2022). An Interval valued Pythagorean Fuzzy AHP–TOPSIS integrated model for ergonomic assessment of setup process under SMED. Sustainability, 14(21), 13804. https://doi.org/10.3390/su142113804
  • Luo, Y., Ni, M., & Zhang, F. (2023). A design model of FBS based on interval-valued Pythagorean fuzzy sets. Advanced Engineering Informatics, 56, 101957. https://doi.org/10.1016/j.aei.2023.101957
  • Männistö, T., Hintsa, J., Morini, C., Wong, S., Isarin, N., & Rukanova, B. D. (2024). Green Customs: How Customs Administrations Can Promote Sustainability.
  • Manyala, J. O. (2019). Effect of green customs initiatives on game trophy trade in Kenya. Retrieved from: https://ikesra.kra.go.ke/items/c24ce2a2-3825-4e8a-90a1-46f354c10bb1
  • Meng, Y., Wu, H., Wang, Y., & Duan, Y. (2022). International trade diversification, green innovation, and consumption-based carbon emissions: the role of renewable energy for sustainable development in BRICST countries. Renewable Energy, 198, 1243-1253. https://doi.org/10.1016/j.renene.2022.08.045
  • Milošević, M. R., Milošević, D. M., Stević, D. M., & Kovačević, M. (2023). Interval valued Pythagorean fuzzy AHP integrated model in a smartness assessment framework of buildings. Axioms, 12(3), 286. https://doi.org/10.3390/axioms12030286
  • Minamata Convention on Mercury, 2021. About us. Retrieved from: https://minamataconvention.org/en/about
  • Oh, Y., Pasman, H., Khan, S. A., & Park, S. (2025). Hydrogen storage selection for Saudi Arabia: A multi-criteria decision making under interval-valued Pythagorean fuzzy environment. International Journal of Hydrogen Energy, 105, 1281-1293. https://doi.org/10.1016/j.ijhydene.2025.01.333
  • Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons (OPCW), 2025. History. Retrieved from: https://www.opcw.org/about-us/history
  • Palaz, H., & Kovancı, A. (2008). Türk deniz kuvvetleri denizaltilarinin seçilimin AHP ile değerlendirilmesi. Journal of Aeronautics and Space Technologies, 3(3), 53-60.
  • Pauwelyn, J. (2024). 21st Century Customs Fraud: How to Effectively Enforce Sustainability Requirements on Imports?. Available at SSRN 4727779.
  • Rahman, K., Abdullah, S., Shakeel, M., Ali Khan, M. S., & Ullah, M. (2017). Interval-valued Pythagorean fuzzy geometric aggregation operators and their application to group decision making problem. Cogent Mathematics, 4(1), 1338638. https://doi.org/10.1080/23311835.2017.1338638
  • Rakhmatullayev, N. (2026). PROSPECTS FOR DIGITALIZING" GREEN" CUSTOMS CORRIDORS IN FOOD IMPORTS. In Global Conference on Multidisciplinary Research and Innovation, 7-14.
  • Resmi Gazete, 2025. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/07/20250724-5.pdf (Erişim Tarihi: 13.03.2026).
  • Reyes, O., & Pérez, O. (2025). The Green Customs Initiative (GCI) and the Multi-lateral Environmental Agreements (MEAs): An Analysis of the Perception about its Implementation and Compliance in Customs Manzanillo, Colima, Mexico. In: Ivanova Boncheva, A., Rangel Delgado, J.E. (eds) Transition to a Safe Anthropocene in the Asia-Pacific. The Anthropocene: Politik—Economics—Society—Science, vol 39. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-031-66521-9_16
  • Rotolo, G. C., Francis, C. A., & Ulgiati, S. (2018). Environmentally sound resource valuation for a more sustainable international trade: Case of argentine maize. Resources, Conservation and Recycling, 131, 271-282. https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2017.10.008
  • Rotterdam Convention, 2024. History of the negotiations of the Rotterdam Convention. Retrieved from: https://www.pic.int/TheConvention/Overview/History/Overview/tabid/1360/language/en-US/Default.aspx
  • Rukanova, B., Männistö, T., Hintsa, J., Tan, Y. H., Slegt, M., & Heijmann, F. (2022). A High-Level Framework for Green Customs and Research Agenda. In Proceedings of the 23rd Annual International Conference on Digital Government Research (pp. 456-458).
  • Saaty, T.L. (1988). What is the Analytic Hierarchy Process?. In: Mitra, G., Greenberg, H.J., Lootsma, F.A., Rijkaert, M.J., Zimmermann, H.J. (eds) Mathematical Models for Decision Support. NATO ASI Series, vol 48. Springer, Berlin, Heidelberg. https://doi.org/10.1007/978-3-642-83555-1_5
  • Sahoo, D., Parida, P. K., Baral, S. P., & Pati, B. (2025). An innovative aggregation operator for enhanced decision-making: A study on interval-valued Pythagorean fuzzy soft sets in material selection. Applied Soft Computing, 172, 112888. https://doi.org/10.1016/j.asoc.2025.112888
  • Singer, H., & Özşahin, Ş. (2023). Applying an interval-valued Pythagorean fuzzy analytic hierarchy process to rank factors influencing wooden outdoor furniture selection. Wood Material Science & Engineering, 18(1), 322-333. https://doi.org/10.1080/17480272.2021.2025427
  • Stockholm Convention, 2024. History of the negotiations of the Stockholm Convention. Retrieved from: https://www.pops.int/TheConvention/Overview/History/Overview/tabid/3549/Default.aspx
  • T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, 2018. BAKANLIĞIMIZDA ISO 14001 ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİNE GEÇİLDİ. Erişim adresi: https://destek.csb.gov.tr/bakanligimizda-iso-14001-cevre-yonetim-sistemine-gecildi-haber-232845
  • T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, 2025. Stockholm Sözleşmesi. Erişim adresi: https://onceliklikimyasallar.csb.gov.tr/stockholm-sozlesmesi-i-5175
  • T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2022. Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP). Erişim adresi: https://www.mfa.gov.tr/birlesmis-milletler-cevre-programi.tr.mfa
  • T.C. Ticaret Bakanlığı, 2019. Dijital Gümrük Uygulamaları. Erişim adresi: https://ticaret.gov.tr/gumruk-islemleri/dijital-gumruk-uygulamalari
  • T.C. Ticaret Bakanlığı, 2024. Dünya Gümrük Örgütü. Erişim adresi: https://ticaret.gov.tr/dis-iliskiler/cok-tarafli-ve-bolgesel-iliskiler/cok-tarafli-iliskiler/dunya-gumruk-orgutu
  • Tezcan, M. C. (2024). Pisagor Bulanık Kümelere Entegre AHP ve TOPSIS Yöntemleri ile Uçak Tipi Seçiminin Optimizasyonu: Havayolu İşlemeleri İçin Model Önerisi. Journal of Aviation Research, 6(1), 1-24. https://doi.org/10.51785/jar.1371387
  • United Nations Environment Programme (UNEP), 2022. Green Customs Guide. Retrieved from: https://www.unep.org/resources/publication/green-customs-guide-multilateral-environmental-agreements
  • United Nations Environment Programme (UNEP), 2025a. The Green Customs Initiative. Retrieved from: https://www.unep.org/explore-topics/environmental-governance/what-we-do/strengthening-institutions/green-customs
  • United Nations Environment Programme (UNEP), 2025b. OzonAction Protect our Earth Save the Ozone Layer. Retrieved from: https://www.unep.org/ozonaction/
  • United Nations Environment Programme (UNEP), 2025c. About the United Nations Environment Programme. Retrieved from: https://www.unep.org/who-we-are/about-us
  • United Nations Office on Drugs and Crime (UNODC), 2025. About us. Retrieved from: https://www.unodc.org/unodc/en/about-unodc/index.html
  • Urul, A. A., Erkan, M., & Özdemir, İ. (2026). Yeşil Depolama Uygulamalarının Lojistik Performansa Olan Etkileri: İstanbul’da Bulunan Antrepolar Üzerine Bir Araştırma. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 13(1), 1-31. https://izlik.org/JA47YG46KR
  • Utomo, J. C. (2026). Strengthening Indonesia's Customs Enforcement Against Transnational Environmental Crime: A Comprehensive Policy Framework for Green Customs Implementation. Edunity Kajian Ilmu Sosial dan Pendidikan, 5(1), 12-19. https://doi.org/10.57096/edunity.v5i1.481
  • World Customs Organization (WCO), 2022. Green Customs Global Conference. Retrieved from: https://www.wcoomd.org/-/media/wco/public/global/pdf/topics/research/report/wco_green-customs-global-conference_executive-summary_en.pdf
  • World Customs Organization (WCO), 2009. WCO Green Customs Regional Workshop. Retrieved from: http://wcoomd.org/en/media/newsroom/2009/july/wco-green-customs-regional-workshop.aspx
  • World Customs Organization (WCO), 2023. Transition to a circular economy and implications for Customs administrations. Retrieved from: https://www.wcoomd.org/-/media/wco/public/global/pdf/topics/research/report/circular-economy-report-en.pdf?db=web
  • World Customs Organization (WCO), 2025. Customs and Environmental Policies. Retrieved from: https://www.wcoomd.org/en/topics/customs-and-environmental-policies.aspx
  • Yager, R. R. (2013). Pythagorean membership grades in multicriteria decision making. IEEE Transactions on fuzzy systems, 22(4), 958-965. doi: 10.1109/TFUZZ.2013.2278989
  • Yalçınkaya, I., & Cebi, S. (2023). Interval-Valued Pythagorean Fuzzy AHP: Evaluation of Pharmaceutical Supply Chain. In Analytic Hierarchy Process with Fuzzy Sets Extensions: Applications and Discussions (pp. 249-272). Cham: Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-031-39438-6_11
  • Zadeh, L. A. (1965). Fuzzy sets. Information and control, 8(3), 338-353. https://doi.org/10.1016/S0019-9958(65)90241-X
  • Zhang, X. (2016). Multicriteria Pythagorean fuzzy decision analysis: A hierarchical QUALIFLEX approach with the closeness index-based ranking methods. Information Sciences, 330, 104-124. https://doi.org/10.1016/j.ins.2015.10.012
There are 68 citations in total.

Details

Primary Language Turkish
Subjects Business Administration
Journal Section Research Article
Authors

İpek Gürsoy 0000-0002-6409-7177

Submission Date July 1, 2025
Acceptance Date March 30, 2026
Publication Date March 30, 2026
DOI https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1731887
IZ https://izlik.org/JA86CU98WB
Published in Issue Year 2026 Issue: 19

Cite

APA Gürsoy, İ. (2026). Yeşil Gümrük Girişimi Kapsamında Sınır Kapılarında Çevresel Sürdürülebilirliğin Geliştirilmesine Yönelik Politika Önerileri: Bulanık ÇKKV Tabanlı Bir Yaklaşım. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 19, 1-19. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1731887

Aim & Scope

Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) 2008 yılında yayın hayatına başlamış, sosyal bilimler alanında özgün araştırma makaleleri yayınlayan bir dergidir. Uluslararası bilimsel hakemli olan dergimiz süreli yayın formatında bilimsel çalışmaları yayınlamaktadır. Yayınlanmak üzere gönderilen eserlerin başka bir yerde yayınlanmamış veya yayınlanmak üzere gönderilmemiş olması gerekmektedir. 

Derginin yayın dili Türkçe ve İngilizcedir. Dergide yayınlanacak eserlerin her türlü sorumluluğu yazar veya yazarlara aittir. Dergimize gönderilecek eserlerin DergiPark sistemi (https://dergipark.org.tr/ohuiibf) üzerinden gönderilmesi gerekmektedir. 

 

Gönderilen Makalelerde aşağıdaki yazım kuralları aranır.

Yazım kuralları için 📄 lütfen tıklayınız.  Örnek gönderi dosyasına göre çalışmanızı hazırlayabilirsiniz. Örnek dosya için📝 lütfen tıklayınız. 

Öncelikle  Microsoft Office Word formatında yazılmalı ve kaydedilmelidir. Aksi takdirde makaleler kabul edilmeyecektir.

1. Yayınlanmak üzere dergiye gönderilen yazılar daha önce yayınlanmamış ya da yayınlanmak üzere başka bir yere gönderilmemiş olmalıdır. Bunun için bir copyright dilekçesi yazıp ana metinden ayrı olarak imzalanmış olarak yüklemeniz istenmektedir.

2. Dergimizde Türkçe ve İngilizce dillerinden herhangi biri ile yazılmış yazılar yayınlanmaktadır.

 

 

Yayın Etiği

Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'nde uygulanan yayın süreçleri, bilginin tarafsız ve saygın bir şekilde gelişimine ve dağıtımına temel teşkil etmektedir. Bu doğrultuda uygulanan süreçler, yazarların ve yazarları destekleyen kurumların çalışmalarının kalitesine doğrudan yansımaktadır. Hakemli çalışmalar bilimsel yöntemi somutlaştıran ve destekleyen çalışmalardır. Bu noktada sürecin bütün paydaşlarının (yazarlar, okuyucular ve araştırmacılar, yayıncı, hakemler ve editörler) etik ilkelere yönelik standartlara uyması önem taşımaktadır. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) yayın etiği kapsamında tüm paydaşların aşağıdaki etik sorumlulukları taşımasını beklenmektedir. Etik denetimi ve etik dışı girişimlerin önlenmesi için iThenticate ya da Turnitin kullanılabilir.

Aşağıda yer alan etik görev ve sorumluluklar, açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan rehberler ve politikalar dikkate alınarak hazırlanmıştır.

Yazarların Etik Sorumlulukları

Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'ne çalışma gönderen yazar(lar)ın aşağıdaki etik sorumluluklara uyması beklenmektedir:

- Yazar(lar)ın gönderdikleri çalışmaların özgün olması beklenmektedir. Yazar(lar)ın başka çalışmalardan yararlanmaları veya başka çalışmaları kullanmaları durumunda eksiksiz ve doğru bir biçimde atıfta bulunmaları ve/veya alıntı yapmaları gerekmektedir.
- Çalışmanın oluşturulmasında içeriğe entelektüel açıdan katkı sağlamayan kişiler, yazar olarak belirtilmemelidir.
- Yayınlanmak üzere gönderilen tüm çalışmaların varsa çıkar çatışması teşkil edebilecek durumları ve ilişkileri açıklanmalıdır.
- Yazar(lar)dan değerlendirme süreçleri çerçevesinde makalelerine ilişkin ham veri talep edilebilir; böyle bir durumda yazar(lar) beklenen veri ve bilgileri yayın kuruluna sunmaya hazır olmalıdır.
- Yazar(lar) kullanılan verilerin kullanım haklarına, araştırma/analizlerle ilgili gerekli izinlere sahip olduklarını veya deney yapılan deneklerin rızasının alındığını gösteren belgeye sahip olmalıdır.
-Yazar(lar)ın yayınlanmış, erken görünüm veya değerlendirme aşamasındaki çalışmasıyla ilgili bir yanlış ya da hatayı fark etmesi durumunda, dergi editörünü veya yayıncıyı bilgilendirme, düzeltme veya geri çekme işlemlerinde editörle işbirliği yapma yükümlülüğü bulunmaktadır.
- Yazar(lar) aynı yıl içerisinde sadece bir çalışmada yazar olarak yer alabilirler, aynı yazarın kabul almış diğer çalışmaları bir sonraki yıl (cilt) için yayın sürecine dahil edilir. Yazarlar,  aynı yıl içerisinde ikinci çalışmaları için, kabul edilseler dahi yayımlanma talebinde bulunamazlar.

- Yazar(lar) çalışmalarını aynı anda birden fazla derginin başvuru sürecinde bulunduramaz. Her bir başvuru önceki başvurunun tamamlanmasını takiben başlatılabilir. Başka bir dergide yayınlanmış çalışma Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'ne gönderilemez.

- Değerlendirme süreci başlamış bir çalışmanın yazar sorumluluklarının değiştirilmesi (yazar ekleme, yazar sırası değiştirme, yazar çıkartma gibi) teklif edilemez.


Editörlerin Etik Görev ve Sorumlulukları

Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) editörleri, açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan "COPE Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors" ve "COPE Best Practice Guidelines for Journal Editors" rehberleri temelinde aşağıdaki etik görev ve sorumluluklara sahip olmalıdır:

Genel görev ve sorumluluklar

Editörler, Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'nde yayınlanan her yayından sorumludur. Bu sorumluluk bağlamında editörler, aşağıdaki rol ve yükümlülükleri taşımaktadır:

Okuyucuların ve yazarların bilgi ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik çaba sarfetme,
Sürekli olarak derginin gelişimini sağlama,
Dergide yayınlanan çalışmaların kalitesini geliştirmeye yönelik süreçleri yürütme,
Düşünce özgürlüğünü destekleme,
Akademik açıdan bütünlüğü sağlanma,
Fikri mülkiyet hakları ve etik standartlardan taviz vermeden iş süreçlerini devam ettirme,
Düzeltme, açıklama gerektiren konularda yayın açısından açıklık ve şeffaflık gösterme.
Okuyucu ile ilişkiler

Editörler tüm okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcıların ihtiyaç duydukları bilgi, beceri ve deneyim beklentilerini dikkate alarak karar vermelidir. Yayınlanan çalışmaların okuyucu, araştırmacı, uygulayıcı ve bilimsel literatüre katkı sağlamasına ve özgün nitelikte olmasına dikkat etmelidir. Ayrıca editörler okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcılardan gelen geri bildirimleri dikkate almak, açıklayıcı ve bilgilendirici geri bildirim vermekle yükümlüdür.

Yazarlar ile ilişkiler

Editörlerin yazarlara karşı görev ve sorumlulukları aşağıdaki şekildedir:

Editörler, çalışmaların önemi, özgün değeri, geçerliliği, anlatımın açıklığı ve derginin amaç ve hedeflerine dayanarak olumlu ya da olumsuz karar vermelidir.
Editörler, yayın kapsamına uygun olan çalışmaları ciddi problemi olmadığı sürece ön değerlendirme aşamasına almalıdır.
Editörler, çalışma ile ilgili ciddi bir sorun olmadıkça, olumlu yöndeki hakem önerilerini göz ardı etmemelidir.
Yeni editörler, çalışmalara yönelik olarak önceki editör(ler) tarafından verilen kararları ciddi bir sorun olmadıkça değiştirmemelidir.
"Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci" mutlaka yayınlanmalı ve editörler tanımlanan süreçlerde yaşanabilecek sapmaların önüne geçmelidir.
Editörler, yazarlar tarafından kendilerinden beklenecek her konuyu ayrıntılı olarak içeren bir "Yazar Rehberi" yayınlamalıdır. Bu rehberler belirli zaman aralıklarında güncellenmelidir.
Yazarlara açıklayıcı ve bilgilendirici şekilde bildirim ve dönüş sağlanmalıdır.
Hakemler ile ilişkiler

Editörlerin hakemlere karşı görev ve sorumlulukları aşağıdaki şekildedir:

Hakemleri çalışmanın konusuna uygun olarak belirlemelidir.
Hakemlerin değerlendirme aşamasında ihtiyaç duyacakları bilgi ve rehberleri sağlamakla yükümlüdür.
Yazarlar ve hakemler arasından çıkar çatışması olup olmadığını gözetmek durumundadır.
Körleme hakemlik bağlamında hakemlerin kimlik bilgilerini gizli tutmalıdır.
Hakemleri tarafsız, bilimsel ve nesnel bir dille çalışmayı değerlendirmeleri için teşvik etmelidir.
Hakemleri zamanında dönüş ve performans gibi ölçütlerle değerlendirmelidir.
Hakemlerin performansını artırıcı uygulama ve politikalar belirlemelidir.
Hakem havuzunun dinamik şekilde güncellenmesi konusunda gerekli adımları atmalıdır.
Nezaketsiz ve bilimsel olmayan değerlendirmeleri engellemelidir.
Hakem havuzunun geniş bir yelpazeden oluşması için adımlar atmalıdır.


Yayın kurulu ile ilişkiler

Editörler, tüm yayın kurulu üyelerinin süreçleri yayın politikaları ve yönergelere uygun ilerletmesini sağlamalıdır. Yayın kurulu üyelerini yayın politikaları hakkında bilgilendirmeli ve gelişmelerden haberdar etmelidir. Yeni yayın kurulu üyelerini yayın politikaları konusunda eğitmeli, ihtiyaç duydukları bilgileri sağlamalıdır.

Ayrıca editörler;

Yayın kurulu üyelerinin çalışmaları tarafsız ve bağımsız olarak değerlendirmelerini sağlamalıdır.
Yeni yayın kurulu üyelerini, katkı sağlayabilir ve uygun nitelikte belirlemelidir.
Yayın kurulu üyelerinin uzmanlık alanına uygun çalışmaları değerlendirme için göndermelidir.
Yayın kurulu ile düzenli olarak etkileşim içerisinde olmalıdır.
Yayın kurulu ile belirli aralıklarla yayın politikalarının ve derginin gelişimi için toplantılar düzenlemelidir.
Dergi sahibi ve yayıncı ile ilişkiler

Editörler ve yayıncı arasındaki ilişki editöryal bağımsızlık ilkesine dayanmaktadır.

Editöryal ve kör hakemlik süreçleri

Editörler; dergi yayın politikalarında yer alan "Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci" politikalarını uygulamakla yükümlüdür. Bu bağlamda editörler her çalışmanın adil, tarafsız ve zamanında değerlendirme sürecinin tamamlanmasını sağlar.

Kalite güvencesi

Editörler; dergide yayınlanan her makalenin dergi yayın politikaları ve uluslararası standartlara uygun olarak yayınlanmasından sorumludur.

Kişisel verilerin korunması

Editörler; değerlendirilen çalışmalarda yer alan deneklere veya görsellere ilişkin kişisel verilerin korunmasını sağlamakla yükümlüdür. Çalışmalarda kullanılan bireylerin açık rızası belgeli olmadığı sürece çalışmayı reddetmekle görevlidir. Ayrıca editörler; yazar, hakem ve okuyucuların bireysel verilerini korumaktan sorumludur.

Etik kurul, insan ve hayvan hakları

Editörler; değerlendirilen çalışmalarda insan ve hayvan haklarının korunmasını sağlamakla yükümlüdür. Çalışmalarda kullanılan deneklere ilişkin etik kurul onayı, deneysel araştırmalara ilişkin izinlerin olmadığı durumlarda çalışmayı reddetmekle sorumludur.

Olası suistimal ve görevi kötüye kullanmaya karşı önlem

Editörler; olası suistimal ve görevi kötüye kullanma işlemlerine karşı önlem almakla yükümlüdür. Bu duruma yönelik şikayetlerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi konusunda titiz ve nesnel bir soruşturma yapmanın yanı sıra, konuyla ilgili bulguların paylaşılması editörün sorumlulukları arasında yer almaktadır.

Akademik yayın bütünlüğünü sağlamak

Editörler çalışmalarda yer alan hata, tutarsızlık ya da yanlış yönlendirme içeren yargıların hızlı bir şekilde düzeltilmesini sağlamalıdır.

Fikri mülkiyet haklarının korunması

Editörler; yayınlanan tüm makalelerin fikri mülkiyet hakkını korumakla, olası ihlallerde derginin ve yazar(lar)ın haklarını savunmakla yükümlüdür. Ayrıca editörler yayınlanan tüm makalelerdeki içeriklerin başka yayınların fikri mülkiyet haklarını ihlal etmemesi adına gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.

Yapıcılık ve tartışmaya açıklık

Editörler;

Dergide yayınlanan eserlere ilişkin ikna edici eleştirileri dikkate almalı ve bu eleştirilere yönelik yapıcı bir tutum sergilemelidir.
Eleştirilen çalışmaların yazar(lar)ına cevap hakkı tanımalıdır.
Olumsuz sonuçlar içeren çalışmaları göz ardı etmemeli ya da dışlamamalıdır.
Şikayetler

Editörler; yazar, hakem veya okuyuculardan gelen şikayetleri dikkatlice inceleyerek aydınlatıcı ve açıklayıcı bir şekilde yanıt vermekle yükümlüdür.

Politik ve Ticari kaygılar

Dergi sahibi, yayıncı ve diğer hiçbir politik ve ticari unsur, editörlerin bağımsız karar almalarını etkilemez.

Çıkar çatışmaları

Editörler; yazar(lar), hakemler ve diğer editörler arasındaki çıkar çatışmalarını göz önünde bulundurarak, çalışmaların yayın sürecinin bağımsız ve tarafsız bir şekilde tamamlamasını garanti eder.

Hakemlerin Etik Sorumlulukları

Tüm çalışmaların "Körleme Hakemlik" ile değerlendirilmesi yayın kalitesini doğrudan etkilemektedir. Bu süreç yayının nesnel ve bağımsız değerlendirilmesi ile güven sağlar. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) değerlendirme süreci çift taraflı kör hakemlik ilkesiyle yürütülür. Hakemler yazarlar ile doğrudan iletişime geçemez, değerlendirme ve yorumlar dergi yönetim sistemi aracılığıyla iletilir. Bu süreçte değerlendirme formları ve tam metinler üzerindeki hakem yorumları editör aracılığıyla yazar(lar)a iletilir. Bu bağlamda Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) için çalışma değerlendiren hakemlerin aşağıdaki etik sorumluluklara sahip olması beklenmektedir:

-Sadece uzmanlık alanı ile ilgili çalışmaları değerlendirmeyi kabul etmelidir.
-Tarafsızlık ve gizlilik içerisinde değerlendirme yapmalıdır.
-Değerlendirme sürecinde çıkar çatışması ile karşı karşıya olduğunu düşünürse, çalışmayı incelemeyi reddederek, dergi editörünü bilgilendirmelidir.
-Gizlilik ilkesi gereği inceledikleri çalışmaları değerlendirme sürecinden sonra imha etmelidir. İnceledikleri çalışmaların sadece nihai versiyonlarını ancak yayınlandıktan sonra kullanabilir.
-Değerlendirmeyi nesnel bir şekilde sadece çalışmanın içeriği ile ilgili olarak yapmalıdır. Milliyet, cinsiyet, dini inançlar, siyasal inançlar ve ticari kaygıların değerlendirmeye etki etmesine izin vermemelidir.
-Değerlendirmeyi yapıcı ve nazik bir dille yapmalıdır. Düşmanlık, iftira ve hakaret içeren aşağılayıcı kişisel yorumlar yapmamalıdır.
-Değerlendirmeyi kabul ettikleri çalışmayı zamanında ve yukarıdaki etik sorumluluklarda gerçekleştirmelidir.


Yayıncının Etik Sorumlukları

Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) yayıncısı olan Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi, kâr amacı gütmeyen bir devlet üniversitesidir. Bu bağlamda Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi, Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) ile ilgili aşağıdaki etik sorumlulukların bilinciyle hareket etmektedir:

Editörler, Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'ne gönderilen çalışmaların tüm süreçlerinden sorumludur. Bu çerçevede ekonomik ya da politik kazançlar göz önüne alınmaksızın karar verici kişiler editörlerdir.
Bağımsız editör kararı oluşturulmasını taahhüt eder.
Editörlere ilişkin her türlü bilimsel suistimal, atıf çeteciliği ve intihalle ilgili önlemleri alma sorumluluğuna sahiptir.


Etik Olmayan Bir Durumla Karşılaşırsanız

Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'nde yukarıda bahsedilen etik sorumluluklar ve dışında etik olmayan bir davranış veya içerikle karşılaşırsanız lütfen ohuiibfdergisi@gmail.com adresine e-posta yoluyla bildiriniz.

Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUIIBFD), makale sunumlarını memnuniyetle karşılamakta ve bir yayın ücreti talep etmemektedir.

Citation Indexes

TR Dizin

Baş Editör

Default avatar
Hüseyin Nazmi Kartal DEMİRGÜNEŞ
Financial Mathematics, Finance, Financial Markets and Institutions, Finance and Investment (Other)

Editör

Default avatar
Elif KARAKAŞ
Auditing and Accountability, Financial Accounting
Default avatar
Buket ÖZOĞLU
Marketing, Service Marketing, Consumer Behaviour
Default avatar
Özkan HAYKIR
Behavioural Finance, Financial Econometrics, Microfinance, Investment and Portfolio Management

Sekreterya

Naciye Kutlu
Naciye KUTLU
Finance
Gökçe Avbaz
Gökçe AVBAZ
Behavioural Finance, Finance, Investment and Portfolio Management

Creative Commons Lisansı
Ömer Halisdemir Universitesi Iktisadi ve Idari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUIIBF) is licensed under the Creative Commons Attribution-Noncommercial-Pseudonymity License 4.0 international license.