Research Article

Türkiye’de hanehalkı sigara tüketiminin belirleyicileri

Volume: 14 Number: 2 April 12, 2021
TR EN

Türkiye’de hanehalkı sigara tüketiminin belirleyicileri

Abstract

Bu çalışmada, Türkiye’de yerleşik hanehalklarının sigara tüketimini etkileyen sosyo-ekonomik ve demografik faktörlerin 2014 TÜİK Hanehalkı Bütçe Anketi (HBA) verileri üzerinden Çift Eşik ve Tobit yöntemleri yardımıyla belirlenmesi amaçlanmıştır. Sigara tüketimi üzerinde etkisi olduğu düşünülen hanehalkı reisine ait demografik değişkenlerden eğitim seviyesi, medeni durum, cinsiyet ve yaş ile hanehalkı büyüklüğü çalışmada kullanılan sosyo-demografik değişkenler olarak belirlenmiştir. Ekonomik değişken olarak ise hanenin bir yıl içinde elde ettiği toplam kullanılabilir gelir seviyesi kullanılmıştır. Kurulan modele ait katsayı tahminleri, katılım ve tüketim kararlarının farklı olduğunu varsayan Çift Eşik tahmin yöntemi ile bu kararları tek bir karar olarak ele alan Tobit tahmin yöntemleri yardımıyla elde edilmiştir. Çalışmadan elde edilen en önemli sonuç sigara tüketim ile katılım kararının farklı olduğu ve bu kararların sigara tüketimi üzerinde farklı etkilere sahip olduğudur. Analiz sonucunda hanehalkına ait demografik ve ekonomik değişkenlerin sigara katılımı üzerindeki etkisi düşük kalırken sigara tüketimi üzerinde önemli etkilere sahip olduğu görülmüştür. Bu durum özellikle katılım ve tüketim kararının ayrı olarak dikkate alınması neticesinde sigara tüketiminin etkilerinin daha detaylı olarak ortaya konulmasını sağlamıştır. Tahmin edilen katsayılar sigara tüketimini azaltıcı yönde en yüksek marjinal etkiye sahip olan sosyo-ekonomik değişkenlerin olan hane büyüklüğü ve eğitim seviyesi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Keywords

Çift Eşik Modeli, Tobit Modeli, Sigara Tüketimi

References

  1. Abdifatah, A. & Bilgiç, A. (2016). Factors Influencing on Cigarette Consumption in Turkey: A Double-Hurdle Censored Model with Pooled Data, in 12th National Agricultural Economics Meeting, 25-27 Mayıs, Isparta
  2. Adda, J. & Cornaglia, F. (2010). The Effect of Bans and Taxes on Passive Smoking, American Economic Journal: Applied Economics, 2(1), 1-32.
  3. Aksoy, A., Bilgiç, A., Yen, T. S. & Urak, F. (2019), “Determinants of Household Alcohol and Tobacco Expenditures in Turkey”, Journal of Family and Economic Issues, 1-14.
  4. Alam, Y. A., Iqbal, A., Mohamud, B. K., Laporte, E. R., Ahmed, A. & Nishtar, S. (2008). Investigating Socio-Economic-Demographic Determinants of Tobacco Use in Rawalpindi, Pakistan, Bmc Public Health, 8(1), 50-60.
  5. Anger, S., Kvasnicka, M. & Siedler, T.; (2011). One Last Puff? Public Smoking Bans And Smoking Behavior, Journal of Health Economics, 30(3), 591-601.
  6. Aristei, D. & Pieroni, L. (2008). A Double Hurdle Approach to Modelling Tobacco Consumption in Italy, Applied Economics, 40(19), 2463-2476.
  7. Avcı, O. & Demirci, Z. (2017). Türkiye’de Günah Vergisi Olarak Ötv III Sayılı Listenin İncelenmesi, Maliye Araştırmaları, (I), 47-60.
  8. Barzel, Y. (1976). An Alternative Approach to the Analysis of Taxation, Journal of Political Economy, 84(6), 1177-1197.
  9. Bilgiç, A. & Yen, T. S. (2015). Household Alcohol and Tobacco Expenditures in Turkey: A Sample‐Selection System Approach, Contemporary Economic Policy, 33(3), 571-585.
  10. Bilgiç, A., Florkowski, J. W. & Akbay, C. (2010). Demand for Cigarettes in Turkey: An Application of Count Data Models, Empirical Economics, 39(3), 733-765.
APA
Ergin, M., & İpek, E. (2021). Türkiye’de hanehalkı sigara tüketiminin belirleyicileri. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(2), 478-494. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.715513
AMA
1.Ergin M, İpek E. Türkiye’de hanehalkı sigara tüketiminin belirleyicileri. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2021;14(2):478-494. doi:10.25287/ohuiibf.715513
Chicago
Ergin, Miraç, and Egemen İpek. 2021. “Türkiye’de Hanehalkı Sigara Tüketiminin Belirleyicileri”. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 14 (2): 478-94. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.715513.
EndNote
Ergin M, İpek E (April 1, 2021) Türkiye’de hanehalkı sigara tüketiminin belirleyicileri. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 14 2 478–494.
IEEE
[1]M. Ergin and E. İpek, “Türkiye’de hanehalkı sigara tüketiminin belirleyicileri”, Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, vol. 14, no. 2, pp. 478–494, Apr. 2021, doi: 10.25287/ohuiibf.715513.
ISNAD
Ergin, Miraç - İpek, Egemen. “Türkiye’de Hanehalkı Sigara Tüketiminin Belirleyicileri”. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 14/2 (April 1, 2021): 478-494. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.715513.
JAMA
1.Ergin M, İpek E. Türkiye’de hanehalkı sigara tüketiminin belirleyicileri. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2021;14:478–494.
MLA
Ergin, Miraç, and Egemen İpek. “Türkiye’de Hanehalkı Sigara Tüketiminin Belirleyicileri”. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, vol. 14, no. 2, Apr. 2021, pp. 478-94, doi:10.25287/ohuiibf.715513.
Vancouver
1.Miraç Ergin, Egemen İpek. Türkiye’de hanehalkı sigara tüketiminin belirleyicileri. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2021 Apr. 1;14(2):478-94. doi:10.25287/ohuiibf.715513