TR
EN
Türkiye’de hanehalkı sigara tüketiminin belirleyicileri
Öz
Bu çalışmada, Türkiye’de yerleşik hanehalklarının sigara tüketimini etkileyen sosyo-ekonomik ve demografik faktörlerin 2014 TÜİK Hanehalkı Bütçe Anketi (HBA) verileri üzerinden Çift Eşik ve Tobit yöntemleri yardımıyla belirlenmesi amaçlanmıştır. Sigara tüketimi üzerinde etkisi olduğu düşünülen hanehalkı reisine ait demografik değişkenlerden eğitim seviyesi, medeni durum, cinsiyet ve yaş ile hanehalkı büyüklüğü çalışmada kullanılan sosyo-demografik değişkenler olarak belirlenmiştir. Ekonomik değişken olarak ise hanenin bir yıl içinde elde ettiği toplam kullanılabilir gelir seviyesi kullanılmıştır. Kurulan modele ait katsayı tahminleri, katılım ve tüketim kararlarının farklı olduğunu varsayan Çift Eşik tahmin yöntemi ile bu kararları tek bir karar olarak ele alan Tobit tahmin yöntemleri yardımıyla elde edilmiştir. Çalışmadan elde edilen en önemli sonuç sigara tüketim ile katılım kararının farklı olduğu ve bu kararların sigara tüketimi üzerinde farklı etkilere sahip olduğudur. Analiz sonucunda hanehalkına ait demografik ve ekonomik değişkenlerin sigara katılımı üzerindeki etkisi düşük kalırken sigara tüketimi üzerinde önemli etkilere sahip olduğu görülmüştür. Bu durum özellikle katılım ve tüketim kararının ayrı olarak dikkate alınması neticesinde sigara tüketiminin etkilerinin daha detaylı olarak ortaya konulmasını sağlamıştır. Tahmin edilen katsayılar sigara tüketimini azaltıcı yönde en yüksek marjinal etkiye sahip olan sosyo-ekonomik değişkenlerin olan hane büyüklüğü ve eğitim seviyesi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abdifatah, A. & Bilgiç, A. (2016). Factors Influencing on Cigarette Consumption in Turkey: A Double-Hurdle Censored Model with Pooled Data, in 12th National Agricultural Economics Meeting, 25-27 Mayıs, Isparta
- Adda, J. & Cornaglia, F. (2010). The Effect of Bans and Taxes on Passive Smoking, American Economic Journal: Applied Economics, 2(1), 1-32.
- Aksoy, A., Bilgiç, A., Yen, T. S. & Urak, F. (2019), “Determinants of Household Alcohol and Tobacco Expenditures in Turkey”, Journal of Family and Economic Issues, 1-14.
- Alam, Y. A., Iqbal, A., Mohamud, B. K., Laporte, E. R., Ahmed, A. & Nishtar, S. (2008). Investigating Socio-Economic-Demographic Determinants of Tobacco Use in Rawalpindi, Pakistan, Bmc Public Health, 8(1), 50-60.
- Anger, S., Kvasnicka, M. & Siedler, T.; (2011). One Last Puff? Public Smoking Bans And Smoking Behavior, Journal of Health Economics, 30(3), 591-601.
- Aristei, D. & Pieroni, L. (2008). A Double Hurdle Approach to Modelling Tobacco Consumption in Italy, Applied Economics, 40(19), 2463-2476.
- Avcı, O. & Demirci, Z. (2017). Türkiye’de Günah Vergisi Olarak Ötv III Sayılı Listenin İncelenmesi, Maliye Araştırmaları, (I), 47-60.
- Barzel, Y. (1976). An Alternative Approach to the Analysis of Taxation, Journal of Political Economy, 84(6), 1177-1197.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
12 Nisan 2021
Gönderilme Tarihi
7 Nisan 2020
Kabul Tarihi
8 Temmuz 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 14 Sayı: 2
APA
Ergin, M., & İpek, E. (2021). Türkiye’de hanehalkı sigara tüketiminin belirleyicileri. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(2), 478-494. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.715513
Cited By
Türkiye’de Gelir, Meslek ve Eğitimin Hanehalkı Sigara Tüketimi Üzerindeki Etkisi
Sosyoekonomi
https://doi.org/10.17233/sosyoekonomi.2022.03.14PANDEMİYİ BÜTÜNCÜL OLARAK DEĞERLENDİREN NİTEL BİR ÇALIŞMA: PANDEMİ SÜRECİNİN SİGARA KULLANIM ALIŞKANLIKLARINA ETKİSİ
ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi
https://doi.org/10.35232/estudamhsd.1288371CIGARETTE USE, ADDICTION LEVELS, AND INFLUENTIAL FACTORS AMONG HEALTHCARE STUDENTS IN TÜRKİYE
International Journal of Health Services Research and Policy
https://doi.org/10.33457/ijhsrp.1479914Alkol, Sigara ve Tütün Tüketimini Etkileyen Temel Ekonomik Faktörler
Pamukkale Üniversitesi İşletme Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.47097/piar.1696459Marketing Strategies for Promoting or Preventing Tobacco Use among Youth
Yildiz Social Science Review
https://doi.org/10.51803/yssr.1689264
