Araştırma Makalesi

Türkiye’de hanehalkı sigara tüketiminin belirleyicileri

Cilt: 14 Sayı: 2 12 Nisan 2021
PDF İndir
TR EN

Türkiye’de hanehalkı sigara tüketiminin belirleyicileri

Öz

Bu çalışmada, Türkiye’de yerleşik hanehalklarının sigara tüketimini etkileyen sosyo-ekonomik ve demografik faktörlerin 2014 TÜİK Hanehalkı Bütçe Anketi (HBA) verileri üzerinden Çift Eşik ve Tobit yöntemleri yardımıyla belirlenmesi amaçlanmıştır. Sigara tüketimi üzerinde etkisi olduğu düşünülen hanehalkı reisine ait demografik değişkenlerden eğitim seviyesi, medeni durum, cinsiyet ve yaş ile hanehalkı büyüklüğü çalışmada kullanılan sosyo-demografik değişkenler olarak belirlenmiştir. Ekonomik değişken olarak ise hanenin bir yıl içinde elde ettiği toplam kullanılabilir gelir seviyesi kullanılmıştır. Kurulan modele ait katsayı tahminleri, katılım ve tüketim kararlarının farklı olduğunu varsayan Çift Eşik tahmin yöntemi ile bu kararları tek bir karar olarak ele alan Tobit tahmin yöntemleri yardımıyla elde edilmiştir. Çalışmadan elde edilen en önemli sonuç sigara tüketim ile katılım kararının farklı olduğu ve bu kararların sigara tüketimi üzerinde farklı etkilere sahip olduğudur. Analiz sonucunda hanehalkına ait demografik ve ekonomik değişkenlerin sigara katılımı üzerindeki etkisi düşük kalırken sigara tüketimi üzerinde önemli etkilere sahip olduğu görülmüştür. Bu durum özellikle katılım ve tüketim kararının ayrı olarak dikkate alınması neticesinde sigara tüketiminin etkilerinin daha detaylı olarak ortaya konulmasını sağlamıştır. Tahmin edilen katsayılar sigara tüketimini azaltıcı yönde en yüksek marjinal etkiye sahip olan sosyo-ekonomik değişkenlerin olan hane büyüklüğü ve eğitim seviyesi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abdifatah, A. & Bilgiç, A. (2016). Factors Influencing on Cigarette Consumption in Turkey: A Double-Hurdle Censored Model with Pooled Data, in 12th National Agricultural Economics Meeting, 25-27 Mayıs, Isparta
  2. Adda, J. & Cornaglia, F. (2010). The Effect of Bans and Taxes on Passive Smoking, American Economic Journal: Applied Economics, 2(1), 1-32.
  3. Aksoy, A., Bilgiç, A., Yen, T. S. & Urak, F. (2019), “Determinants of Household Alcohol and Tobacco Expenditures in Turkey”, Journal of Family and Economic Issues, 1-14.
  4. Alam, Y. A., Iqbal, A., Mohamud, B. K., Laporte, E. R., Ahmed, A. & Nishtar, S. (2008). Investigating Socio-Economic-Demographic Determinants of Tobacco Use in Rawalpindi, Pakistan, Bmc Public Health, 8(1), 50-60.
  5. Anger, S., Kvasnicka, M. & Siedler, T.; (2011). One Last Puff? Public Smoking Bans And Smoking Behavior, Journal of Health Economics, 30(3), 591-601.
  6. Aristei, D. & Pieroni, L. (2008). A Double Hurdle Approach to Modelling Tobacco Consumption in Italy, Applied Economics, 40(19), 2463-2476.
  7. Avcı, O. & Demirci, Z. (2017). Türkiye’de Günah Vergisi Olarak Ötv III Sayılı Listenin İncelenmesi, Maliye Araştırmaları, (I), 47-60.
  8. Barzel, Y. (1976). An Alternative Approach to the Analysis of Taxation, Journal of Political Economy, 84(6), 1177-1197.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

12 Nisan 2021

Gönderilme Tarihi

7 Nisan 2020

Kabul Tarihi

8 Temmuz 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 14 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Ergin, M., & İpek, E. (2021). Türkiye’de hanehalkı sigara tüketiminin belirleyicileri. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(2), 478-494. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.715513

Cited By

Creative Commons Lisansı
Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari-AynıLisanslaPaylaş 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.