Research Article

Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerde 12 Haftalık Fonksiyonel Egzersiz Programının Motor Performans Bileşenleri Üzerindeki Etkisi

Volume: 16 Number: 2 August 20, 2025
TR EN

Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerde 12 Haftalık Fonksiyonel Egzersiz Programının Motor Performans Bileşenleri Üzerindeki Etkisi

Abstract

Bu çalışma, zihinsel yetersizliği olan bireylerde uygulanan 12 haftalık fonksiyonel egzersiz programının temel motor performans bileşenleri üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, ön test–son test kontrol gruplu deneysel desenle gerçekleştirilmiş ve 12–17 yaş aralığındaki 20 erkek katılımcı çalışma (n=10) ve kontrol (n=10) gruplarına ayrılmıştır. Çalışma grubuna haftada üç gün uygulanan yapılandırılmış egzersiz programı; denge, reaksiyon süresi, el-göz koordinasyonu ve sprint performansını hedefleyen istasyon temelli uygulamalardan oluşmuştur. Veri toplama araçları olarak tek ayak postüral denge testi, görsel uyarana dayalı reaksiyon süresi testi, disk dokunma testi ve 25 yard sprint testi kullanılmıştır. Elde edilen veriler, karma desenli ANOVA ve eşleştirilmiş t-testi ile analiz edilmiştir. Bulgular, çalışma grubunda denge ve reaksiyon süresi başta olmak üzere motor becerilerde istatistiksel olarak anlamlı gelişmeler sağlandığını ortaya koymuştur (p<0.05). Disk dokunma testinde sürelerin kısaldığı, sprint performansında ise anlamlılık sınırına yakın pozitif bir gelişim eğilimi gözlenmiştir (p≈0.056). Sonuç olarak, çok bileşenli fonksiyonel egzersiz protokollerinin kısa süre içerisinde hem nöromüsküler hem de sensörimotor becerileri destekleyerek zihinsel yetersizliği olan bireylerde motor performansın gelişimine katkı sağlayabileceği görülmüştür. Elde edilen bulgular, özel eğitim alanında yapılandırılmış fiziksel aktivite müdahaleleri için bilimsel bir dayanak sunmaktadır.

Keywords

Ethical Statement

Ethical approval for the research was obtained from the Health Sciences Ethics Committee of Çankırı University on June 25, 2024, with decision number 14.

References

  1. Adolph, K. E., & Franchak, J. M. (2017). The development of motor behavior. Wiley interdisciplinary reviews. Cognitive Science, 8(1-2), 10.1002/wcs.1430. https://doi.org/10.1002/wcs.1430
  2. Aksović, N., Dobrescu, T., Bubanj, S., Bjelica, B., Milanović, F., Kocić, M., Zelenović, M., Radenković, M., Nurkić, F., Nikolić, D., Marković, J., Tomović, M., & Vulpe, A.-M. (2023). Sports Games and Motor Skills in Children, Adolescents and Youth with Intellectual Disabilities. Children, 10(6), 912. https://doi.org/10.3390/children10060912
  3. Altmann, S., Ringhof, S., Neumann, R., Woll, A., & Rumpf, M. C. (2019). Validity and reliability of speed tests used in soccer: A systematic review. PloS one, 14(8), e0220982. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0220982
  4. Balayi, E., Sedaghati, P., & Ahmadabadi, S. (2022). Effects of neuromuscular training on postural control of children with intellectual disability and developmental coordination disorders : Neuromuscular training and postural control. BMC musculoskeletal disorders, 23(1), 631. https://doi.org/10.1186/s12891-022-05569-2
  5. Božanić Urbančič, N., Battelino, S., & Vozel, D. (2023). Appropriate Vestibular Stimulation in Children and Adolescents-A Prerequisite for Normal Cognitive, Motor Development and Bodily Homeostasis-A Review. Children (Basel, Switzerland), 11(1), 2. https://doi.org/10.3390/children11010002
  6. Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Hillsdale, NJ: Erlbaum. Cormie, P., McGuigan, M.R. & Newton, R.U. Developing Maximal Neuromuscular Power. Sports Med 41, 17–38 (2011). https://doi.org/10.2165/11537690-000000000-00000
  7. Deary, I. J., Liewald, D., & Nissan, J. (2011). A free, easy-to-use, computer-based simple and four-choice reaction time programme: The Deary–Liewald reaction time task. Behavior Research Methods, 43(1), 258–268. https://doi.org/10.3758/s13428-010-0024-1
  8. Di Corrado, D., Francavilla, V. C., La Paglia, R., Parisi, M. C., Buscemi, A., & Coco, M. (2023). Short-Term Effects of Specific Sensorimotor Training on Postural Assessment in Healthy Individuals: A Pilot Study with a Randomized Placebo-Controlled Trial. Journal of functional morphology and kinesiology, 8(2), 46. https://doi.org/10.3390/jfmk8020046

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Physical Training, Sports and Physical Activity For Disabled

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

August 20, 2025

Publication Date

August 20, 2025

Submission Date

May 26, 2025

Acceptance Date

August 5, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 16 Number: 2

APA
Altuğ, T., Söyler, M., & Ubeyli, S. (2025). Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerde 12 Haftalık Fonksiyonel Egzersiz Programının Motor Performans Bileşenleri Üzerindeki Etkisi. Spor Ve Performans Araştırmaları Dergisi, 16(2), 331-345. https://doi.org/10.17155/omuspd.1706202
AMA
1.Altuğ T, Söyler M, Ubeyli S. Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerde 12 Haftalık Fonksiyonel Egzersiz Programının Motor Performans Bileşenleri Üzerindeki Etkisi. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi. 2025;16(2):331-345. doi:10.17155/omuspd.1706202
Chicago
Altuğ, Tolga, Mehmet Söyler, and Semih Ubeyli. 2025. “Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerde 12 Haftalık Fonksiyonel Egzersiz Programının Motor Performans Bileşenleri Üzerindeki Etkisi”. Spor Ve Performans Araştırmaları Dergisi 16 (2): 331-45. https://doi.org/10.17155/omuspd.1706202.
EndNote
Altuğ T, Söyler M, Ubeyli S (August 1, 2025) Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerde 12 Haftalık Fonksiyonel Egzersiz Programının Motor Performans Bileşenleri Üzerindeki Etkisi. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi 16 2 331–345.
IEEE
[1]T. Altuğ, M. Söyler, and S. Ubeyli, “Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerde 12 Haftalık Fonksiyonel Egzersiz Programının Motor Performans Bileşenleri Üzerindeki Etkisi”, Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, vol. 16, no. 2, pp. 331–345, Aug. 2025, doi: 10.17155/omuspd.1706202.
ISNAD
Altuğ, Tolga - Söyler, Mehmet - Ubeyli, Semih. “Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerde 12 Haftalık Fonksiyonel Egzersiz Programının Motor Performans Bileşenleri Üzerindeki Etkisi”. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi 16/2 (August 1, 2025): 331-345. https://doi.org/10.17155/omuspd.1706202.
JAMA
1.Altuğ T, Söyler M, Ubeyli S. Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerde 12 Haftalık Fonksiyonel Egzersiz Programının Motor Performans Bileşenleri Üzerindeki Etkisi. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi. 2025;16:331–345.
MLA
Altuğ, Tolga, et al. “Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerde 12 Haftalık Fonksiyonel Egzersiz Programının Motor Performans Bileşenleri Üzerindeki Etkisi”. Spor Ve Performans Araştırmaları Dergisi, vol. 16, no. 2, Aug. 2025, pp. 331-45, doi:10.17155/omuspd.1706202.
Vancouver
1.Tolga Altuğ, Mehmet Söyler, Semih Ubeyli. Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerde 12 Haftalık Fonksiyonel Egzersiz Programının Motor Performans Bileşenleri Üzerindeki Etkisi. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi. 2025 Aug. 1;16(2):331-45. doi:10.17155/omuspd.1706202