Research Article

Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerde 12 Haftalık Fonksiyonel Egzersiz Programının Motor Performans Bileşenleri Üzerindeki Etkisi

Volume: 16 Number: 2 August 20, 2025
TR EN

Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerde 12 Haftalık Fonksiyonel Egzersiz Programının Motor Performans Bileşenleri Üzerindeki Etkisi

Abstract

Bu çalışma, zihinsel yetersizliği olan bireylerde uygulanan 12 haftalık fonksiyonel egzersiz programının temel motor performans bileşenleri üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, ön test–son test kontrol gruplu deneysel desenle gerçekleştirilmiş ve 12–17 yaş aralığındaki 20 erkek katılımcı çalışma (n=10) ve kontrol (n=10) gruplarına ayrılmıştır. Çalışma grubuna haftada üç gün uygulanan yapılandırılmış egzersiz programı; denge, reaksiyon süresi, el-göz koordinasyonu ve sprint performansını hedefleyen istasyon temelli uygulamalardan oluşmuştur. Veri toplama araçları olarak tek ayak postüral denge testi, görsel uyarana dayalı reaksiyon süresi testi, disk dokunma testi ve 25 yard sprint testi kullanılmıştır. Elde edilen veriler, karma desenli ANOVA ve eşleştirilmiş t-testi ile analiz edilmiştir. Bulgular, çalışma grubunda denge ve reaksiyon süresi başta olmak üzere motor becerilerde istatistiksel olarak anlamlı gelişmeler sağlandığını ortaya koymuştur (p<0.05). Disk dokunma testinde sürelerin kısaldığı, sprint performansında ise anlamlılık sınırına yakın pozitif bir gelişim eğilimi gözlenmiştir (p≈0.056). Sonuç olarak, çok bileşenli fonksiyonel egzersiz protokollerinin kısa süre içerisinde hem nöromüsküler hem de sensörimotor becerileri destekleyerek zihinsel yetersizliği olan bireylerde motor performansın gelişimine katkı sağlayabileceği görülmüştür. Elde edilen bulgular, özel eğitim alanında yapılandırılmış fiziksel aktivite müdahaleleri için bilimsel bir dayanak sunmaktadır.

Keywords

Zihinsel yetersizlik, motor performans, postüral denge, reaksiyon süresi, egzersiz müdahalesi

Ethical Statement

Araştırma için Çankırı Üniversitesi Sağlık Bilimleri Etik Kurulu’ndan 25.06.2024 tarihli ve 14 karar sayısı ile etik kurul izni alınmıştır.

References

  1. Adolph, K. E., & Franchak, J. M. (2017). The development of motor behavior. Wiley interdisciplinary reviews. Cognitive Science, 8(1-2), 10.1002/wcs.1430. https://doi.org/10.1002/wcs.1430
  2. Aksović, N., Dobrescu, T., Bubanj, S., Bjelica, B., Milanović, F., Kocić, M., Zelenović, M., Radenković, M., Nurkić, F., Nikolić, D., Marković, J., Tomović, M., & Vulpe, A.-M. (2023). Sports Games and Motor Skills in Children, Adolescents and Youth with Intellectual Disabilities. Children, 10(6), 912. https://doi.org/10.3390/children10060912
  3. Altmann, S., Ringhof, S., Neumann, R., Woll, A., & Rumpf, M. C. (2019). Validity and reliability of speed tests used in soccer: A systematic review. PloS one, 14(8), e0220982. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0220982
  4. Balayi, E., Sedaghati, P., & Ahmadabadi, S. (2022). Effects of neuromuscular training on postural control of children with intellectual disability and developmental coordination disorders : Neuromuscular training and postural control. BMC musculoskeletal disorders, 23(1), 631. https://doi.org/10.1186/s12891-022-05569-2
  5. Božanić Urbančič, N., Battelino, S., & Vozel, D. (2023). Appropriate Vestibular Stimulation in Children and Adolescents-A Prerequisite for Normal Cognitive, Motor Development and Bodily Homeostasis-A Review. Children (Basel, Switzerland), 11(1), 2. https://doi.org/10.3390/children11010002
  6. Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Hillsdale, NJ: Erlbaum. Cormie, P., McGuigan, M.R. & Newton, R.U. Developing Maximal Neuromuscular Power. Sports Med 41, 17–38 (2011). https://doi.org/10.2165/11537690-000000000-00000
  7. Deary, I. J., Liewald, D., & Nissan, J. (2011). A free, easy-to-use, computer-based simple and four-choice reaction time programme: The Deary–Liewald reaction time task. Behavior Research Methods, 43(1), 258–268. https://doi.org/10.3758/s13428-010-0024-1
  8. Di Corrado, D., Francavilla, V. C., La Paglia, R., Parisi, M. C., Buscemi, A., & Coco, M. (2023). Short-Term Effects of Specific Sensorimotor Training on Postural Assessment in Healthy Individuals: A Pilot Study with a Randomized Placebo-Controlled Trial. Journal of functional morphology and kinesiology, 8(2), 46. https://doi.org/10.3390/jfmk8020046
  9. Fadaei Dehcheshmeh, M., & Shamsi Majelan, A. (2024). The Effect and Durability of Exercises and Sports Games on the Fundamental Motor Skills of Children with Intellectual Impairment: A Randomized Controlled Trial. Caspian Journal of Pediatrics, 10, 0-0.
  10. Faigenbaum, A. D., Lloyd, R. S., MacDonald, J., & Myer, G. D. (2016). Citius, Altius, Fortius: beneficial effects of resistance training for young athletes: Narrative review. British journal of sports medicine, 50(1), 3–7. https://doi.org/10.1136/bjsports-2015-094621
APA
Altuğ, T., Söyler, M., & Ubeyli, S. (2025). Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerde 12 Haftalık Fonksiyonel Egzersiz Programının Motor Performans Bileşenleri Üzerindeki Etkisi. Spor Ve Performans Araştırmaları Dergisi, 16(2), 331-345. https://doi.org/10.17155/omuspd.1706202
AMA
1.Altuğ T, Söyler M, Ubeyli S. Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerde 12 Haftalık Fonksiyonel Egzersiz Programının Motor Performans Bileşenleri Üzerindeki Etkisi. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi. 2025;16(2):331-345. doi:10.17155/omuspd.1706202
Chicago
Altuğ, Tolga, Mehmet Söyler, and Semih Ubeyli. 2025. “Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerde 12 Haftalık Fonksiyonel Egzersiz Programının Motor Performans Bileşenleri Üzerindeki Etkisi”. Spor Ve Performans Araştırmaları Dergisi 16 (2): 331-45. https://doi.org/10.17155/omuspd.1706202.
EndNote
Altuğ T, Söyler M, Ubeyli S (August 1, 2025) Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerde 12 Haftalık Fonksiyonel Egzersiz Programının Motor Performans Bileşenleri Üzerindeki Etkisi. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi 16 2 331–345.
IEEE
[1]T. Altuğ, M. Söyler, and S. Ubeyli, “Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerde 12 Haftalık Fonksiyonel Egzersiz Programının Motor Performans Bileşenleri Üzerindeki Etkisi”, Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, vol. 16, no. 2, pp. 331–345, Aug. 2025, doi: 10.17155/omuspd.1706202.
ISNAD
Altuğ, Tolga - Söyler, Mehmet - Ubeyli, Semih. “Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerde 12 Haftalık Fonksiyonel Egzersiz Programının Motor Performans Bileşenleri Üzerindeki Etkisi”. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi 16/2 (August 1, 2025): 331-345. https://doi.org/10.17155/omuspd.1706202.
JAMA
1.Altuğ T, Söyler M, Ubeyli S. Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerde 12 Haftalık Fonksiyonel Egzersiz Programının Motor Performans Bileşenleri Üzerindeki Etkisi. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi. 2025;16:331–345.
MLA
Altuğ, Tolga, et al. “Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerde 12 Haftalık Fonksiyonel Egzersiz Programının Motor Performans Bileşenleri Üzerindeki Etkisi”. Spor Ve Performans Araştırmaları Dergisi, vol. 16, no. 2, Aug. 2025, pp. 331-45, doi:10.17155/omuspd.1706202.
Vancouver
1.Tolga Altuğ, Mehmet Söyler, Semih Ubeyli. Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerde 12 Haftalık Fonksiyonel Egzersiz Programının Motor Performans Bileşenleri Üzerindeki Etkisi. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi. 2025 Aug. 1;16(2):331-45. doi:10.17155/omuspd.1706202