Araştırma Makalesi

Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerde 12 Haftalık Fonksiyonel Egzersiz Programının Motor Performans Bileşenleri Üzerindeki Etkisi

Cilt: 16 Sayı: 2 20 Ağustos 2025
PDF İndir
TR EN

Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerde 12 Haftalık Fonksiyonel Egzersiz Programının Motor Performans Bileşenleri Üzerindeki Etkisi

Öz

Bu çalışma, zihinsel yetersizliği olan bireylerde uygulanan 12 haftalık fonksiyonel egzersiz programının temel motor performans bileşenleri üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, ön test–son test kontrol gruplu deneysel desenle gerçekleştirilmiş ve 12–17 yaş aralığındaki 20 erkek katılımcı çalışma (n=10) ve kontrol (n=10) gruplarına ayrılmıştır. Çalışma grubuna haftada üç gün uygulanan yapılandırılmış egzersiz programı; denge, reaksiyon süresi, el-göz koordinasyonu ve sprint performansını hedefleyen istasyon temelli uygulamalardan oluşmuştur. Veri toplama araçları olarak tek ayak postüral denge testi, görsel uyarana dayalı reaksiyon süresi testi, disk dokunma testi ve 25 yard sprint testi kullanılmıştır. Elde edilen veriler, karma desenli ANOVA ve eşleştirilmiş t-testi ile analiz edilmiştir. Bulgular, çalışma grubunda denge ve reaksiyon süresi başta olmak üzere motor becerilerde istatistiksel olarak anlamlı gelişmeler sağlandığını ortaya koymuştur (p<0.05). Disk dokunma testinde sürelerin kısaldığı, sprint performansında ise anlamlılık sınırına yakın pozitif bir gelişim eğilimi gözlenmiştir (p≈0.056). Sonuç olarak, çok bileşenli fonksiyonel egzersiz protokollerinin kısa süre içerisinde hem nöromüsküler hem de sensörimotor becerileri destekleyerek zihinsel yetersizliği olan bireylerde motor performansın gelişimine katkı sağlayabileceği görülmüştür. Elde edilen bulgular, özel eğitim alanında yapılandırılmış fiziksel aktivite müdahaleleri için bilimsel bir dayanak sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Araştırma için Çankırı Üniversitesi Sağlık Bilimleri Etik Kurulu’ndan 25.06.2024 tarihli ve 14 karar sayısı ile etik kurul izni alınmıştır.

Kaynakça

  1. Adolph, K. E., & Franchak, J. M. (2017). The development of motor behavior. Wiley interdisciplinary reviews. Cognitive Science, 8(1-2), 10.1002/wcs.1430. https://doi.org/10.1002/wcs.1430
  2. Aksović, N., Dobrescu, T., Bubanj, S., Bjelica, B., Milanović, F., Kocić, M., Zelenović, M., Radenković, M., Nurkić, F., Nikolić, D., Marković, J., Tomović, M., & Vulpe, A.-M. (2023). Sports Games and Motor Skills in Children, Adolescents and Youth with Intellectual Disabilities. Children, 10(6), 912. https://doi.org/10.3390/children10060912
  3. Altmann, S., Ringhof, S., Neumann, R., Woll, A., & Rumpf, M. C. (2019). Validity and reliability of speed tests used in soccer: A systematic review. PloS one, 14(8), e0220982. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0220982
  4. Balayi, E., Sedaghati, P., & Ahmadabadi, S. (2022). Effects of neuromuscular training on postural control of children with intellectual disability and developmental coordination disorders : Neuromuscular training and postural control. BMC musculoskeletal disorders, 23(1), 631. https://doi.org/10.1186/s12891-022-05569-2
  5. Božanić Urbančič, N., Battelino, S., & Vozel, D. (2023). Appropriate Vestibular Stimulation in Children and Adolescents-A Prerequisite for Normal Cognitive, Motor Development and Bodily Homeostasis-A Review. Children (Basel, Switzerland), 11(1), 2. https://doi.org/10.3390/children11010002
  6. Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Hillsdale, NJ: Erlbaum. Cormie, P., McGuigan, M.R. & Newton, R.U. Developing Maximal Neuromuscular Power. Sports Med 41, 17–38 (2011). https://doi.org/10.2165/11537690-000000000-00000
  7. Deary, I. J., Liewald, D., & Nissan, J. (2011). A free, easy-to-use, computer-based simple and four-choice reaction time programme: The Deary–Liewald reaction time task. Behavior Research Methods, 43(1), 258–268. https://doi.org/10.3758/s13428-010-0024-1
  8. Di Corrado, D., Francavilla, V. C., La Paglia, R., Parisi, M. C., Buscemi, A., & Coco, M. (2023). Short-Term Effects of Specific Sensorimotor Training on Postural Assessment in Healthy Individuals: A Pilot Study with a Randomized Placebo-Controlled Trial. Journal of functional morphology and kinesiology, 8(2), 46. https://doi.org/10.3390/jfmk8020046

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Engelliler için Beden Eğitimi, Spor ve Fiziksel Aktivite

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

20 Ağustos 2025

Yayımlanma Tarihi

20 Ağustos 2025

Gönderilme Tarihi

26 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

5 Ağustos 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 16 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Altuğ, T., Söyler, M., & Ubeyli, S. (2025). Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerde 12 Haftalık Fonksiyonel Egzersiz Programının Motor Performans Bileşenleri Üzerindeki Etkisi. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 16(2), 331-345. https://doi.org/10.17155/omuspd.1706202
AMA
1.Altuğ T, Söyler M, Ubeyli S. Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerde 12 Haftalık Fonksiyonel Egzersiz Programının Motor Performans Bileşenleri Üzerindeki Etkisi. SPD. 2025;16(2):331-345. doi:10.17155/omuspd.1706202
Chicago
Altuğ, Tolga, Mehmet Söyler, ve Semih Ubeyli. 2025. “Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerde 12 Haftalık Fonksiyonel Egzersiz Programının Motor Performans Bileşenleri Üzerindeki Etkisi”. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi 16 (2): 331-45. https://doi.org/10.17155/omuspd.1706202.
EndNote
Altuğ T, Söyler M, Ubeyli S (01 Ağustos 2025) Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerde 12 Haftalık Fonksiyonel Egzersiz Programının Motor Performans Bileşenleri Üzerindeki Etkisi. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi 16 2 331–345.
IEEE
[1]T. Altuğ, M. Söyler, ve S. Ubeyli, “Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerde 12 Haftalık Fonksiyonel Egzersiz Programının Motor Performans Bileşenleri Üzerindeki Etkisi”, SPD, c. 16, sy 2, ss. 331–345, Ağu. 2025, doi: 10.17155/omuspd.1706202.
ISNAD
Altuğ, Tolga - Söyler, Mehmet - Ubeyli, Semih. “Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerde 12 Haftalık Fonksiyonel Egzersiz Programının Motor Performans Bileşenleri Üzerindeki Etkisi”. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi 16/2 (01 Ağustos 2025): 331-345. https://doi.org/10.17155/omuspd.1706202.
JAMA
1.Altuğ T, Söyler M, Ubeyli S. Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerde 12 Haftalık Fonksiyonel Egzersiz Programının Motor Performans Bileşenleri Üzerindeki Etkisi. SPD. 2025;16:331–345.
MLA
Altuğ, Tolga, vd. “Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerde 12 Haftalık Fonksiyonel Egzersiz Programının Motor Performans Bileşenleri Üzerindeki Etkisi”. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, c. 16, sy 2, Ağustos 2025, ss. 331-45, doi:10.17155/omuspd.1706202.
Vancouver
1.Tolga Altuğ, Mehmet Söyler, Semih Ubeyli. Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerde 12 Haftalık Fonksiyonel Egzersiz Programının Motor Performans Bileşenleri Üzerindeki Etkisi. SPD. 01 Ağustos 2025;16(2):331-45. doi:10.17155/omuspd.1706202