Research Article

Müfsitlik Töhmetine Uğramış Bir 18. Yüzyıl Hayırseveri: Rakka Âyanı Firuz Paşa

Number: 21 June 15, 2024
EN TR

Müfsitlik Töhmetine Uğramış Bir 18. Yüzyıl Hayırseveri: Rakka Âyanı Firuz Paşa

Öz

Firuz Paşa, Rakka’da âyanlık, mütesellimlik, Diyarbakır’da bir, Rakka’da iki kez valilik yapmış bir şahsiyettir. Bazı arşiv belgelerine göre Paşa, fesat çıkartan, halk üzerinde baskı kuran bir kişi olarak ifade edilmiştir. Paşa vezaretle Rakka valisi olduğunda bir vakıf kurmuştur. Kurulmuş olan vakfın senedine göre Firuz Paşa vakfının çevre ve şehircilik alanında Ruha’ya katkısı olmuştur. Vakfın bazı camilerin kanalizasyon, havuz, suyolları tamiratına, cami ve minare aydınlatmasına yönelik çalışmalarının olması şehrin görünümüne farklı bir hüviyet kazandırma çalışmaları olarak değerlendirilebilir. Paşa yetişkin eğitimine önem vermiştir. Bu kapsamda göreve uygun kişileri vakfında görevlendirmiş ve halkın dinî eğitim almasına katkı sağlamıştır. Firuz Paşa, çocukların dinî eğitim alması işini ciddiye alarak dershaneler yaptırmış ve çocukların eğitim müfredatını kendisi belirlemiştir. Paşa, çocukların eğitimi için yaptırdığı bu dershanelere liyakatlı, işini bilen ve karakteri sağlam kişileri atamıştır. Firuz Paşa ile ilgili bugüne kadar müstakil bir çalışmanın yapılmaması bir eksiliktir. Bu çalışmayla Firuz Paşa'nın Ruha âyanlığı, mütesellimliği, valiliği, valilikten sonraki hayatı ve kurduğu vakfı ele alınıp değerlendirilecektir. Araştırmada birinci el kaynak olarak Devlet Arşiv Başkanlığı Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı ve Vakıflar Genel Müdürlüğü Vakıf arşivi envanterinde yer alan belgeler kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. A. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi (BOA)
  2. Ali Emirî Sultan Abdulhamid I. (AE. SABH. I). 4/383; 14/1268; 45/3204; 47/3398; 69/4752; 135/9100; 168/11259; 209/13856; 245/16337; 286/19244; 322/21951; 364/25380.
  3. Ali Emirî Sultan Mustafa III. (AE. SMST. III). 190/14969.
  4. Cevdet Adliye (C. ADL). 88/5294.
  5. Cevdet Askerî (C. AS). 502/20975; 896/38581;1013/44400; 1110/49161; 1118/49551.
  6. Cevdet Dahiliye (C. DH). 20/997; 63/3150; 196/9762; 211/10512; 264/13167.
  7. Cevdet Maliye (C. ML). 116/5156; 232/9718; 449/18177; 509/20707; 550/22604; 550/22634; 583/23984; 604/24916.
  8. Bab-ı Defteri Başmuhasebe Kalemi Defterleri (D. BŞM. d.). 5346/1.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Ottoman Culture and Art , Ottoman Field Service , Ottoman Institutions and Civilization (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 15, 2024

Submission Date

February 1, 2024

Acceptance Date

April 3, 2024

Published in Issue

Year 2024 Number: 21

Chicago
Ekinci, Abdullah, and Murat Polat. 2024. “Müfsitlik Töhmetine Uğramış Bir 18. Yüzyıl Hayırseveri: Rakka Âyanı Firuz Paşa”. Osmanlı Medeniyeti Araştırmaları Dergisi, nos. 21: 230-51. https://doi.org/10.21021/osmed.1429693.

Indexes

SCOPUS, TÜBİTAK/ULAKBİM TR DİZİN [SBVT]

INDEX COPERNİCUS [ICI], ISAM, SOBIAD and Scilit.


by.png

Unless otherwise stated, the articles published in our magazine are licensed under the Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) license. All authors and translators who submit texts for publication in the journal are expected to be the sole copyright holders of the submitted text or to have obtained the necessary permissions. By submitting texts to the journal, authors and translators implicitly accept that these texts will be licensed under CC BY 4.0 unless explicitly stated otherwise to the editors at the outset.