Birinci Dünya Savaşı Yıllarında Dersim [1914-1918]
Abstract
Birinci Dünya Savaşı yıllarında önemli hadiselerin yaşandığı Dersim mutasarrıflığı Osmanlı Devleti’nin nüfuzunu tam olarak tesis edemediği bir yerdi. Savaş yıllarında Doğu Cephesine yapılan ikmal Dersim üzerinden ve çevresinden yapıldığından stratejik konuma sahipti. Osmanlı idarecileri Dersim’den oldukça az miktarda asker temin etmişlerdi. Esasen Osmanlı idarecileri Dersim’den asker temin etmekten çok Doğu Cephesi’ne Elaziz ve Sivas’tan yapılan sevkiyatın Dersimliler tarafından sekteye uğratılmamasını hedeflemişlerdi. Bu hedefe 1916 yılının mart ayına kadar büyük oranda ulaşılmış olsa da 8 Mart 1916’da Doğu Dersim’de başlayan isyan Osmanlı Devleti’ni çok zor bir durumda bıraktı. Bu isyan Erzincan’a doğru ilerleyen Rus birliklerinin işini kolaylaştırdı. Osmanlı askeri kuvvetleri 1916 yılının mayıs ayında isyanı bastırdı. İlerleyen zamanda bölgede dengeler Osmanlı Devleti’nin lehine gelişti. 1917 yılında Rusya’da yaşanan iç karışıklıklar sonucunda Rus ordusu Doğu Anadolu’dan çekilmeye başladı. Dersim aşiretleri 1917 yılının ikinci yarısından itibaren Osmanlı ordusunda milis olarak yerlerini aldılar. Dersim milisleri, 1918 yılında Ermeni birliklerinin işgali altında bulunan Erzincan ve Erzurum’un kurtuluşunda bulundular.
Keywords
Dersim during the First World War [1914-1918]
Abstract
The Dersim district, where significant events took place during World War I, was where the Ottoman Empire struggled to establish its control. Given its strategic location, as supply routes to the Eastern Front passed through Dersim and its surrounding areas, the region held significant military importance. The Ottoman authorities managed to recruit only a few soldiers from Dersim. Their primary objective was not to conscript soldiers but to ensure that the Dersim tribes did not disrupt the logistical operations from Elaziz and Sivas to the Eastern Front. Although this objective was achieved mainly by March 1916, an uprising broke out in Eastern Dersim on March 8, 1916, placing the Ottoman Empire in a problematic situation. The rebellion facilitated the advance of Russian forces toward Erzincan. The Ottoman military forces suppressed the revolt in May 1916. In the following period, the balance of power in the region shifted in favor of the Ottoman Empire. As internal turmoil erupted in Russia in 1917, Russian forces began withdrawing from Eastern Anatolia. From the second half of 1917 onwards, Dersim tribes began to serve as militia within the Ottoman army. In 1918, they played a role in the liberation of Erzincan and Erzurum, which were under Armenian occupation.
Keywords
I declare that this study is original; that I have acted by the principles and rules of scientific ethics at all stages of the study, including preparation, data collection, analysis, and presentation of information; that I have cited sources for all data and information not obtained within the scope of this study and included these sources in the bibliography; that I have not made any changes in the data used, and that I comply with ethical duties and responsibilities by accepting all the terms and conditions of the Committee on Publication Ethics (COPE). I hereby declare that if a situation contrary to my statement regarding the study is detected, I agree to all moral and legal consequences that may arise.
