Birinci Dünya Savaşı Yıllarında Dersim [1914-1918]
Öz
Birinci Dünya Savaşı yıllarında önemli hadiselerin yaşandığı Dersim mutasarrıflığı Osmanlı Devleti’nin nüfuzunu tam olarak tesis edemediği bir yerdi. Savaş yıllarında Doğu Cephesine yapılan ikmal Dersim üzerinden ve çevresinden yapıldığından stratejik konuma sahipti. Osmanlı idarecileri Dersim’den oldukça az miktarda asker temin etmişlerdi. Esasen Osmanlı idarecileri Dersim’den asker temin etmekten çok Doğu Cephesi’ne Elaziz ve Sivas’tan yapılan sevkiyatın Dersimliler tarafından sekteye uğratılmamasını hedeflemişlerdi. Bu hedefe 1916 yılının mart ayına kadar büyük oranda ulaşılmış olsa da 8 Mart 1916’da Doğu Dersim’de başlayan isyan Osmanlı Devleti’ni çok zor bir durumda bıraktı. Bu isyan Erzincan’a doğru ilerleyen Rus birliklerinin işini kolaylaştırdı. Osmanlı askeri kuvvetleri 1916 yılının mayıs ayında isyanı bastırdı. İlerleyen zamanda bölgede dengeler Osmanlı Devleti’nin lehine gelişti. 1917 yılında Rusya’da yaşanan iç karışıklıklar sonucunda Rus ordusu Doğu Anadolu’dan çekilmeye başladı. Dersim aşiretleri 1917 yılının ikinci yarısından itibaren Osmanlı ordusunda milis olarak yerlerini aldılar. Dersim milisleri, 1918 yılında Ermeni birliklerinin işgali altında bulunan Erzincan ve Erzurum’un kurtuluşunda bulundular.
Anahtar Kelimeler
Dersim during the First World War [1914-1918]
Öz
The Dersim district, where significant events took place during World War I, was where the Ottoman Empire struggled to establish its control. Given its strategic location, as supply routes to the Eastern Front passed through Dersim and its surrounding areas, the region held significant military importance. The Ottoman authorities managed to recruit only a few soldiers from Dersim. Their primary objective was not to conscript soldiers but to ensure that the Dersim tribes did not disrupt the logistical operations from Elaziz and Sivas to the Eastern Front. Although this objective was achieved mainly by March 1916, an uprising broke out in Eastern Dersim on March 8, 1916, placing the Ottoman Empire in a problematic situation. The rebellion facilitated the advance of Russian forces toward Erzincan. The Ottoman military forces suppressed the revolt in May 1916. In the following period, the balance of power in the region shifted in favor of the Ottoman Empire. As internal turmoil erupted in Russia in 1917, Russian forces began withdrawing from Eastern Anatolia. From the second half of 1917 onwards, Dersim tribes began to serve as militia within the Ottoman army. In 1918, they played a role in the liberation of Erzincan and Erzurum, which were under Armenian occupation.
Anahtar Kelimeler
Bu çalışmanın, özgün bir çalışma olduğunu; çalışmanın hazırlık, veri toplama, analiz ve bilgilerin sunumu olmak üzere tüm aşamalarından bilimsel etik ilke ve kurallarına uygun davrandığımı; bu çalışma kapsamında elde edilmeyen tüm veri ve bilgiler için kaynak gösterdiğimi ve bu kaynaklara kaynakçada yer verdiğimi; kullanılan verilerde herhangi bir değişiklik yapmadığımı, çalışmanın Committee on Publication Ethics (COPE)' in tüm şartlarını ve koşullarını kabul ederek etik görev ve sorumluluklara riayet ettiğimi beyan ederim. Herhangi bir zamanda, çalışmayla ilgili yaptığım bu beyana aykırı bir durumun saptanması durumunda, ortaya çıkacak tüm ahlaki ve hukuki sonuçlara razı olduğumu bildiririm.
